واکاوی کیفیت‌های محیطی تأثیرگذار در طراحی فضاهای مدیریت‌نشده زیرپل‌های شهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه برنامه‌ریزی و طراحی شهری و منطقه‌ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 کارشناسی‌ارشد طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

امروزه کیفیت فضاهای شهری از مهم‌ترین دغدغه‌های طراحی محیطی می‌باشد. این مطالعه با هدف ارائه ترجیحات محیطی استفاده‌کنندگان از فضاهای شهری زیرپل‌های شهری انجام شده است تا متضمن دست‌یابی به مدل مناسب در جهت طراحی این گونه فضاها باشد. این پژوهش با دو روش کیفی و کمی انجام شده است. در مرحله اول به جهت بررسی ترجیحات محیطی شهروندان، بر اساس تکنیک کیوسورت1 و مصاحبه عمیق، نظرات 50 نفر از استفاده‌کنندگان فضاهای شهری برای فضاهای رهاشده زیرپل‌های شهری بررسی و در نهایت انگاره‌های محیطی موثر در طراحی فضاهای زیرپل‌های شهری استخراج شد. در مرحله دوم انگاره‌های محیطی حاصل از مرحله اول مطالعه با حضور 144 نفر از فارغ‌التحصیلان معماری، معماری منظر و طراحی شهری با استفاده از ابزار پرسشنامه به روش نمونه‌گیری تصادفی مورد بررسی قرار گرفته شد. سپس پایایی و روایی پرسشنامه بررسی و در نهایت بعد از جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از روش تحلیل عامل تأییدی2، مدل این پژوهش در نرم‌افزار SPSS و Lisrel تولید شده است. نتایج حاکی از آن است که ترجیحات محیطی شهروندان در طراحی فضاهای زیرپل‌های شهری عبارت‌اند از: ایمنی و امنیت، انسجام کالبدی، رویت‌پذیری، سرزندگی، غنای حسی، احساس تعلق، آسایش اقلیمی. همچنین این مطالعه نشان می‌دهد که شناخت و درک نیازهای استفاده‌کنندگان از فضا به پاسخگویی بهتر محیط برای درک و تجربه فضاهای با کیفیت‌تر کمک به‌سزایی خواهد نمود و چارچوب‌های نظری لازم را در اختیار طراحان محیطی به ویژه معماران و طراحان شهری قرار خواهد داد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Exploring Analysis of the Environmental Qualities Affecting the Design of Unmanaged Urban Under-Bridge Spaces

نویسندگان [English]

  • Azadeh Lak 1
  • Mina Ramezani 2
1 Assistant Professor of Regional and Urban Planning and Design, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
2 M.A.of Urban Design, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Today, the quality of urban spaces is one of the most important environmental design concerns. The present study aims to present the environmental preferences of users of under-bridge spaces to achieve an appropriate model for the design of these spaces. The study is carried out using two qualitative and quantitative methods. In the first stage, in order to examine citizens' environmental preferences, the opinions of 50 users of urban spaces about abandoned spaces under urban bridges are examined using Quicksort technique1 and in-depth interviews, and finally, the environmental patterns affecting the design of spaces under bridges are extracted. In the second stage, the environmental patterns obtained from the first stage of the study are examined by the participation of 144 graduates of Architecture, Landscape Architecture, and Urban Design using a questionnaire and by random sampling. Then, the reliability and validity of the questionnaire are assessed and finally, after collecting the data using Confirmatory Factor Analysis (CFA), the model of this study is produced in SPSS Software and Lisrel software. The results indicate that citizens’ environmental preferences for the design of spaces under urban bridges are: safety and security, physical cohesion, visibility, vitality, sensory richness, sense of belonging, and climatic comfort. This study also shows that recognizing and understanding the needs of users of space will significantly help to provide better environment to understand and experience higher quality spaces and will provide the necessary theoretical frameworks to environmental designers, especially architects and urban designers.

