مولفه‌های طراحانه سرزندگی خلاق در مدارس ابتدایی شهر تهران با کاربست تحلیل عامل از نوع R

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2021.254054.2340

چکیده

مسئله‌ی سرزندگی و خلاقیت از جمله مسائل مطرح قرن حاضر می‌‌باشد و تأثیرات عوامل محیطی- کالبدی فضاها به‌ عنوان جزیی از عوامل مؤثر بیرونی بر سرزندگی خلاق کودکان، انکارناپذیر است. از طرفی، موضوع سرزندگی خلاق در فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی نیز مسأله‌‌ای مطرح و حائز اهمیت است. لذا هدف پژوهش حاضر بررسی و مطالعه دیدگاه مربیان مدارس و دست‌‌اندرکاران درباره عوامل موثر بر ارتقای سطح سرزندگی و خلاقیت کودکان در فضاهای آموزشی مدارس ابتدایی و بررسی عوامل طراحانه مستخرج می‌‌باشد. در این پژوهش از روش تحقیق کمی استفاده شده است. پس از تدوین پرسش‌نامه بر اساس جدول هدف محتوی، حجم نمونه از طریق دیدگاه کلاین با توجه به تعداد سوالات پرسش‌نامه به 230 نفر رسید. لذا از مربیان مدارس و دست‌‌اندکاران در مدارس سطح تهران به صورت نمونه‌‌گیری خوشه‌‌ای تصادفی انجام گرفت و نتایج برای تحلیل داده‌‌های جمع‌‌آوری‌شده، در نرم افزار SPSS نسخه‌‌ی 23 بر اساس تحلیل عامل R استخراج گردید. معیارها به کمک تجزیه و تحلیل آماری پرسش‌نامه مورد دسته‌‌بندی قرار گرفت، که تحلیل عامل آن بیان می‌‌نماید 9 عامل معنی‌‌دار: 1. آشناپنداری و خوانایی محیط بر سازگاری کودک با آن، 2. نظارت‌‌پذیری و رویت‌‌پذیری محیط بر احساس امنیت کودک و تعامل‌‌پذیری، 3. تجربه‌‌پذیری و خیال‌‌پردازی محیط بر بازی‌‌های چندحسی و خاطره‌‌انگیزی، 4. جلوه‌‌های طبیعی و جنبه‌‌های انگیزشی محیط بر بازی‌‌های خلاق و شادکامی کودک، 5. ایمنی و آسایش کالبدی بر بهزیستی، 6. انعطاف‌‌پذیری و تنوع‌‌پذیری محیط بر بازی‌‌ و یادگیری، 7. اجتماع‌‌پذیری و حضورپذیری محیط بر اعتماد به نفس کودک برای بازی و تعاملات، 8. سرزندگی خلاق با آرایه‌‌های محیطی بر شکل‌‌گیری رفتار کودک و 9. بازی‌‌پذیری و رویدادپذیری محیط بر خلاقیت کودک، همراه با مصادیق معمارانه بر سرزندگی خلاق تاثیر می‌‌گذارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of Design Components of Creative Vitality in Tehran Primary Schools using R Factor Analysis

نویسندگان [English]

  • Sara Khalilikhah 1
  • Homa Irani Behbahani 2
  • Shadi Azizi 3
  • Hashem Hashemnejad Shirazi 4
1 Ph.D Candidate, Department of Architecture, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Professor of Architecture, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran (Corresponding Author).
3 Assistant Professor of Architecture, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
4 Associate Professor of Architecture, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Vitality and creativity are among the current issues of the present century, and the effects of the spaces’ environmental-physical factors, as a part of effective external factors, on the children’s creative vitality are undeniable. On the other hand, the topic of creative vitality in the educational spaces of primary schools is also of great importance. Therefore, the current study aims to investigate the attitudes of school teachers and officials about the factors effective in promoting children’s vitality and creativity level in primary schools and evaluate the extracted design components. It is quantitative research. After formulating the questionnaire based on a target content analysis, the sample size was calculated as 230 based on the questions in the questionnaire and using Kline approach. Therefore, the teachers and officials in Tehran’s schools were chosen using cluster sampling. The collected data results were extracted in the SPSS Ver.23 based on R factor analysis. The statistical analysis of the questionnaire categorized the criteria. Its factor analysis indicates that nine significant factors as (1) familiarity and legibility of the environment on the child's adaptation to it, (2) monitorability and visibility of the environment on the child's sense of security and interactivity, (3) experienceability and imagination of the environment on multisensory and memorable games, (4) natural effects and motivational aspects of the environment on creative games and happiness child, (5) physical safety and comfort on well-being, (6) flexibility and diversity of the environment on playing and learning, (7) sociability and presence of the environment on the child's self-confidence for playing and interactions, (8) creative vitality with environmental arrays on the formation of the child's behavior, and (9) the playfulness and eventfulness of the environment on the child's creativity, along with architectural examples are practical on the creative vitality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Primary Schools
  • Creative Vitality
  • Design Components
  • Factor Analysis