ارتقاء امنیت مسکن مبتنی بر تبیین شاخصه‌های دسترسی بصری در خانه‌های تاریخی شهر بوشهر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، ایران.

2 دانشیار گروه مهندسی معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه مهندسی معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

10.22034/aaud.2022.269651.2406

چکیده

تأمین امنیت فضایی از طریق دسترسی بصری در خانه، یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های استمرار حیات در بافت‌های تاریخی است. این مؤلفه رابطه‌ای‌ مستقیم با مفهوم کیفیت دارد و عوامل اجتماعی، اقتصادی، روان‌شناسی و کالبدی بر آن اثر‌گذار است. به‌رغم اهمیت، تحلیل نقش دسترسی بصری بر امنیت درون خانه از منظر ساختار فضایی، پیکره‌بندی و نحوه استقرار فضا‌ها، در زمره‌ پژوهش‌هایی است که کم‌تر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر مبتنی بر تحلیل میدانی و با تکیه ‌بر فن نحو فضا و بهره‌مندی از نرم‌افزار UCL Depthmap 10، شاخصه‌ دسترسی بصری ابنیه مسکونی در بافت تاریخی بوشهر را مورد مطالعه قرار داده است. تبیین چگونگی ایجاد دسترسی بصری در خانه‌های تاریخی شهر بوشهر و نوع اثرگذاری آن بر ارتقاء امنیت، مهم‌ترین هدف این پژوهش است. پژوهش کیفی است و در حوزه‌ روش‌شناسی متکی بر تحلیل و پیمایش است. بدین منظور، ابتدا شاخصه‌ دسترسی بصری و چگونگی پیوند آن با امنیت مورد بررسی قرار گرفته است و در بخش تحلیل میدانی، شاخصه‌ها در یازده خانه‌ تاریخی، سنجش شده‌اند. یافته‌ها مبین آن است که شاخصه‌ی دسترسی بصری در فضا‌های داخلی خانه با قرار گرفتن در کنار مؤلفه‌های عمق متریک، یکپارچگی و نمودار‌های توجیهی، رفتار متفاوتی از خود نشان می‌دهد. مبتنی بر تحلیل نمودار‌های توجیهی، خانه‌های تاریخی بوشهر از نظر سلسله‌مراتب دسترسی، از پیچیدگی زیادی برخوردار نیستند و نمودار توجیهی آن‌ها زنجیروار و دسترسی به فضا‌های داخلی این خانه‌ها بسیار آسان‌ است. نتایج نشان می‌دهد که در فضا‌هایی با عمق کم، بیش‌ترین میزان دسترسی بصری وجود دارد و با خوشه‌ای شدن نمودار توجیهی، عمق فضا افزایش ‌یافته و میزان دسترسی بصری کاهش می‌یابد. هم‌چنین، با افزایش میزان دسترسی بصری، میزان امنیت سایر فضا‌ها افزایش و دسترسی‌پذیری آن‌ها کاهش پیدا می‌کند. در نتیجه، متناسب با نوع کاربری فضا، نقش دسترسی بصری نیز تغییر می‌کند و افزایش این مؤلفه در فضا‌های نیمه‌خصوصی، تضمین‌کننده امنیت فضا‌های خصوصی خواهد بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Improving housing security based on Analyzing visual access indicators in historical houses of Bushehr

نویسندگان [English]

  • seyedeh Maryam Sajadi 1
  • Ahmad Danaeinia 2
  • Javad Divandari 3
1 Department of Architecture, Faculty of Architecture and Art, University of kashan
2 Member of Scientific Board, University of Kashan
3 Department of Architecture, Faculty of Architecture and Art, University of Kashan
چکیده [English]

Providing space security through visual access to the home is one of the most important components of life continuity in historical contexts. This component has a direct relation to the concept of quality and is affected by various social, economic, psychological, and physical factors. The present study, based on the space syntax technique and using UCL Dept hmap 10، software, has studied the visual accessibility of the interior spaces of residential buildings in the historical context of Bushehr. Explaining how to create visual access in the historic houses of Bushehr and the type of impact on improving security is the most important goal of this study. The research is qualitative and relies on analysis and gauging. For this purpose, first have been studied the visual access index and how it is related to security and in the field analysis section, the characteristics have been measured in eleven historic houses of Bushehr. Findings indicate that the visual access index in the interior spaces of the house, by being placed next to components, behaves differently compared to urban spaces. Based on the analysis of orientation diagrams, Bushehr historic houses are not very complex in terms of access hierarchy and their orientation diagrams are chained and access to the interior spaces of these houses is very easy. The results show that in shallow spaces, there is the highest amount of visual access and with the clustering of the explanatory chart, the depth of space increases, and the amount of visual access decreases. Also, with increasing visual access, the security of other spaces increases, and their accessibility decreases. As a result, the role of visual access changes according to the type of space use, and increasing this component in semi-private spaces will ensure the security of private spaces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Housing
  • Historical Houses
  • Security
  • Visual access