تحلیل تمایزات معنایی متاثر از «تهی» در فضاهای عمومی کالبدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

2 استاد گروه معماری، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه معماری، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.

10.22034/aaud.2020.237770.2247

چکیده

وجود عناصری با خاصیت بینابینی در معماری، بر هم‌زیستی اجزاء آن موثر بوده است. در راستای شفافیت و کاهش تدریجی ماده، فضاهای مابین با ساختاری نامرئی مورد استفاده قرار گرفته و به نام «تهی» خوانده می‌شوند. پژوهش حاضر بر مبنای مولفه‌های تهی در معماری، تاثیر هر یک از مولفه‌ها بر تعاملات اجتماعی را مورد توجه قرار داده ‌است. حضور تهی در کاربری‌های مختلف تا چه حد می‌تواند در مولفه‌های اجتماعیِ فضا تغییر ایجاد کند؟ به عنوان سوال اصلی تحقیق مطرح می‌گردد. به عبارت دیگر آیا تاثیرات تهی بر رفتار کاربران در همه کاربری‌ها یکسان عمل می‌نماید؟ از اهداف اصلی تحقیق شناسایی شاخص‌های اجتماعی «تهی» در فضاهای عمومی و تبیین نقش تسهیل‌کنندگی یا بازدارندگی آن در تعاملات اجتماعی افراد می‌باشد. در این تحقیق روش ترکیبی، پیمایشی با نمونه‌های مطالعه هدفمند، در نظر گرفته شد و پس از استخراج مولفه‌ها، چارچوب مفهومی تدقیق گشت. فرآیند تحقیق در دو مرحله پیمایش اولیه در پنج کاربری مختلف اداری، درمانی، آموزشی، هتل و تجاری و پیمایش اصلی در سه نوع کاربری آموزشی، هتل و تجاری به انجام رسید. اطلاعات مورد نیاز به روش پرسش‌نامه و مصاحبه، جمع‌آوری و با نرم‌افزار مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های تحقیق اثر معنادار مولفه‌های کالبدی و معنایی تهی بر تعاملات اجتماعی افراد را نشان می‌دهد. در پیمایش اولیه یافته‌ها در ساختمان اداری، اثر اجتماع‌گریزی و در درمانی تا حدودی خنثی را ارائه نمود؛ در حالی که پیمایش اصلی تهی در ساختمان‌های تجاری، هتل و دانشگاه را با اثر اجتماع‌پذیری بر رفتار معرفی می‌نماید. نتیجه‌گیری تحقیق اذعان می‌دارد، وید در فضای معماری‌‌، نقش جداکننده و پیوند‌دهنده را به طور همزمان ایفا می‌نماید. میزان اثرپذیری روابط و تعاملات اجتماعی در فضای دارای وید به میزان اثرپذیری افراد از محیط، نوع کاربری‌‌، فعالیت و هدف کاربران از حضور در مکان‌ها بستگی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Semantic Distinctions Affected by "Void" in Public Physical Spaces

نویسندگان [English]

  • Zohreh Attarabbasi 1
  • Alireza Einyfar 2
  • Manouchehr Froutan 3
  • Mohamadmehdi Soroush 3
1 Ph.D. in Architecture, Faculty of Art and Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
2 Professor of Architecture, Faculty of Architecture, University of Tehran, Tehran, Iran (Corresponding Author).
3 Assistant Professor of Architecture, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran.
چکیده [English]

The presence of in-between elements in architecture is effective in the coexistence of its components. Between spaces are used with invisible structures to clarify and gradually reduce the material. These spaces are called “void”. The current study aims to evaluate the effects of each component of the void on social interactions in the architecture. The main research question is to what extent can the presence of the ‘void’ in different uses change the social components of space? In other words, are the effects of void on the users’ behavior the same in all uses? The main research objective is to identify the social indicators of the ‘void’ in public spaces and determine its facilitating or inhibiting effect on individuals’ social interactions. The present study is mixed method research carried out through survey and purposeful sampling, and after extracting the components, the theoretical framework was explicated. The research procedure included two phases of the initial survey in 5 different administrative, medical, educational, hotel, and commercial uses, and the main survey in 3 educational, hotel, and commercial uses. The required data are collected by the use of questionnaires and interviews, and the obtained results are analyzed by the software. The findings indicate the significant effects of physical and semantic components of the void on people’s social interactions. In the initial survey, the findings showed asociality in the administrative building and somewhat neutral effectiveness in medical use, while the main survey indicates the sociability effect of the ‘void’ on the behavior in the commercial, hotel, and university buildings. The research concludes that the ‘void’ plays a connecting and separating role at the same time, in the architectural space. The effectiveness of the social relationships and interactions in a space with ‘void’ depends on the extent the people are affected by the environment, use type, activity, and their purpose of being present in the places.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Void
  • Semantic Distinctions
  • Behavior Settings
  • Social Interactions