مروری بر نظریات و گرایشات معماری منظرحیاط بازمدارس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

تصور غالب موجود از مدرسه، تنها کلاس‌های درس است که در کامل‌ترین صورت با سالن‌های اجتماعات، ‏آزمایشگاه و ورزشگاه تلفیق شده است. در این تصویر فضای باز اطراف شامل حیاط و یا باغچه عموماً نادیده ‏انگاشته و تمام توجهات معطوف به فضای درونی است، لذا سرمایه ارزشمند پنهان در آن بالقوه باقی می‌ماند. ‏در ایران نمونه مطالعات و پروژه‌های کاربردی با هدف ارتقاء کیفیت حیاط باز مدارس در خدمت یادگیری دانش‌آموزان به جز چند مورد جزئی که توسط سازمان نوسازی و تجهیز مدارس کشور انجام شده است، وجود ندارد. با توجه به خلأ دانشی و حرفه‌ای موجود، در این راستا از حرفه– دانش معماری منظر با استناد به توجه همه جانبه‌اش به ابعاد زیست‌محیطی، اجتماعی و زیباشناختی در امر ارتقاء کیفیات محیطی فضاهای باز، در تبیین و استخراج رویکردها کمک گرفته خواهد شد. هدف این تحقیق مروری بر نظریه‌ها و رویکردهای معماری منظر در برخورد با فضاهای باز مدارس در جهت تقویت نقش این فضاها در یادگیری و آموزش کودکان است. برای حصول ‏به این منظور در ابتدا کلیه متون و ادبیات جهانی مرتبط با موضوع حیاط باز مدارس و نقش معماری منظر در ارتقاء کیفیت آموزشی آن بررسی شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که عمده رویکردها و گرایشات مطرح به دوازده دسته کلی قابل تقسیم هستند. این رویکردها به پنج جنبه طراحی، مدیریت، برنامه‌ریزی، کنترل و نگهداری اشاره دارند. طراحی و مدیریت منظر برای کلاس‌های درس بیرونی، توجه به اهمیت معیارهای کیفی از قبیل ایمنی و امنیت، حس مکان و سلامتی در حیاط مدارس، طراحی پایدار و سبز حیاط مدارس، فرایند جامع طرح و ساخت حیاط مدارس، برنامه‌های آموزشی رسمی، غیررسمی، پنهان و منطبق با فضای حیاط مدارس، یادگیری از طریق بازی و طراحی فضاهای بازی، نمونه‌های منظرسازی شده اجرا شده حیاط مدارس، حفاظت و مدیریت منظر طبیعی و مصنوع حیاط مدارس، مشارکت بچه‌ها در طرح مدارس، طرح‌های جامع منظر حیاط مدارس و محوطه‌های دانشگاهی، بررسی شرایط، ویژگی‌ها و نقش معماران منظر در ایجاد تسهیلات آموزشی و در نهایت دستورالعمل‌ها و اصول طراحی حیاط بیرونی مدارس در مناطق خاص، به عنوان مهمترین گرایشات و الزامات طراحی منظر حیاط باز مدارس مطرحند. دربخش اول، ادبیات جهانی حول محوریت آموزش و طراحی منظر حیاط مدارس مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس بر مبنای بررسی جامعی از ادبیات و نمونه‌های اجرا شده از طرح منظر حیاط مدارس به دسته‌بندی مهمترین رویکردها و گرایشات طراحی منظر در این فضاها پرداخته می‌شود. در انتها نیز نتیجه‌گیری از مطالب و یافته‌های مقاله ارائه خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Review the Approaches of Landscape Architecture to Schoolyards

چکیده [English]