کلیدواژه‌ها [English]

  • quality of urban space
  • Environmental Preferences
  • Abandoned Spaces under Bridges
Bentley, I., Alcock, B., Murrain, P., McGlynn, S., & Smith, G. (1985). Responsive Environments, a Manual for Designers, Oxford: The Architectural Press. https://www.routledge.com/Responsive-Environments/McGlynn-Smith-Alcock-Murrain-Bentley/p/book/9780750605663
Carmona, M. (2010).Contemporary Public Space: Critique and Classification, Part One: Critique. Journal of Urban Design, 15(1), 123-148. https://doi.org/10.1080/13574800903435651
Golkar, K. (2008). Conceptual Evolution of Urban Visual Environment; From Cosmetic Approach through to Sustainable Approach. Journal of Environmental Sciences, 5(4), 95-114. https://www.sid.ir/En/Journal/ViewPaper.aspx?ID=139515
Golkar, K. (2012). Creating Sustainable Place: Reflections on Urban Design Theory, Shahid Beheshti University Press. http://unipress.sbu.ac.ir/node/93
Hajer, M., & Reijndorp, A. (2001). In Search of New Public Domain. Rotterdam: NAI. https://www.researchgate.net/publication/310293554_In_Search_of_New_Public_Domain
Herzog, T.R. (1992). Cognitive Analysis of Preference for Urban Spaces. Journal of Environmental Psychology, 12(3), 237-48. https://doi.org/10.1016/S0272-4944(05)80138-0
Irizarry, R. (2003). Restructuring the Spaces under Elevated Expressways: A Case Study of the Spaces below the Interstate-10 Overpass at Perkins Road in Baton Rouge, Louisiana .LSU Master’s Theses. 1273. https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/1273/
Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). Experience of Nature. New York: Cambridge University Press. https://archive.org/details/experienceofnatu00kapl
Kaplan, S., & Kaplan, R. (1982). Cognition and Environment: Functioning in an Uncertain World, Praeger, New York. https://searchworks.stanford.edu/view/1034555
Kaplan, R. (1977). Patterns of Environmental Preference. Environment and Behavior, 9(2), 195-216. https://doi.org/10.1177/001391657792003
Lak, A., & Ramezani, M. (2018). Users’ Preferences for Designing Spaces under Urban Bridges as Vital Urban Spaces. Armanshahr Architecture & Urban Development, 11(23), 225-235. http://www.armanshahrjournal.com/article_69692.html
Nasar, J.L. (2011). Environmental Psychology and Urban Design. In: Banerjee, T. Loukaitou-Sideris, A. (eds.), Companion to Urban Design. Routledge, 162-174. https://www.routledgehandbooks.com/doi/10.4324/9780203844434
Osmond, H. (1957). Function as Basis of Psychiatric Ward Design. New York: Holt Rinehart & Winston. https://doi.org/10.1176/ps.8.4.23
Razaghi Asl, S., & Onsori, S. (2015). Surveying the Role of the Abandoned Space under the Roadway Bridges to Create a New Public Realm. 1st International Congress on New Horizons in Architecture and Planning, Tehran, Tarbiat Modares University. https://www.civilica.com/Paper-HIAP01-HIAP01_306.html
Trancik, R. (1986). Finding Lost Space: Theories of Urban Design. New York: Van Nostrand Reinhold. https://books.google.nl/books/about/Finding_Lost_Space.html?id=UcdJxonfeGMC&redir_esc=y
Weber, R., Schnier, J., & Jacobsen, T. (2008). Aesthetics of Streetscapes: Influence of Fundamental Properties on Aesthetic Judgment of Urban Space. Perceptual and Motor Skills, 106(1), 128–146. https://doi.org/10.2466/pms.106.1.128-146
What Makes a Successful Place? Retrieved from Project for Public Spaces Organization (PPS) website: https://www.pps.org/article/grplacefeat