خوانش مسیریابی و عوامل موثر بر ادراک بصری در فضای بینابینی محیط مسکونی در مرحله پیش از بهره‌برداری، مورد مطالعاتی: شهر کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری معماری، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان، کرمان، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر، معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمان، کرمان، ایران (نویسنده مسئول).

3 دانشیار گروه پژوهش هنر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2022.260117.2369

چکیده

با وجود اهمیت تاثیر افزایش خوانایی فضا و تسهیل راهیابی در فضای بینابینی مجتمع‌های مسکونی بر کیفیت زندگی اجتماعی ساکنان، همچنان در سیاست‌گذاری‌های رایج ساخت‌وساز‌های مسکونی در کرمان و سایر شهرهای ایران، عموماً توجه و تاکید بر چیدمان شکلی بلوک‌های مجتمع‌های مسکونی است و این باعث مغفول ماندن کیفیت فضایی مسیرهای عبور برای ساکنان و مخاطبین در مرحله پس از بهره‌برداری شده است. بنابراین، هدف این تحقیق، با توجه به جنبه‌های روان‌شناسانه، یافتن عناصر و ویژگی‌های فضایی تسهیل‌کننده فرایند مسیریابی در فضای بینابین بلوک‌ها است. سوال اصلی این است: چگونه می‌توان در مرحله پیش از بهره‌برداری که طراح به مخاطب دسترسی ندارد، باعث افزایش عوامل موثر بر مسیریابی در فضای بینابینی مسکونی شد؟ در این تحقیق، با استفاده از روش‌های راستی‌آزمایی ادراک بصری مخاطب در سه نمونه موردی، در تلفیق با نرم‌افزارهای تخصصی سنجش فاکتورهای بصری در فضای بینابینی مانند Depthmap به صورت هم‌آمیخته، ابزار سنجش ادراک بصری در مرحله پیش از بهره‌برداری قرار گرفت. هم‌چنین با استفاده از پرسش‌نامه و تحلیل در نرم‌افزار SPSS، با حجم جامعه آماری90 نفر، نتایج بررسی شد. نتیجه نشان داد، زیر‌مجموعه‌های مولفه‌های محیطی، انسانی و بصری، نشانه، لبه، راه، رنگ، نور، پیاده‌مداری، سرزندگی اجتماعی و غیره می‌باشد که هر کدام در سطوح مختلف فضای بینابینی و در حوزه خوانایی مسیر موثر بوده و می‌توانند در مقطعی که طراح به مخاطب دسترسی ندارد، فاکتورهای مرحله پس از بهره‌برداری را ارتقا دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Way-finding reading and factors effective on visual perception in the residential environment interstitial space of the pre-operation stage (case study: Kerman)

نویسندگان [English]

  • Firoozeh Azmoon 1
  • Mahdiyeh Moeini 2
  • Reza Afhami 3
1 Department art and architecture, Islamic Azad University, kerman Brach,,Iran
2 Department art and architecture, Islamic Azad University, kerman Brach,,Iran
3 Department of Architecture, Faculty of Art, Architecture & Urbanism, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In the current policy makings in urban construction in Kerman and other cities of Iran, merely the arrangement of the blocks of a residential complex has been noticed and no attention has been paid to other passing paths for the residents and the audiences who refer to these regions for the first time. The purpose of this research, considering the psychological aspects and increasing the quality level of the mentioned spaces, is to find elements and spatial features that facilitate the wayfinding process in the space between the blocks. The main question is that: How can the factors affecting the wayfinding in the intermediate residential space be increased in the pre-operation stage when the designer does not have access to inhabitants?
In this research, using the methods of verifying the visual perception of the inhabitants in three case studies, in combination with specialized software for measuring visual factors in an intermediate space such as Depthmap, the visual perception measuring tool was placed in the pre-operation stage. Also analysis data in SPSS software, with statistical society content of 90 persons.
The result showed that the subsets of environmental, human and visual components in Semantic components are Accessibility-Security and Surveillance-Pedestrian-Readability-Social Vitality and in Environmental components are Sign-path-edge-node-light stimulus-spatial sequence-form-color-contrast and in visual components are Area-environment-closure-circularity- and compaction ., each of which is effective at different levels of interstitial space and in the field of leg readability. Upgrade the pre-operational stage factors when the designer does not have access to the inhabitants.so this can effective for designers .

کلیدواژه‌ها [English]

  • wayfinding
  • visual perception
  • residential complexes
  • intestinal spaces
  • pre-operation stage