ارزیابی تاثیر نماد‌‌ معنوی نور طبیعی در فضاهای عبادی (مسجد) بر تاب‌آوری معنوی کاربران از طریق نقش واسط هوش معنوی، مورد مطالعه: مساجد دوره قاجاریه شیراز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده فنی و مهندسی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول).

3 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

10.22034/aaud.2022.273621.2431

چکیده

یکی از اساسی‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین عوامل تبیین سلامت روح و روان افراد، تاب‌آوری معنوی است. تاب‌آوری معنوی باعث می‌شود افراد در شرایط سخت چالشی و با وجود عوامل خطرافزا، از ظرفیت‌های درونی خود که موهبتی الهی می‌باشند در جهت دست‌یابی به پیشرفت و بالندگی فردی در زندگی روزمره استفاده کنند و از این مشکلات به عنوان فرصتی برای توانمند‌سازی و ارتقای کیفی زندگی خود در راستای جاودانگی بهره جویند. هدف پژوهش حاضر، ارزیابی تاثیر نماد معنوی نور طبیعی در فضای عبادی (مسجد) بر تاب‌آوری معنوی کاربران از طریق نقش واسط هوش معنوی می‌باشد. روش این پژوهش توصیفی- تحلیلی و از نوع همبستگی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق حاضر، شامل کاربران مساجد منتخب تحقیق حاضر می‌باشند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با استفاده از فرمول کوکران (171 نفر) انتخاب شدند. در این پژوهش از سه پرسش‌نامه نمادپردازی معنوی، هوش معنوی و تاب‌آوری به عنوان ابزار پژوهش استفاده شده است که ضریب پایایی آن‌ها به ترتیب 0.81، 0.78 و 0.80 می‌باشد. داده‌های حاصل با آزمون همبستگی و رگرسیون چندگانه در نرم افزار SPSS20 تجزیه و تحلیل گردید. نتایج تحقیق نشان داد که بین نمادپردازی معنوی با هوش معنوی و تاب‌آوری افراد رابطه مثبت وجود دارد و متغیرهای نمادپردازی معنوی و هوش معنوی، توان پیش‌بینی تاب‌آوری را دارند. هم‌چنین در بین نمادهای معنوی مساجد، نماد «نور» سهم بیش‌تری را در تبیین هوش معنوی دارد. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، نمادپردازی معنوی به‌ویژه با نور طبیعی در فضاهای عبادی ضمن فعالسازی بخش خودآگاه ذهن، در کارکرد هوش معنوی موثر واقع شده و بستر لازم برای ایجاد تاب‌آوری افراد را فراهم می‌نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the effect of the spiritual symbol of natural light in places of worship (mosque) on the spiritual resilience of users through the mediating role of spiritual intelligence; a case study of mosques in the Qajar period of Shiraz

نویسندگان [English]

  • farzad heydari 1
  • Mohammad Aliabadi 2
  • Bahram Saleh sedghpour 3
  • Ali Akbar heydari 4
1 Faculty of Architecture, Islamic Azad University, Yasuj, Iran
2 Architecture Department, Shiraz university, Shiraz, Iran
3 Associate Prof. at Faculty of Humanities, Shahid Rajaee Teacher Training University
4 Faculty of Engineering, Yasouj University
چکیده [English]

Spiritual resilience is one of the most important and fundamental determinants of people's health. Spiritual resilience causes people to use their existing capacities to achieve success and growth of individual life in difficult situations and despite the risk factors, and use these challenges as an opportunity to empower and improve their quality of life. The aim of this study was to evaluate the effect of natural light spiritual symbol in ebadi space (mosque) on users' spiritual resilience through the mediat role of spiritual intelligence. The method of this study is descriptive and correlational. The statistical population of this study consisted of all worshippers from 10 selected mosques of Qajar period mosques in Shiraz city who were selected by simple random sampling method using Cochran formula (171 persons). In this study, three questionnaires of spiritual symbolism, spiritual intelligence and resilience were used as research tools with reliability coefficients of 0.86, 0.89 and 0.83, respectively. Data were analyzed using correlation coefficient and multiple regression in SPSS software. The results showed that there is a positive relationship between spiritual symbolism and spiritual resilience and variables of spiritual symbolism and spiritual intelligence can predict spiritual resilience. Also, among the spiritual symbols of mosques, the symbol of "light" has a greater role in explaining spiritual intelligence. According to the results of this study, spiritual symbolization, especially with natural light in worship spaces, while activating the conscious part of the mind, is effective in the function of spiritual intelligence and provides the necessary platform for creating spiritual resilience.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Spiritual symbolism
  • spiritual intelligence
  • resilience
  • natural light.mosque