مقایسه تطبیقی مکاتب مطالعات مورفولوژی شهری به منظور تکمیل آن براساس دستگاه تحلیلی مکتب اقتصاد سیاسی فضا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد مدیریت شهری، دانشکده مدیریت، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

چکیده

مورفولوژی (ریخت شناسی) شهری بررسی نظام مند فرم، شکل، نقشه، ساختار و کارکردهای بافت مصنوع شهرها و منشاء و شیوه تکامل این بافت ها در طول زمان است. مطالعات بسیاری در خصوص مورفولوژی شهری انجام گردیده است که در یک طبقه بندی صورت گرفته به سه مکتب کلی بریتانیایی، ایتالیایی و فرانسوی تقسیم شده اند. مطالعه حاضر به گونه بندی مطالعات مورفولوژی و مقایسه تطبیقی مکاتب موجود در انجام مطالعات مورفولوژی شهری می پردازد و براین اساس ضمن بررسی تفاوت های این مکاتب، تلاش می کند تا به نقد مشترکی که بر آ نها وارد می شود، بپردازد. مطالعات مورفولوژی شهری کمتر به فرآیندهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی حاکم بر روند تاریخی شکل گیری بافت توجه داشت هاند. با توجه به این امر، چنانچه بتوان روشی را پیشنهاد نمود که از حیث توجه به روندها و فرایندهای شکل دهنده ی فرم شهری وضع موجود به اندازه مطالعات مکتب انگلیسی (که در مقام مقایسه، کامل تر از سایر مکاتب مورفولوژی شهری به نظر می رسد) کارا باشد و در عین حال بتواند ساختارهای اجتماعی و روابط اقتصادی حاکم بر فضا را تشخیص داده و از آن ره مطالعات مورفولوژیک را به اهداف تجویزی نزدیک نماید، چارچوبی نسبتاً مؤثر ارائه شده است. لذا پیشنهاد این مطالعه استناد به الگوهای مورفولوژی بریتانیایی در عین تأکید بر نیروهای اثرگذار اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی در بستر زمان است که برای این امر می توان به طور خاص از دستگاه تحلیلی مکتب اقتصاد سیاسی فضا بهره جست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative Study on Schools of Urban Morphology Studies in order to Complete Them, Based on Analytical System of Political Economy School

نویسنده [English]

  • Hamidreza Mahmeli Abyaneh
M.Sc. in Urban Management, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Urban morphology is the systematic study of form, shape, map, structures and functions of man-made urban fabric and origins and evolution style of these fabrics over time. There have been a lot of researches on urban morphology during recent decades which according to a classification can be divided into three generic schools: Britain, Italian, and French. This paper tries to categorize urban morphology and conduct a comparative study on schools of urban morphology. Afterwards, it tries to explore and examine differences among these schools in order to recognize their deficiencies. Urban morphology studies have tended to give minor consideration to political, economic and social processes which play leading role in the historical process of forming urban form. Considering these issues surrounding urban morphology researches, this study attempts to seek an effective framework which is as efficient as English school of urban morphology (in term of processes and procedures of shaping current urban form). Meanwhile, it can detect social structures and economic interrelationships which control and shape the space (and therefore it encloses urban morphology studies and prescriptive foals). English school of urban morphology has been emphasized because in comparison with other urban morphology schools, it seems more comprehensive. Hence, this paper recommends English urban morphology patterns accompanying with emphasizing efficient economics, social and political forces over time which can be viable by adopting analytical system of political economy school.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Morphology
  • Political Economy of Space
  • Urban Form
  • Urban Design