The dominant perception of school is a set of classrooms. There is a lack of enough consideration to schoolyards for the role of outdoor learning and education. Many of researches and case studies have done on this approach. In Iran unfortunately, there is no good study about this topic. In this approach the discipline of landscape architecture with it’s emphasize on outdoor open spaces, efforts to improve the quality of schoolyards. This field is set up base on three main criteria including social, ecological and visual in urban open spaces. One of the important open spaces in cities is schoolyard. In some countries, schoolyards are as urban open spaces with free accessibility. Statements such as "school without wall" and "social school" are the samples of this approach. These concepts have not implemented yet because of the nature of primitive students behavior and their needs for playing and movements. The main question of this research is "what landscape architecture approaches exist about the design of schoolyards?" The main goal of this research is a review of literature about landscape architecture approaches dealing with the design of open schoolyards. Synthesis of principles for designing of these spaces is another important goal of this study. In order to achieve this aim in the first step of all the papers and researches considering this topic have investigated. Then these approaches have been categorized to twelve main categories. These approaches are as following: Design and management of outdoor classrooms landscape, importance of Qualitative Criteria’s such as sense of place, security and safety , Sustainable Design of Schoolyards, Comprehensive Schoolyards plan, hidden Curriculum in the School Grounds, Learning through Playing, School Grounds samples, Maintenance and Management of Natural and Built Landscapes, Children Participation, Comprehensive Landscape Design, Role of Landscape Architects in providing Educational Facilities and finally Design Guidelines and Principles in special area. Above findings, explain different aspects of schoolyards design. Managing, planning, controlling and maintaining are the four aspects related to schoolyards design. Some of the approaches are strongly applicable in Iranian conditions such as sense of place and security and some other are inapplicable. The first part of the paper includes the literature review. The second part the approaches and theories related to schoolyard landscape design are categorizes to twelve categories. Finally, the conclusion will be presented. Expansion of each approaches and trends in relation to the landscape architecture of schoolyards is the next step in this process. Beside these items, designing of cases in Iran in relation to the approaches mentioned and principles is another important step for achieving the above aim.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Landscape architecture
  • Open Schoolyards
  • Outdoor Learning
  • Outdoor Education
  • School Ground Landscape

کامل­نیا، حامد (1386) "دستورزبان طراحی محیط­های یادگیری"تهران، نشرسبحان نور.

 

Billmore B, Brooke J Booth R, & Funnell, K (1999) "The Outdoor Classroom" London: The Stationery Office.

Chillman, B (2005) "Do School Grounds have a Value as an Educational Resource in the Secondary Sector?"  Sussex University, Learning Through Landscapes.

Dymnet, J (2004) "The Potential Impacts of  Green School Grounds" (unpublished).

Higgins P. (1996-97) "Outdoor Education for Sustainability" Making Connections Journal of Adventure Education and Outdoor Leadership, 13 (4) 4-11.

Hare, R. & Attenborough, C., Day, T (1996) "Geography in the School Grounds" New York, Southgate  Publishers.

Lindholm, G (1995) "Schoolyards: The Significance of Place Properties to Outdoor Activities in Schools" New York, NY, Environment & Behaviour. Plenum Press.

Liberman, G. & Hoody, L (1998) "Closing the Achievement Gap: Using the Environment as an Integrating Context for Learning" San Diego, CA: State Education and Environment Roundtable.

Malone, K. & Tranter, P (2003) "School Grounds as Sites for Learning: Making the Most of Environmental Opportunities, Environmental Education Research" 9, 3, pp. 283-303.

Moore, R (1993) "Plants for Play: a Plant Selection Guide for Children's Outdoor Environments" Berekley, CA: MIG Communications.

OECD (2005) "School Grounds in Austria" PEB Exchange, Programme on Educational Building, 2005/13, OECD Publishing.

Rickinson, M., Dillon, J., Tearney, K., Morris, M., Choi, M.Y., Sanders, D., Keaney , B. (2004) "Arts in the School Grounds" New York, Southgate Publishers.

Rivkin, M (1997) "The Schoolyard Habitat Movement: What it is and Why Children Need it" Early Childhood Education Journal 25: 61-66.

Stine, S (1997) "Landscapes for learning: Creating Outdoor Environments for Children and Youth" New York, NY, John Wiley & Sons.

Takahashi, N. (1999) "Educational Landscapes: Developing School Grounds as Learning Places" Volume 3. Building Blocks to Better Learning Series, Virginia University.

Thomas, G (1992) "Science in the School Grounds" New York, Southgate Publishers.

The Boston Schoolyard Initiative (2001), "Designing schoolyards and building community"  at: http//www.schoolyards.org /text/ schoolyard.pdf.

Young, C (1990) "Learning Through Landscapes: Using School Grounds as an Educational  Resource" Winchester, England.