بررسی عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی ساکنان از مجتمع‌های مسکونی، مورد مطالعاتی: مجتمع مسکونی دانشگاهیان الهیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خاتم، تهران، ایران

2 استاد گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه خاتم، تهران، ایران.

چکیده

مسکن علاوه بر تأمین سرپناه، مجموعه‌ای است که با هدف ارائه‌‌ خدمات متعدد و تأمین نیازهای ساکنان در یک مکان به‌وجود می‌آید. هنگام تعیین محل مورد نظر برای سکونت، توجه به تأمین رضایت‌مندی از اهمیت بالایی برخوردار است. رضایت از محل سکونت زمانی حاصل می‌شود که فرد بتواند پاسخ نیازهای خود را از آن مکان دریافت نماید. از آنجایی که مردم، اساسی‌ترین عامل در معماری هستند، برای طراحان و معماران توجه به رضایت‌مندی از محیط سکونتی و بررسی عوامل مؤثر در ارتقای آن، اهمیت کاربردی دارد. در این مقاله به منظور بررسی ارتقاء رضایت‌مندی و عوامل تأثیرگذار بر آن، معیارهای برآورد رضایت‌مندی در چهار جنبه‌ کالبدی، انسانی، عملکردی و زمینه‌ای مورد توجه قرار گرفت؛ زیرا به کمک این دسته‌بندی جامع، عوامل متنوع و متفاوت تأثیرگذار بر رضایت‌مندی، بررسی می‌شود و بررسی زیرشاخه‌های هر یک از این جنبه‌ها، شامل طیف وسیعی از عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی سکونتی را می‌شود. برای مطالعه  بهتر عوامل، پرسشنامه‌ای در مجتمع مسکونی فرهنگیان الهیه توزیع شد. علت انتخاب این مجتمع این بود که ساکنان آن فرهنگیان شاغل و بازنشسته‌ای می‌باشند که از تمام نقاط تهران، در کنار هم در یک مجتمع جمع شده‌اند بنابراین دارای سلیقه‌ها و دیدگاه‌های متفاوتی هستند. ابتدا رضایت‌مندی و عوامل تأثیرگذار بر آن مطالعه، سپس به تحلیل پرسشنامه‌ها پرداخته شد و عوامل مؤثر بر رضایت‌مندی رتبه‌بندی شد. بر اساس نتایج به‌دست آمده جنبه‌های کالبدی مانند فضای سبز، دسترسی‌ها، فضای جمعی، دید و منظر و ابعاد واحدهای مسکونی از بیش‌ترین میزان اهمیت و جنبه‌های زمینه‌ای (بهداشت و نگهداری مجتمع، ترجیح زندگی در مجتمع ‌مسکونی بر زندگی در خانه‌ای مستقل)، جنبه‌های انسانی (تعاملات اجتماعی و همسایگی) و جنبه‌های عملکردی (خدمات تجاری- رفاهی و امکانات) به ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Influential Factors on the Residential Satisfaction of Residents; Case study: Elahieh Residential Complex (Asatid)

نویسندگان [English]

  • seyedeh zahra khalkhali 1
  • Simon Ayvazian 2
1 M.A. of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Khatam University,Tehran, Iran.
2 Professor of Architecture, Faculty of Art and Architecture, Khatam University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

