واکاوی تأثیرگذاری عناصر کالبدی مسکن روستایی غرب گیلان در راندمان عملکردی با استفاده از روش نحو فضا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، واحد ابهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ابهر، ایران

چکیده

معماری اقلیم معتدل و مرطوب ایران دارای ویژگی‌هایی است که در طی سالیان طولانی و با تأثیر از عوامل محیطی به شکل منحصر به فرد خود تکامل یافته است. ویژگی‌هایی که موجب استفاده از الگوهایی خاص در معماری، خصوصا معماری مسکونی آن شده است. خانه‌های روستایی شمال ایران با تأثیر از عوامل محیطی مانند: جغرافیا، اقلیم، اقتصاد، فرهنگ و شرایط اجتماعی به شکل منحصربه‌فرد زاده شده است. معماری این منطقه پاسخ به نیازهای رفتاری و اقلیمی مردم آن سرزمین با تکیه‌ بر امکانات منطقه‌ای و طبیعی‌ساخت، به شمار می‌آید. مورد مطالعه این پژوهش، خانه‌های روستایی غرب گیلان بوده که در چهار تقسیم‌بندی جغرافیایی، جلگه ساحلی، جلگه، کوهپایه و کوهستان ‌بررسی و مطالعه شده است. روش پژوهش مورداستفاده، توصیفی تحلیلی و ارائه‌ نتایج با استفاده از تجزیه تحلیل داده‌های آماری مستخرج از نرم‌افزار انجام‌شده است. به همین منظور، نمونه‌ها به‌صورت غیر تصادفی با توجه بـه روش هدفمند و ملاحظات انتخاب شده و با استفاده از تکنیک نحو فضا و نرم‌افزار«ای گراف» مؤلفه‌های راندمان عملکردی در کالبد خانه‌های روستایی موردبررسی قرارگرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که الگوی مسکن روستایی گیلان، دارای ساختار یک‌لایه و از عمق کمی برخوردار است. بیش‌ترین ارتباط بین خانه و فضای بیرون از طریق ایوان انجام‌شده و دسترسی به سایر فضاها نیز از طریق ایوان و سپس تلار انجام می‌شود. ایوان کم‌عمق و هم‌پیوند‌ترین عنصر فضایی است که وظیفه ارتباطی بین فضای بیرونی و سایر فضاها را داشته و تلار در مرتبه بعدی قرار می‌گیرد. ایوان و تلار باعث افزایش درجه هم‌پیوندی و پیوند بهتر میان فضای حیاط و سایر فضاهای داخلی می‌شود، که در مجموع  ارتقای عملکرد بین فضاها را در پی خواهد داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Effectiveness of the Physical Elements of Rural Housing in West Gilan on the Functional Efficiency Using Space Syntax Method

نویسندگان [English]

  • Mehrdad Razjoo 1
  • Mehrdad Matin 2
  • Aghil Emamgholi 3
1 Ph.D. of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Architecture, Faculty of Engineering, Abhar Branch, Islamic Azad University, Abhar, Iran
چکیده [English]

The architecture of the temperate and humid climate of Iran has features that evolved uniquely over many years and under the influence of environmental factors. These features led to using the particular patterns in the architecture and housing architecture in particular. The rural houses of the north of Iran were uniquely created under the influence of environmental factors such as geography, climate, economy, culture, and social conditions. The architecture of this region is a response to the behavioral and climatic needs of the local people by relying on the regional and natural facilities. The case study was the rural houses of West Gilan that were studied in four geographical classifications of coastal plain, plain, foothill, and mountain. The research method was the analytical-descriptive method. The results were presented using the statistical data analysis extracted from the software. Therefore, the samples were selected non-random sampling method, considering the purposive method and consideration. The components of the functional efficiency in the structure of the rural houses were studied using the Space Syntax method and Igraph software. The results indicate that the pattern of rural housing of Gilan has a single layer structure and enjoys a shallow depth. The maximum connection between the house and the outdoor is through the porch. Also, access to other spaces is through the porch and then telaar. The porch is the shallowest and the most connected space element that is responsible for connecting the outdoor spaces and the other spaces, and telaar is the second element. The porch and telaar increase the connectivity degree and better connection between the yard space and other internal spaces, resulting in improving the function between the spaces generally.

کلیدواژه‌ها [English]

  • rural housing
  • West Gilan
  • Functional Efficiency
Altman, A.(2003). Environment and Social Behaviors. (Namaziyan. A, Trans.). Tehran, Publicatio of Shahid Beheshty; Univercity. 
Amorin, L. (1997). The Sector’s Paradigm: Understanding Modern Functionalism and Its Effects in Configuring Domestic Space, Proceeding of the 1th International Space Syntax Symposium, Apr, University College London, London.
Azadbakht, J., & Noortaghani, A. (2017). The Relationship between the System of Collective Activities and the Configuration of the Houses of Dasht Mountain with the Approach of Space Syntax. Honar – ha – ye – Ziba-Memari-Va-Shahrsazi, 22(1), 65-74. 10.22059/JFAUP.2017.62266
Gorji, Y., & Daneshvar, L. (2010). Climate Impact on the Formation of Traditional Guilan Architecture Elements. Armanshahr Architecture & Urban Development journal. 3(4), 135-146. http://www.armanshahrjournal.com/article_32649.html
Hamedani, H. (2015). Reconsideration of the “Syntax of Space” Theory, An Approach to Urban Architecture and Design, A Case Study: Kashan Boroujerdi House. Honar – ha – ye – Ziba-Memari-Va-Shahrsazi, 20(2). 10.22059/JFAUP.2015.56720
Hanson, J. (2003). Decoding of Homes and Houses. 1st Edn, Cambridge University Press, Cambridge. 
Hilier, B., & Hanson, J. (1984). The Social Logic of Space, Cambridge University Press, London.
Hillier, B. (2007). Space is the Machine, A Configurational Theory of Architecture, Space Syntax Laboratory, London. 
Hillier, B., Hanson, J., & Peponis, J. (1987). Syntactic Analysis of Settlements. Architecture and Behavior, 3(3), 217-231. https://www.epfl.ch/labs/lasur/wp-content/uploads/2018/05/HILLIER_HANSON_PEPONIS.pdf
Memariyan, GH. (2002). Syntax of Architectural Space. Soffeh. 35. http://sofeh.sbu.ac.ir/article/view/1620/1619
Memariyan, GH., Feyzi, M., Kamalpoor, H., & Moosaviyan, M.F. (2012). Formation and Spatial Configuration of Indigenous Humans, Comparative Comparison of Arranging the Guest Space in Kerman’s Traditional Houses, Housing and Rural Environment,31 (138), 3-16. http://jhre.ir/article-1-404-fa.html
Mostafa, A., & Hassan, F. (2013). Mosque Layout Design, an Analytical Study of Mosque Layouts in the Early Ottoman Period, Frontiers of Architectural Research.
Neman, O. (2015). Create a Defenseless Space. Translation, Faezeh Stoigi &Kaveh Saber, Tehran, Tahan, Publicatio.
Rokni, N., & Ahmadi, V. (2017). Analysis of the Hidden Spatial System of Mashhad’s Indigenous Residential, Architecture Based on Space Theory. Journal of Greate Khorasan, 26. https://www.magiran.com/magazine/6739
Tabatabaee, F, & Sabernezhad, ZH. (2016). Improving the Body of Student Residences in Order to Increase Socialization by Relying on Space Method. Housing and Rural Environment, 35(154)75-88. http://jhre.ir/article-1-957-fa.html