ارائه‌‌ی مدل ارزیابی دروس طراحی معماری با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران (نویسنده مسئول).

2 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده هنر، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران.

10.22034/aaud.2022.273728.2428

چکیده

یکی از ارکان اصلی بررسی یادگیری در آموزش معماری، ارزیابی طرح‌‌های معماری دانشجویان است. ارزیابی طرح‌‌ها امروزه به یکی از نارضایتی‌‌های دانشجویان تبدیل ‌شده و بیش‌تر دانشجویان معتقدند این کار به ‌درستی انجام نمی‌‌شود و یا معیار صحیحی برای سنجش آن وجود ندارد و اساتید بیش‌تر با سلیقه‌‌ی شخصی به ارزیابی این دروس می‌‌پردازند. لذا بررسی نحوه‌‌ی مناسب ارزیابی این دروس که مورد توافق اساتید معماری بوده و به روشنی به ابعاد مختلف طراحی معماری بپردازد ضروری به نظر می‌‌رسد. هدف این پژوهش ارائه‌ی روشی کاربردی به‌ منظور ارزیابی دروس طراحی معماری است و دو سؤال اصلی مطرح‌شده در این پژوهش عبارت اند از: 1. در ارزیابی دروس طراحی معماری باید چه عواملی مد‌نظر باشد؟ 2. وزن هر یک از عوامل مؤثر در ارزیابی دروس طراحی معماری به چه میزان است؟ این پژوهش، توصیفی- تحلیلی و از نوع زمینه‌‌یابی (پیمایشی) است. ابزار گردآوری داده‌‌ها منابع کتابخانه‌‌ای، مصاحبه و پرسش‌‌نامه است. وزن‌‌دهی به معیارها و معرف‌‌های ارزیابی دروس طراحی نیز با نظرسنجی از خبرگان (دلفی) و با روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و به کمک نرم‌افزار EC صورت گرفته است. نتایج بررسی نشان داد به منظور ارزیابی کامل دروس طراحی معماری باید ارزیابی توأمان در طول و پایان ترم صورت پذیرد. مقایسه‌‌ی زوجی بین آن‌‌ها نیز بیانگر آن است که ارزیابی مستمر (با وزن 0.645) نسبت به ارزیابی در پایان‌ترم (با وزن 0.335) به ‌مراتب از اهمیت بیش‌تری برخوردار است؛ در ارزیابی مستمر، پیشرفت تحصیلی دانشجویان (با وزن 0.345) و رعایت مسائل اخلاقی و انضباطی (با وزن 0.293) بیش‌ترین اهمیت را به خود اختصاص داده‌اند و در ارزیابی پایان‌ترم نیز توجه به بعد معنایی یعنی ایده و میزان موفقیت در تبدیل آن به فرم و پاسخ‌گویی طرح به نیازهای روحی- روانی کاربران (با وزن 0.445) مهم‌‌تر از سایر ابعاد (فرم و عملکرد) طرح‌‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An evaluation model for architectural design courses using the Analytic Hierarchy Process (AHP)

نویسندگان [English]

  • mohammad mahvash 1
  • mohyeddin saffar 2
1 faculty of art, university of Bojnord, Bojnord,Iran
2 Architecture Department, Faculty of Art, University of Bojnord,Bojnord
چکیده [English]

Evaluation of students' architectural designs is one of the main basis of the exploring of learning in architecture education. Architectural design courses is the major part of architecture education in universities, hence proper evaluation can identify weaknesses and drawbacks of student designs and help to fix the shortcomings of its. Nowadays, design evaluations has become one of the dissatisfaction of students and they believe this is not being done properly. They also believe there are no proper criteria for design assessments and professors mostly evaluate these courses with personal manner. Therefore, it seems necessary to study the appropriate way of evaluating these courses, which are agreed upon by architecture professors and deal with different dimensions of architectural design.
To achieve the goal, two main questions of the research, can be formulated as follows: 1 (What criteria should be considered in evaluating architectural design courses? 2(What is the weight of each criteria of evaluating architectural design courses?
The research method is descriptive-analytical and it’s based on survey. Data were collected from library resources. Weighting of criteria and indicators for evaluating design courses was done by expert survey (Delphi) and Analytic Hierarchy Process (AHP) and the expert choice (EC) software has been used.
The results showed that in order to accurately evaluate the architectural design courses, evaluation should be done during and after the semester. A pairwise comparison also shows that continuous evaluation (weight 0.645) is much more important than end-of-term evaluation (weight 0.335).In the continuous evaluation of students' academic achievement (weight 0.345) and observance of ethical and disciplinary issues (weight 0.293) are most important.
In end-of-term evaluation, the quality of the design is definitely more important than the quality of the presentation and paying attention to the semantic dimension (weight 0.445) is more important than other dimensions of the architectural design.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Continuous Evaluation
  • Final Evaluation. Design Process. Architectural Design
  • Analytic Hierarchy Process