بررسی تاثیر مولفه‌‌های حس مکان بر مشارکت توانخواهان در مراکز توانبخشی با تاکید بر نقش عزت‌نفس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

2 دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه معماری، واحدرشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران.

10.22034/aaud.2022.272399.2419

چکیده

یکی از مشکلات موجود در توانبخشی جسمی- حرکتی، عدم همکاری و مشارکت توانخواهان با روند توانبخشی می‌باشد. مشارکت توانخواهان فواید آشکار جسمی و روان‌شناختی و اجتماعی برای آنان در پی دارد. از سوی دیگر حس مکان می‌تواند انگیزش و تمایل افراد را برای حضور و مشارکت در فعالیت‌‌های محیط تحت تاثیر قرار دهد. با ایجاد تجربه‌ی احساسات مطلوب در محیط توانبخشی می‌توان افراد را به شرکت در فعالیت‌های محیط ترغیب نمود. هدف پژوهش حاضر بررسی اثرگذاری مولفه‌‌های کالبدی حس مکان بر مشارکت و همکاری توانخواهان در محیط‌های توانبخشی از طریق تامین احساس خودارزشمندی و عزت نفس در آنان می‌باشد. پژوهش حاضراز نوع کاربردی و تبیینی و به صورت پیمایشی انجام گرفته و با استفاده از همبستگی و روش معادلات ساختاری تحلیل شده است. جامعه آماری پژوهش شامل بیماران ناتوان جسمی- حرکتی اکتسابی مراجعه‌کننده به مراکز کاردرمانی منطقه 1 شهر رشت می‌باشند. از طریق نمونه‌گیری در دسترس 46 نفر توانخواه جسمی به عنوان نمونه انتخاب شدند. جمع‌آوری داده‌ها با پرسش‌نامه محقق ساخت انجام شد. آلفای کرونباخ متغیر‌های تحقیق بالاتر از 0.7 به دست آمد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار‌های SPSS22, AMOS22 صورت گرفته است. جداول همبستگی، رابطه دوگانه متغیر‌های پژوهش را تایید می‌نماید. ضریب مسیر مولفه‌های حس مکان به عزت نفس برابر با 0.74 و ضریب مسیر عزت نفس به مشارکت توانخواهان برابر 0.69 می‌باشد و از آن جایی که اثر غیرمستقیم برابر 0.510 به دست آمده است، می‌توان گفت که مولفه‌های حس مکان با میانجی‌گری عزت نفس بر میزان مشارکت توانخواهان در توانبخشی تاثیر‌گذار می‌باشد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که استفاده از مولفه‌های کالبدی حس مکان و ایجاد احساسات مطلوب و تامین عزت نفس در توانخواهان، بر همکاری و مشارکت توانخواهان با روند توانبخشی تاثیرگذار می‌باشد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Effect of Sense of Place Components on the Participation of Disabled People in Rehabilitation Centers with an Emphasis on the Role of Self-Esteem

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Hosseinzadeh 1
  • Amirreza Karimiazeri 2
  • Hossein Safari 3
1 Ph.D. Candidate, Department of Architecture, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran.
2 Associate Professor, Department of Architecture, Faculty of Art and Architecture, University of Guilan, Rasht, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Architecture, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran.
چکیده [English]

One of the problems in locomotor rehabilitation is the lack of cooperation and participation of disabled people in the rehabilitation process. The participation of disabled people brings obvious physical, psychological, and social benefits for them. The sense of place influences these people's motivation and desire to attend and participate in the activities in the environment. Experiencing desirable feelings in the rehabilitation environment encourages these people to participate in the activities. The present study aims to investigate the effect of the physical components of the sense of place on the disabled's participation and cooperation in activities in rehabilitation environments by enhancing their self-worth and self-esteem. This study is applied and explanatory research which is carried out through a survey, and in which the data are analyzed using correlation tests and structural equation modeling. The statistical population includes all patients with acquired locomotor disabilities who refer to occupational therapy centers in District 1 of Rasht city, out of which 46 physically disabled people are selected as samples using the convenience sampling technique. the required data are colled using a researcher-made questionnaire. Cronbach's alpha of the research variables is estimated to be >0.7. The data are analyzed using the SPSS22 and AMOS22 software. Correlation tables confirm the mutual relationships between research variables. The path coefficient going from the sense of place components into self-esteem is equal to 0.74 and the path coefficient going from self-esteem into the participation of the disabled is equal to 69.0.  Since the indirect effect is obtained to be 0.510, it can be said that self-esteem mediates the effect of sense of place components on the disabled's participation in rehabilitation. The results indicate that using the physical components of the sense of place, creating desirable feelings in the disabled, and enhancing their self-esteem are effective in the cooperation and participation of the disabled in the rehabilitation process.

کلیدواژه‌ها [English]

  • A Sense of Place
  • Self-Esteem
  • Rehabilitation Centers in Rasht city
  • Psychological Needs