مکانیابی مجموع ههای مسکونی پایدار با استفاده از فرآیند تحلیل شبکه ای ( ANP ) در بافت مرکزی شهر یزد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استاد شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

شهر یزد در ده ههای اخیر با پدیده پراکنده رویی مواجه بوده است. این مسأله علاوه بر نابودی باغ ها و زمین های کشاورزی پیرامونی، باعث افت کیفی محیط مسکونی در بافت مرکزی این شهر شده است. با توجه به اهمیت حفظ زمین های سبز، به خصوص در شهرهای کویری، و در عین حال ضرورت حفظ و احیا فضاهای سکونتی در بافت تاریخی شهر یزد، برنامه ریزی بر روی محیط مسکونی بافت مرکزی این شهر، می تواند روند توسعه این شهر را منطقی و پایدارتر از روند توسعه فعلی کند. هدف از این تحقیق، مکان یابی مجموعه های مسکونی با در نظر گرفتن معیارهای پایداری محیط مسکونی در ناحیه مرکزی شهر یزد است. فرضیه تحقیق اینگونه مطرح شده که زمین های متروک و رهامانده ای که در بافت تاریخی قرار داشته و در عین حال، در نزدیکی یا مجاورت خیابان های اصلی شهر واقع شد هاند، شانس بیشتری برای احداث مجموعه های مسکونی پایدار در آن ها وجود دارد. روش تحقیق، تحلیلی- اکتشافی بوده و برای مکان یابی مجموعه های مسکونی پایدار، از تکنیک ANP استفاده شده است. یافت ههای نهایی تحقیق صحت فرضیه مطرح شده را ثابت می کند؛ به طوری که بر مبنای محاسبات روش فرآیند تحلیل شبکه ای، از میان 13 عامل شناسایی شده بر مکان یابی، تنها 5 عامل "مجاورت با فضاهای مرکزی و عمومی" ،" دسترسی به خودرو و مسیر سواره رو" ،" دسترسی به مراکز خرید عمده و ضروری" ،"قابل استطاعت بودن زمین" ،" نداشتن یا کم بودن مشکل های حقوق زمین" از عوامل مؤثر برای مکان یابی و احداث مجموعه های مسکونی پایدار در ناحیه مرکزی شهر یزد به شمار رفته است. در انتها نیز از میان 18 فضای مناسب احداث اینگونه مجموعه ها، یک فضای مشخص بر اساس روش ANP ، انتخاب شده است. این فضا، مطابق با فرضیه مطرح شده، در مجاورت خیابان اصلی و مرکز خدماتی شهر یزد قرار داشته و از لحاظ اقتصادی- حقوقی، کم ترین مشکل را برای احداث مجموعه های مسکونی پایدار(نسبت به سایر فضاهای شناسایی شده)  دارا است.

کلیدواژه‌ها


-- American Planning Association. (2000). Incentive Zoning: Meeting Urban Design and Affordable Housing Objectives.

Chicago: Morris, M.

-- Arasteh, M. (2011). Strategic Planning to Development of Unused Spaces in Central District of Yazd City. Iran.

(Master of Science Dissertation, University of Tehran, 2011).

-- Azizi, M. M. (2006). Sustainable Residential District, case study of Narmak (Tehran, Iran). Honar Hay-e Ziba,

27, 35–46.

-- Azizi, M. M. (1999). Urban Land and Government intervention. Abadi. 33, 22-30.

-- Azizi, M. M. & Arasteh, M (2011). Spatial Evaluation of Urban Form with Respect to Building Density in Yazd.

Hoviat shahr. 8, 5-15.

-- Azizi, M. M., & Malek mohamad nejad, S. (2007). Comparative analysis of two residential pattern (Standard &

High-rise building ), Case of study: residential complex of Noor and Eskan, Tehran, Iran. Honar Hay-e Ziba, 32,

27-38.

-- Armanshahr Urban Consulting Engineers (2007). The strategic plan of Yazd deteriorated zone. Tehran.

-- Arse Urban Consulting Engineers (2007), The master plan of Yazd. Tehran.

