تحلیل عوامل کیفیت بخش محیط گردشگری ساحلی با توجه به معیارهای گردشگری پایدار، مطالعۀ موردی سواحل شهر رامسر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

این مقاله به تحلیل عوامل کیفیت بخش محیط گردشگری ساحلی با توجه به معیارهای گردشگری پایدار می پردازد. این عامل ها بر پایۀ شاخص های هم بسته کیفیت محیط بنا نهاده شده اند. به کمک این عامل ها می توان اولویت ها و نیازمندی های گردشگران را به منظور بهبود کیفیت گردشگری شناسایی نمود. ناحیۀ مورد مطالعه در این مقاله، سواحل شهر رامسر واقع در شمال ایران است. این شهر به عنوان یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری ساحلی در کشور محسوب می شود. برای جمع آوری اطلاعات از ابزار پرسش نامه استفاده شد. از گردشگران ساحلی خواسته شد تا دربارۀ کیفیت های محیطی نظر خود را اعلام کنند و نتایج حاصل از ادراک آنان در قالب متغیرهای رتبه ای و به کمک روش های آماری مورد تحلیل قرار گرفت. روش نمونه گیری در این مقاله نظام‌مند بوده است. تعداد 196 پرسشنامه در میان گردشگران توزیع شد. 17 شاخص کیفی محیط از سوی گردشگران مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تحلیل داده ها، از نرم افزار SPSS نسخه 5/11استفاده شد. برای شناسایی عامل ها، روش تحلیل عاملی با الگوی مولفه های اصلی بکار رفت. معیار "کیزر" به عنوان معیار مطلوبیت الگوی تحلیل عاملی برابر0/79شده است. اندازه0/8 برای این شاخص ایده‌آل محسوب می شود. آزمون "سنجش کروی بارتلت" که تفاوت بارهای عاملی  برای گروه شاخص‌ها را آزمون می کند در سطح  درصد معنی دار است. نتایج آزمون "کرنباخ آلفا" نشان می دهد که پرسش نامه از میزان روایی قابل قبولی برخوردار است. اندازۀ این ضریب برای داده های مربوط به ادراک محیط برابر855/0 است. نتایج به دست آمده از تحلیل شاخص های کیفی سواحل شهر رامسر نشان می دهد که در مجموع از میان17 شاخص 7 شاخص پایین تر از اندازۀ میانگین بوده است و معادل کیفیت نسبتا مطلوب ارزیابی می شود و10 شاخص دیگر از اندازۀ میانگین بالاتر بوده و معادل کیفیت نامطلوب ارزیابی می شود. همچنین محیط گردشگری ساحلی بر پایۀ ادراک گردشگران به صورت عوامل مشخصی قابل شناسایی است. هریک از این عوامل از شاخص های همگنی تشکیل شده است. این عوامل عبارت است از: -1پاکیزگی، کیفیت منظر و امنیت اجتماعی، 2- امکانات گردشگری، 3- فضای تفریحی برای خانواده، 4- دسترسی و آمدوشد، -5 خدمات رفاهی و مهمان نوازی. برای تعیین میزان هم بستگی عامل ها با متغیرهای میزان رضایت از محیط گردشگری و احتمال بازگشت مجدد به مقصد گردشگری، از ضریب همبستگی "گاما" استفاده شد. نتایج این آزمون نشان داد که ارتباط معنی داری میان عوامل کیفی با متغیرهای میزان رضایت از محیط گردشگری و احتمال بازگشت مجدد به مقصد گردشگری در سطح آلفا برابر درصد وجود دارد. همچنین میزان همبستگی میان تمامی عوامل کیفی محیط ساحلی در مورد میزان رضایت از گردشگری پایین تر از تمامی هم بستگی های مربوط به این عامل ها با احتمال بازگشت مجدد به مقصد گردشگری است. این تفاوت بیانگر آن است که گردشگر در احتمال انتخاب مجدد یک مقصد گردشگری، عوامل دیگری نظیر هزینۀ سفر، معیارهای اجتماعی و ... را نیز لحاظ می نماید و کیفیت های محیطی تنها بخشی از این معیارها را شامل می شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigates the Contributory Factors of Coastal Tourism Improvement with Regard to Sustainable Tourism Criteria; Case Study: Ramsar Coast

چکیده [English]

This paper investigated the contributory factors of coastal tourism improvement with regard to sustainable tourism criteria. These factors were based on environmental quality correlated indexes. Through these factors, it is possible to identify the tourists’ preferences and requirements in order to improve the quality of tourism. The area which was explored in this study was Ramsar coast, located in the north of Iran. This city is one of the most important coastal tourist attractions in Iran. In this study, the data was collected through questionnaires. A set of coastal tourists were supposed to give their evaluations about environmental qualities. The data based on their perceptions was analyzed in the form of ordinal variables through statistical methods. Quantitative data was gathered through 196 questionnaires distributed to a sample of tourists in the coastal area of Ramsar with the Systematic sampling method. 17 environmental quality indexes were evaluated through tourists, and the data was analyzed with SPSS version 11.5. A principal component analysis was then applied in order to identify the factors. A Kaiser criterion was used for evaluating the suitability of factor analysis model was found to be 0.79. The proper index is 0.8. Bartlett’s test of sphericity was used to test the factor loading differences for the group of factors was found to be significant at 1% .Cronbach’s alpha was also found to be 0.855 for the questionnaire indicating that this instrument has an acceptable validity. The results obtained from the indexes' analysis of environmental qualities in Ramsar coast revealed that seven indexes out of 17 were less than average and were considered to have fairly quality. Whereas the other 10 indexes were more than the average and were considered to have undesirable quality. The quality of tourism environment at the coast which were based on tourists’ perceptions were identified and categorized as specific factors including, 1) cleaning, the natural qualities, and social security. 2) Tourism facilities. 3) Leisure space for families. 4) Traffic and accessibility. 5) Welfare services and hospitalities. For determining the correlation between factors and environmental tourism satisfaction variable and possibility of returning to the same tourist place, the Gamma correlation was employed. The results of correlation revealed that there was a significant relationship between the quality factors and environmental tourism satisfaction. The possibility of returning to the same tourist place was found to be significant at 5%. Moreover, all the correlation coefficients among all the quality factors in relation to environmental tourism satisfaction were lower than all the correlation coefficients related to the possibility of returning to the same tourist place. This difference showed that tourists consider other factors such as trip expenses, social criteria and, etc,. indicating to return to the same tourist place and quality factors include just a part of these criteria.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Coastal Tourism
  • Sustainable Tourism
  • Evaluated Environmental Quality
  • Factor Analysis Model
  • Ramsar