بررسی ریخت‌شناسی حیاط مرکزی بناهای مسکونی بومی گرم و خشک، مورد مطالعه: شهر یزد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه معماری و شهرسازی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد، بروجرد، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2021.265165.2388

چکیده

حیاط به عنوان یکی از مهم‌‌ترین عناصر معماری بومی با رعایت اصل سازگاری با محیط، در اقلیم‌‌های مختلف، الگوهای کالبدی متفاوتی به خود گرفته است. این ویژگی‌‌ها و تفاوت‌‌ها می‌‌توانند به عنوان متغیرها و معیارهای تحلیل اقلیمی حیاط مرکزی خانه‌‌های بومی میان اقلیم‌‌ منطقه مورد مطالعه فرض شوند. تعیین معیارها با توجه به خصوصیات کالبدی مشترک در نمونه‌‌ها، میزان تاثیرپذیری از شرایط محیطی و سازماندهی فضایی انجام می‌‌شود. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی کالبدی حیاط مرکزی و شناسایی عوامل تاثیرگذار اقلیم گرم وخشک، سعی در ارائه‌ی نگرشی نو در دستیابی به یک طراحی متداول برای ساکنین این اقلیم دارد. نوع پژوهش، بنیادی- کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی است. حجم نمونه‌ها، با تمرکز بر نقش اقلیمی و محیطی حیاط و جداره‌‌های آن و انتخاب بیست نمونه از خانه‌‌های تاریخی شهر یزد که در پهنه اقلیمی منطقه گرم و خشک ایران BWhs می‌باشند، استفاده شده است. اطلاعات برداشت‌شده به صورت نمودارها و جداول به کمک نرم‌افزار SPSS مورد تحلیل قرار گرفته شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مولفه‌های جهت‌گیری و کالبدی- اقلیمی، از اهمیت بالایی برخوردار بوده و می‌توان به عنوان عوامل مؤثر در طراحی خانه‌ها به کار برده شود. هم‌چنین بر اساس نتایج تحلیل‌ها، بهترین رابطه بین طول و عرض یک حیاط سه معادله خطی برای طراحی حیاط‌ها بر اساس نسبت‌های هندسی حاصل گردید. با در نظر گرفتن موارد حاصل از نتایج در طراحی، می‌توان تاثیرات قابل توجه معماری پایدار را حاصل نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Physical Analysis of the Courtyard of Hot and Dry Native Residential Buildings (Case Study: Yazd)

نویسندگان [English]

  • Mehrangiz piriyaei 1
  • Seyed Majid Mofidi Shemirani 2
  • Jaleh Sabernejad 3
2 Department of Architecture and Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Science and Technology, Tehran, Iran
3 Department of Architecture, Faculty of Art & Architecture, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The yard, as one of the most important elements of indigenous architecture, has taken on different physical patterns in different climates, observing the principle of adaptation to the environment. These features and differences can be assumed as variables and criteria for climate analysis of the central courtyard of native houses between the climates of the study area. Criteria are determined according to the common physical characteristics of the samples, the degree of influence of environmental conditions and spatial organization. Therefore, the present study, with the aim of physically examining the central courtyard and identifying the influential factors of hot and dry climate, tries to provide a new perspective in achieving a common design for the inhabitants of this climate. The type of research is fundamental-applied and its method is descriptive-analytical. The sample size is focused on the climatic and environmental role of the yard and its walls and the selection of twenty samples of historical houses in Yazd, which are in the climatic zone of the hot and dry region of Iran BWhs, has been used. The collected data were analyzed in the form of graphs and tables using SPSS software. The results of this study show that the orientation and physical-climatic components are of great importance and can be used as effective factors in the design of houses. Also, based on the results of the analysis, the best relationship between the length and width of a yard was obtained with three linear equations for designing yards based on geometric ratios. Considering the results of the design results, significant effects of sustainable architecture can be achieved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Courtyard
  • native houses
  • hot and dry climate
  • Yazd