تحلیل تطبیقی ارزش‌های باغ ‌ایرانی بر اساس شاخص‌های نظریه دید- پناه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

2 استاد گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2020.242274.2280

چکیده

تبیین ارزش‌های عینی- ذهنی نشأت‌گرفته از هویت بومی و ایرانی در باغ ایرانی همواره برای معماران منظر و فضای سبز مورد توجه بوده و بسیاری از طراحان و محقیقین باغ ایرانی آن‌ها را به عنوان شاخصه‌هایی هویت‌مند برای طراحی فضاها، مورد توجه قرار داده‌اند. از این رو تحلیل باغ ایرانی با استفاده از نظریه دید- پناه ‌(نظریه مطرح در طراحی فضاهای سبز) می‌تواند این ارزش‍‌ها را هرچه بیش‌تر نمایان کند. شاخص‌های این مطالعه از نظریه دید- پناه برگرفته شده است که در ‌طراحی منظر معاصر به عنوان یکی‌ از‌ نظریه‌‌های اصلی محسوب می‌شود. سوال اصلی پژوهش این است که نظریه دید- پناه به چه میزان توانایی تبیین ارزش‌های کمی و کیفی باغ ایرانی را دارد؟ روش تحقیق این پژوهش، تحلیلی-‌ ‌توصیفی است و از تکنیک‌های تحلیل‌‌ تطبیقی و استدلال منطقی استفاده شده است. داده‌‌های کیفی، با رجوع به اسناد و متون مرتبط و مطالعات کتابخانه‌‌ایی فراهم شده‌‌ است. تحلیل‌ها در دو سطح توصیفی و استنباطی با استفاده از منطق تحلیل تطبیقی صورت گرفته ‌‌است. سنجه‌های مربوط به ارزش‌های باغ ایرانی شامل، وسعت‌ و‌ فراخ، جهت‌‌دهندگی، آسایش و آرامش، جاودانگی، بی‌انتهایی، تمرکز حواس، جذابیت و موزونی، مرکزیت و سازماندهی فضا و سنجه‌های مربوط به دید- پناه شامل پیچیدگی، دید و منظر، امنیت و پناه، و رمزآلودگی فضاست. نتایج این پژوهش نشان می‌‌دهد ماهیت و ارزش‌های کیفی باغ ایرانی از طریق نظریه دید- پناه قابل تبیین نیست و صرفاً ویژگی‌های عمومی و مشترک آن با فضاهای سبز از این طریق قابل ارزیابی است. باغ ایرانی واجد کیفیات و شاخصه‌های منحصر به‌فردی است که با رویکردهای کمی و محاسباتی قابل سنجش و ارزیابی نمی‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative analysis of persian garden values based on Prospect — refuge theory indicators

نویسندگان [English]

  • Kamyab kiani 1
  • mohammadreza bemanian 2
  • mansour yeganeh 3
1 Heritage Research Institute Technology Expert
2 Full Professor, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
3 Professor, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Explaining the objective-mental values derived from the native and Iranian identity in the Iranian garden has always been considered by landscape architects and green space and many designers and researchers of the Iranian garden have considered them as identifying features for designing spaces. The analysis of the Iranian garden using the theory of sight-shelter (a theory proposed in the design of green spaces) can show these values as much as possible. The indicators of this study are taken from the theory of vision-shelter, which is considered as one of the main theories in contemporary landscape design. The main question of the research is to what extent is the theory of vision shelter able to explain the quantitative and qualitative values of the Iranian garden?
The research method of this research is descriptive-analytical and the techniques of comparative analysis and logical reasoning have been used. Qualitative data are provided with reference to related documents and texts and library studies. The analyzes have been done at both descriptive and inferential levels using the logic of comparative analysis. Measures related to the values of the Iranian garden include, breadth and breadth, orientation, comfort and tranquility, immortality, infinity, concentration of mind, charm and balance, centrality and organization of space, and measures related to vision-shelter; Complexity, vision, security and shelter, and the mystery of space.
The results of this study show that the nature and quality values of the Iranian garden can not be explained through the theory of vision and only its general and common features with green spaces can be evaluated in this way. Iranian garden has unique qualities and characteristics that can not be measured and evaluated with quantitative and computational approaches.

کلیدواژه‌ها [English]

  • persian garden
  • sheltered theory
  • comparative analysis
  • objective and subjective values