دسترسی به معیار‌های محیط شفابخش بیمارستانی با رویکرد بیمار- محوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه معماری، دانشکده‌ی معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

2 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده‌ی عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 مدرس گروه معماری، دانشکده‌ی معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2022.69545.1034

چکیده

هدف اصلی طراحان سازندگان محیط‌های درمانی خلق محیطی شفابخش است. مفهوم شفابخشی در قرن اخیر منجر به ایجاد تغییرات قابل ‌ملاحظه‌ای در طراحی محیط‌‌‌های درمانی و تأثیرات مثبتی در روند درمان شده است. در گذشته درمان و کادر درمان مخاطب اصلی طراحی محیط‌‌‌های درمانی بودند اما امروزه بیماران و خانواده‌هایشان در مرکز توجه قرار می‌گیرند. توجه به بیمار به‌ جای روند درمان رویکردی در طراحی بیمارستان با ‌عنوان رویکرد «بیمارمحوری» مطرح کرده است. «بیمارمحوری» در معماری با این هدف پا به عرصه‌ی طراحی نهاد که فضاهای درمانی هر چند به لحاظ درمانی پاسخگوی نیاز کاربران باشند، اما اگر بدون در نظر گرفتن نیازهای روحی کاربران طراحی شوند، مشکلات و موانع بسیاری برای بیمار و بهبودی او به وجود خواهند آورد. پژوهش حاضر چگونگی طراحی این مراکز را با هدف بهبود کیفیت فضا، ارتقای رضایت بیماران و تسریع روند بهبودی آنان ارائه می‌دهد. در پژوهش حاضر به بررسی راهکارهای مختلفی که می‌توانند بیمارستان‌ها را در دستیابی به یک محیط شفابخش بیمارمحور یاری نمایند پرداخته شده است. این پروژه در راستای پژوهش توصیفی- تحلیلی بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای، مشاهده میدانی و جمع‌آوری اطلاعات از طریق پرسش‌نامه از 96 تن از بیماران بستری در بیمارستان امام ‌خمینی (ره) تهران می‌باشد که با تجزیه و تحلیل آن‌ها ایده و راهکار مناسب طراحی ارائه شده است. نرم‌افزارهای مورد استفاده ASPECT و SPSS22 می‌باشد. در صدد پاسخ به این پرسش که «چگونه می‌توان با افزایش کیفیت فضا بر روند بهبودی و رضایتمندی بیماران تأثیر مثبت گذاشت؟» مسیری که این مقاله می‌پیماید عبارت‌اند از: مفهوم بیمارمحوری، ویژگی‌های محیط‌های شفابخش و چگونگی به‌کارگیری آن‌ها در بیمارستان‌ها، بررسی میزان رضایتمندی بیماران بستری بیمارستان امام خمینی (ره) تهران از فضاهای بیمارستان و در نهایت ارائه راهکاری برای بهبود کیفیت فضاهای بیمارستان.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Realization of Healing Hospital Environment Criteria Using a Patient-Centered Approach; Case Study: Investigating the Satisfaction of Patients Hospitalized at the Imam Khomeini Hospital of Tehran with the Quality of Hospital Spaces

نویسندگان [English]

  • Seyyed Behshid Hosseini 1
  • Aida Sadeghi 2
  • Armin Piryaei 3
1 Professor of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Development, Art University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Ph.D. Candidate of Architecture, Faculty of Civil, Architecture and Art, Islamic Azad University, Sciences and Research Unit, Iran (Corresponding Author).
3 Lecturer of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Development, Art University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

The main goal of designers and builders of treatment environments is to create a healing space. In the last century, the concept of healing has led to considerable changes in the design of treatment environments and left positive impacts on the treatment process. In the past, treatment and treatment personnel were the main targets of the design of the treatment environments; however, today, patients and their families are focused attention. Attention to the patient instead of the treatment process has given rise to an approach in the design of hospitals called the “patient-centered” approach. The “Patient-centered” approach in architecture was aimed to help remove problems and barriers facing the patients and their recovery by taking into account their psychological needs even though treatment spaces fail to meet the users’ therapeutic needs. The present research investigates the quality of the design of these centers aiming to improve the quality of space, improve patients’ satisfaction and foster their recovery process. It also investigates various solutions to help hospitals achieve a healing, patient-centered environment. This research falls under descriptive-analytical categories and gathers data via library studies, field surveys and questionnaires administered to 96 patients at the Imam Khomeini Hospital of Tehran; then offers appropriate design guidelines by analyzing those data via SPSS22 and ASPECT  software. The research also seeks to answer the question, “How can space quality be increased to leave positive effects on patient's satisfaction and recovery?” This article investigates the patient-centered approach, healing environment characteristics and the way they are applied to hospitals, as well as the satisfaction of the patients at the Imam Khomeini Hospital of Tehran with the spaces, finally providing guidelines to improve the quality of the hospital spaces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Treatment Centers
  • Patient-centered
  • Healing Environment
  • Satisfaction