In addition to providing shelter, the house is a complex created to provide various services and supply the needs of residents. Paying attention to meet satisfaction is significantly vital while determining the residence location. Residential satisfaction is obtained when a person’s needs are met by the place. Since people are the most fundamental factor in architecture, considering residential satisfaction and investigating the influential factors in its improvement is vital for the architects and designers. The criteria for estimating satisfaction in four aspects of physical, human, functional, and contextual were considered in the current paper to investigate satisfaction improvement and its influential factors. Various and influential factors on satisfaction are studied using this comprehensive classification, and studying sub-sets of each one of these aspects includes an extensive range of the effective factors on residential satisfaction. A questionnaire was distributed in the Elahieh Residential Complex to study these factors better. The reason for selecting this complex was their retired and employed academic residents that are gathered in a complex from different parts of Tehran. Therefore, they have different tastes and perspectives. First, satisfaction and its influential factors were studied. Then, the questionnaire was analyzed, and the influential factors on satisfaction were ranked. According to the obtained results, the physical aspects such as green space, accesses, collective space, landscape and view, and the dimensions of the residential units are of the most importance. Then, the contextual aspects (Hygiene and complex maintenance, preferring living in a complex to a single house), human aspects (social interactions and neighborhood), and functional aspects (recreational-commercial services and facilities) are ranked, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Residents’ Satisfaction
  • Residential space
  • Residential Complex
Abbaszadeh, S., Gohari, F., & Askari Rabori, A. (2016). Analysis of Environmental Quality towards Satisfaction of Users in Mashhad Housing Complexes. Geographical Urban Planning Research (GUPR), 4(4), 653-671. doi: 10.22059/jurbangeo.2016.62200. https://jurbangeo.ut.ac.ir/article_62200_en.html 
Amini, S., Hosseini S.B., & NorouzianMaleki S. (2014). A Comparative Study of Satisfaction Evaluation between Residents of Mid-Rise and High-Rise Housings. ArmanShahr Architecture & Urban Development, 6(11), 1-13. http://www.armanshahrjournal.com/article_33461.html
Azizi, M., & Malek Mohammad Nejad, S. (2008). A Comparative Study of Two Models of Residential Complexes (Conventional and High-Rise) Case Study: Noor (Seoul) and Tehran Residential Complexes. Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi, 32, 27-38.
Bahrampour, A., & Modiri, A. (2015). Study of Relationship between Residents Satisfaction from Living Environment and their Attachment Sense in Kowsar High-Rise Residential Complex. Honar-Ha-Ye-Ziba: Memary Va Shahrsazi, 20(3), 85-94. doi: 10.22059/jfaup.2015.56880. https://jfaup.ut.ac.ir/article_56880_en.html
Bonaiuto, M., Fornara, F., & Bonnes, M. (2006). Perceived Residential Environment Quality in Middle - and Low-Extension Italian Cities. European Review of Applied Psychology, 56(1), 23-34. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1162908805000812 
Google Maps. (2018). https://goo.gl/maps/og3YC8Nzba4HgSkc9 
Jafari, A., & Bikayi, T. (2014). Principles of Design Residential Complex. Tehran: Tahan.
McAndrew, F.T. (2012). Environmental Psychology (G. Mahmoodi, Trans.). Tehran: Vania.
Mofidi Shemirani, S.M, Kamran Kasmyi, H., & Mofidi, M.R. (2016). Social Housing. Tehran: Royal Architect Science.
Safari, H., & Khomirani, H. (2015). The Effect of Open Spaces on Residents Satisfaction with Living Space in Residential Complexes. Case Study: Pardisan Residential Complex in Rasht. International Conference on Architecture, Urban Planning, Civil Engineering, Art and Environment; Future Horizons, Looking to the Past, (ICAUCAE). https://civilica.com/doc/608542/ 
Shahabian, P., & Saeedpour, S. (2013). Studying the Differences of Residential Satisfaction in Old and New Textures (Case study: Khahar Imam and Manzarieh Neighborhood in Rasht). Haft Hesar Journal of Environmental Studies, 1(3), 37-48. http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-59-fa.html 
Tebi Masroor, A., & Rezaei Moayed, S. (2015). Evolution Urban Satisfaction of the Quality of Living in the Residential Complex; Case Study: Residential Complexes of Hamadan. Intenational Journal of Urban and Rural Management. 14(40), 61-80. http://ijurm.imo.org.ir/browse.php?a_id=616&slc_lang=fa&sid=1&ftxt=1
Yaran, A., & Behroo, H. (2017). The Impact of Green Space of High-rise Residential Complex on Residents’ Satisfaction, Case Study: A Residential Complex in Tehran. Armanshahr Architecture & Urban Development, 9(17), 151-162. www.armanshahrjournal.com/article_44613_en.html 
Zabihi, H., Habib, F., & Rahbarimanesh K. (2012). Study of Relationship between Satisfaction Rate of the Residential Complexes and their Impacts on Human Relations (Case Study of Some Residential Complexes in Tehran). Hoviateshahr, 5(8), 103-118. http://hoviatshahr.srbiau.ac.ir/article_1153.html