تأثیرات عوامل کالبدی و اجتماعی بر بهسازی مشارکتی بافت های فرسوده، مورد مطالعاتی: محله ی نادر کاظمی شهر شیراز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکده عمران و معماری، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران (نویسنده مسئول).

3 استاد گروه فناوری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدرجایی، تهران، ایران.

چکیده

بافت های فرسوده قسمت وسیعی از پهنه شهرهای ایران را تشکیل می دهند که به دلیل مشکلات خود از گستره ی زنده ی شهری خارج شده و به بخش های مشکل دار شهرها تبدیل شده اند. این بافت ها علاوه بر مسائل و مشکلات کالبدی، فضاهای شهری را نیز دچار تنزل کرده لذا هر کشوری سعی در رفع آن بر اساس امکانات خود دارد. تحقق چنین هدفی مستلزم انجام مطالعات گسترده، شناخت جنبه های محیطی- کالبدی، بررسی ابعاد اقتصادی- اجتماعی، بافت های فرسوده است. بر این اساس هدف اصلی پژوهش بهسازی و نوسازی بافت فرسوده محله نادرکاظمی به منظور حیات دوباره بافت است. اهداف فرعی در چارچوب هدف کلی تحقیق عبارت اند از: شناخت ویژگی های اقتصادی و اجتماعی ساکنان، وضعیت کالبدی مجموعه، بررسی عوامل موثر بر مشارکت مردم در بهسازی محله ی نادرکاظمی و ارائه رهنمون ها و راهکارهای علمی و عملی در این زمینه است. شیوه ی مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و از نوع کاربردی است که در محله نادرکاظمی شیراز با جمعیت 2302 نفر و نمونه قابل تعمیم 329 نفر مورد پژوهش قرار گرفته است. نتایج حاصل با استفاده از نرم افزار SPSS و ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل آماری پله به پله مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از تحلیل ها مشهود است که تاسیسات زیربنایی، کمبود امکانات و خدمات شهری باعث مهاجرت تعداد زیادی از ساکنان بومی به منطقه های دیگر شده است؛ از سمتی دیگر نیز وضعیت اجتماعی- اقتصادی ساکنان بافت باعث کاهش روند بهسازی درون بافت شده است و سبب افزایش سرعت فرسوده شدن بافت شده است. مطابق یافته ها افراد پاسخگو تمایل بیش تری را به مشارکت در تصمیم گیری و کم ترین علاقه را به مشارکت مالی داشتند. همچنین نتایج حاصل از آزمون پیرسون نشان داد که بین میزان مشارکت مردمی در روند ساماندهی بافت فرسوده با مولفه های دسترسی به خدمات و امکانات شهری و اعتماد سازی رابطه معناداری وجود دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of Physical and Social Factors on the Participatory Improvement of Worn-out Textures; Case Study: Nader Kazemi Neighborhood of Shiraz

نویسندگان [English]

  • maryam haghpanah 1
  • bagher karimi 2
  • Jamal-e-Din Mahdi Nejad 3
1 ph.d ofarchitecture, department of architecture , Bushehr branch islamic azad university.bushehr iran
2 Assistant Professor, Departement of Architecture, Bushehr Branch, Islamic Azad University, Bushehr, Iran
3 Shahid Rajaee Teacher Training University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The worn-out textures make up a wide area in the Iranian cities that are taken out of the urban living space and turned into problematic parts of the cities due to their problems. In addition to physical issues and problems, these textures degrade the urban spaces. Therefore, every country tries to solve such problems based on its facilities. Realizing such an objective requires extensive studies, recognition of the environmental-physical aspects, and investigation of socioeconomic dimensions of the worn-out textures. In this regard, the current study aimed to investigate the improvement and renovation of the worn-out texture of the Nader Kazemi Neighborhood to revitalize the texture. The secondary objectives of the study in the framework of the main objective include recognition of the socioeconomic characteristics of the inhabitants, the physical status of the complex, investigation of the factors effective on people’s participation in the improvement of the Nader Kazemi Neighborhood, and provision of scientific and practical guidelines and solutions in this regard. The method used by the current study is descriptive-analytical, and it is applied to research conducted in the Nader Kazemi Neighborhood with a population of 2302 people and a generalizable sample size of 329 people. The results obtained were analyzed using SPSS, Pearson’s correlation coefficient, and stepwise regression. It is seen in the analyses that infrastructural installations and lack of facilities and urban services cause large numbers of local people to migrate to other areas. On the other hand, the socioeconomic status of the residents of the texture has led to the reduction of the improvement process inside it and has made the texture get worn out faster. Based on the findings, the respondents had the highest tendency to participate in decision-making and the least tendency to engage in financial participation. Also, the results obtained from Pearson’s test indicated a significant correlation between the people's participation in worn-out texture organization and the components of access to urban services and facilities and trust-building.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Improvement
  • Shiraz
  • Participation
  • Worn-out Texture