رابطه عوامل طبیعی فضاهای عمومی شهری و بهزیستی روان شناختی در شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استاد تمام دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیارگروه شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2020.214671.2090

چکیده

سلامت روان خصوصا بهزیستی روانشناختی مفهومی است که چگونگی تفکّر، احساس و عملکرد انسان را در مواجهه با موقعیت های مختلف زندگی نشان داده که به درک شخص از خود و محیط زندگی اش بستگی دارد. حال اگر این محیط، فضایی شهری باشد موضوع پیچیده تر می شود. فضاهای شهری از مولفه هایی مانند عوامل طبیعی و عوامل انسان ساخت تشکیل شده که عوامل طبیعی بیشترین نقش را در ارتقا کیفیت فضاهای شهری ایفا می نمایند. شناخت ویژگی ها، خصوصیات و تأثیرات آن بر انسان، راهی برای خلق محیط ها و فضاهای مثبت شهری است که باعث افزایش سلامت روان و بهزیستی روا نشناختی ساکنان می شود. روش شناسی تحقیق حاضر با توجه به هدف کلی مقاله،کمّی است. لذا، از نظر نحوه گردآوری اطلاعات توصیفی و پیمایشی و از نظر نوع تحلیل، همبستگی می باشد. هدف کلی مقاله، شناسایی رابطه عوامل طبیعی فضاهای همگانی و شاخص بهزیستی روا نشناختی افراد و تبیین معناداری یا عدم معناداری آن ها در فضاهای مختلف عمومی شهر تهران است. بنابراین، عوامل طبیعی با تمرکز بر دو مولفه کلی تماس با طبیعت و مولفه های خاص محیط با شاخص های خاص خود، برای سنجش رابطه با بهزیستی روانشناختی بررسی و تعیین گردید. سپس، با استفاده از آن شاخص ها و همچنین مقیاس ریف، پرسش نامه ای در راستای ارتباط این مؤلفه ها با بهزیستی روانشناختی تنظیم و در اختیار 700 نفر شرکت کننده در هفت فضای همگانی شهر تهران قرارگرفت. برای بررسی روائی و پایایی پرسش نامه از تحلیل عاملی و آلفای کرونباخ استفاده شده است. برای بررسی تاثیرات مؤلفه های طبیعی فضای شهری در کلان شهر تهران بر بهزیستی روانشناختی و تعیین رابطه آن ها از همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که بین عوامل طبیعی فضاهای شهری و بهزیستی رابطه مثبت و معنا داری وجود دارد. همچنین، شاخص های طبیعی فضای شهری به طور کلی 10 درصد از واریانس بهزیستی روانشناختی را پیش بینی می کنند. بدین معنی که با افزایش مولفه های طبیعی فضای شهری، بهزیستی روانشناختی افراد بهبود می یابد. در ضمن یافته ها نشان داد تماس با طبیعت بیشترین تاثیر را بر بهزیستی روانشناختی مردم تهران دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Relationship between Natural Factors of Urban Public Spaces with Psychological Well-Being in Tehran

نویسندگان [English]

  • alireza bahadori 1
  • Mohammad Reza Pourjafar 2
  • ehsan ranjbar 3
2 Professor of Urban Design, Faculty of Art and Architecture, TarbiatModares University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor of Urban Design,faculity of Art &Architecture Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Abstract
Mental health, especially psychological well-being is a concept that illustrates how one thinks, feels and acts in the face of different situations in life. That depends on one's understanding of oneself and one's own environment. Now if this environment is urban space , The subject becomes more complex. Urban spaces consist of components such as natural and man-made factors that Natural factors play the greatest role in improving the quality of urban spaces. Understanding their characteristics and effects on humans is a way to create positive urban environments and spaces. That increases the mental health and psychological well-being of the residents. The overall purpose of this article is to identify the relationship between natural factors of public spaces and the psychological well-being of individuals and explaining their meaning or not is meaningful in different public spaces.Therefore, natural factors, with their own characteristics, were assessed and measured to assess the relationship with psychological well-being. Then, using those indices as well as the Reef scale, a questionnaire was designed to correlate these components with psychological well-being and was presented to 700 participants in seven public spaces of Tehran.Factor analysis and Cronbach's alpha were used to assess the validity and reliability of the questionnaire. Pearson correlation and multiple regression analysis were used to investigate the effects of natural components in Tehran area on psychological well-being and to determine their relationship. Findings indicate that there is a positive and significant relationship between natural factors of urban spaces and well-being. natural indicators generally predict 10% of the variance in psychological well-being. That is, by increasing the natural components of urban space, people's well-being improves. The findings also showed that contact with nature has the greatest impact on the psychological well-being of the people of Tehran.
Keywords: Positive psychology, psychological well-being, Mental health, Natural components

کلیدواژه‌ها [English]

  • "Positive psychology"
  • "psychological well-being"
  • "Mental health"
  • " Natural components"