-- Bahrainy, H. (1998). Urban Planning and Design in a Seismic-Prone Region (Rasht in Northern Iran( . Urban

Planning and Development, 124 (4), 148-181.

-- Barton, H. (2003). Shaping Neighbourhoods: Aguide for health, sustainability and vitality. London and New York:

Spon Press

-- Bernard Manyena, S. (2006). the concept of resilience revisited. Disasters, 30(4), 434–450.

-- Boelhouwer, Y. (2002). Quality of life and living condition in the Netherlands. Social Indicators Research, 58.

115–140.

-- Carmona, M., Heath, T., Oc, T., & Tiesdell, S. (2003). public places –urban spaces. London: architectural press.

-- Chapman, D. (1996). Creating Neighbourhoods and Places in the Build Environment. London & New York: Taylor

& Francis Press

-- Center for Urban Policy Research. (2001). Barriers to Rehabilitation of Affordable Housing. Rutgers University:

Listokin, D. & Listokin, B.

-- Duany, A., Speck, J., & Lydon, M. (2009). The Smart Growth Manual. New York: McGraw-Hill press.

-- Erdogmus, S., Arasb, H., & Koc, E. (2006). Evaluation of alternative fuels for residential heating in Turkey using

analytic network process (ANP) with group decision-making. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 10,

269-279.

-- Felia Srinaga, T. (2010). Valence of Urban Public Spaces: An Inquiry to Child-Friendly Neighborhoods, 48th

International Conference on Making cities Livable, Charleston, SC: USA.

-- Great Minster House (Department for Transport). (2007). Towards a Sustainable Transport System: Supporting

Economic Growth in a Law Carbon World. London: Great Britain.

-- Improvement and Renovation of Yazd Organization. (2005). The strategic plan of Yazd historical zone. Yazd:

Malek Sabet, M. H.

-- Kim S. S., Yang I. H., Yeo, M. S., & Kim, K. W. (2005). Development of a housing performance evaluation model

for multi-family residential buildings in Korea. Building and Environment, 40, 1103–1116.

-- Knaap, G., & Talen, E. (2005). New Urbanism and Smart Growth: A Few Words from the Academy. London: Sage

Publication.

-- Mohajeri, M. (2007). Location of Multi-platform support and crisis management after Earth Quack with GIS;

Case study: 7th Region, Tehran. (Master of Science Dissertation, University of Tehran, 2007).

-- Majedi, H. (1999). Land: Main problem in urban development. Abadi. 33, 3-14.

-- Nasiri nasab Rafsanjani, M., & Habib, F. (2008), Urban space designing as educational method for children, case of study: NEW York, USA. environmental Science & Technology, 4, 101-110.

-- Pakzad, J. (2005). Guidelines to the design of urban spaces. Tehran: Shahidi Press.

-- Saeed-nia, A. (1998). Urban Land Use. Tehran: Center of urban Studies & Planning in Iran’s Ministry of Interior.

-- Sanders, A. B. (2005). Barriers to homeownership and housing quality: The Impact of the international mortgage

market. Housing Economics, 14, 147–152.

-- Shahabian, Sh. (1998). Principal of spatial location. Shahr-negar, 3, 19-25.

-- Smart Growth Network. (2010). Affordable Housing and Smart Growth: Making the Connection. Washington,

D.C.: National Neighborhood Coalition.

-- Soltani, F. (2004). Location of education centers with GIS, case of study: Sorkhe Lizeh Town, Iran (Master of Science

Dissertation, University of Tehran, 2004).

-- Sugiyama, T., & Ward Thompson, C. (2007). Measuring the Quality of the Outdoor Environment Relevant to

Older People’s Lives. Abingdon, UK: Rutledge press.

-- Urban Green Spaces Task Force. (2002). Green spaces, Better places, Department for transport. London: local

government and the region.

-- U.S. department of housing and urban development office of policy development and research. (1996). creating

defensible space. Washington DC : Newman, O.

-- Zebardast, E. (2001). Analytical Hierarchy Process application in Urban and Regional Planning. Honar Hay-e

Ziba, 10, 13-21.

-- Zebardast, E. (2010). Analytical Network Process (ANP) application in Urban and Regional Planning. Honar

Hay-e Ziba, 41, 79-90.