شناسایی و اولویت بندی معیارها و شاخص های مؤثر در فرآیند تحقق پذیری پروژه های طراحی شهری در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.

2 استاد شهرسازی، دانشکده شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 دانشیار شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.

چکیده

به موازات ارتقاء جایگاه طراحی شهری در نظام برنامه ریزی کشور، توجه به فرآیند تحقق پذیری آن از اهمیت به سزایی برخوردار است. چه بسیار پروژه های طراحی شهری که علی رغم نیاز مبرم به آن ها جهت رفع کمبودها و نارسایی های محیط شهرهای معاصر کشورمان، به دلیل ضعف اساسی در تعریف، تهیه و تصویب به اجرا نرسیده اند. عدم اجرای پروژه های مذکور سبب کاهش کیفیت فضاهای عمومی شهرها و نارضایتی عموم شهروندان شده و مدیران شهری را بر آن داشته است که با تجدید نظر در فرآیند اجرایی پروژه ها در پی یافتن دلایل اصلی کاهش تحقق پذیری باشند. از این رو مطالعه فرآیند تحقق این قبیل پروژه ها از ضروریات پژوهش های شهرسازی کشور می باشد. بر این اساس پژوهش حاضر تلاشی برای شناسایی و اولویت بندی معیارها و شاخص های مؤثر در این فرآیند می باشد. بدین منظور، با استفاده از مطالعات اسنادی و با مروری بر متون مربوطه، ابتدا به تدوین چارچوب نظری پرداخته، سپس با استفاده از روش تحلیلی  تطبیقی و مرور مستندات و آراء مشابه سایر اندیشمندان، معیارها و شاخص های اولیه مشخص شد. سپس به منظور بومی سازی و انطباق با زمینه ایران، معیارها و شاخص های مذکور با روش مصاحبه با صاحب نظران تدقیق و تکمیل شد. در نهایت میزان اهمیت هر یک از معیارها و شاخص ها به وسیله پرسشنامه توسط بازیگران اصلی پروژه های طراحی شهری ایران تعیین شده و اولویت بندی انجام یافت. یافته های پژوهش نشان داد در شرایط موجود طراحی شهری ایران، معیار صلاحیت کارفرما و مدیریت پروژه، مشارکت عمومی و شاخص های مربوطه بالاترین میزان اهمیت و معیار میزان تعامل قانونی، پشتیبانی علمی  آکادمیکی و شاخ صهای مربوطه کمترین اهمیت را از نظر بازیگران اصلی دارا می باشند.

کلیدواژه‌ها


-- Alexander, E. R. (1985). From Idea to Action: Notes for a Contingency Theory of the Policy Implementation Process.

Administration & Society, 16, 403.

-- Alterman, R., Morris H. (1978). Implementation of Urban Land Use Plans. Journal of the American Institute of

Planners, 33(1), 274-85.

-- Behn, R.D. (1980). Why Murphy Was Right?. Policy Analysis, 6, 361-363.

-- Berke, P., Backhurst, M., Day, M., Ericksen, N., Laurian, L., Crawford, J., Dixon, J. (2006).What Makes Plan

Implementation Successful? An Evaluation of Local Plans and Implementation Practices in New Zealand. Environment

And Planning B: Planning & Design 33 (4), 581-600.

-- Burby R., May P., Berke P., Dalton L., French S., Kaiser E. ( 1997). Making Governments Plan: Experiments in

Managing Land Use. Baltimore: Johns Hopkins University Press.

-- Burby, R. J. (2003). Making Better Plans That Matter: Citizen Involvement and Government Action. Journal of the

American Planning Association, 69, 33 – 44.

-- Calkins, Hugh W. (1979). The Planning Monitor: An Accountability Theory of Plan Evaluation. Environment and

Planning A, 11 (7), 745-58.

-- Carmona, M., De Magalhães, Edwards, M. (2001).The Value of Urban Design. London, CABE (Thomas Telford).

-- Carmona, M. Tiesdell, S. (2007).Oxford: Urban Design Reader. Architectural Press.

-- Cowan, R. (2005). Tisbury: The Dictionary of Urbanism. Streetwise Press.

-- Dalton, J., Elias, M., Wandersman, A. (2007). Community Psychology: Linking Individuals and Communities. (2nd

Ed.), Belmont, CA: Wadsworth.

-- Durlak, J. A., Dupre, E. P. (2008). Implementation Matters: A Review of Research on the Influence of Implementation

on Program Outcomes and the Factors Affecting Implementation. American Journal of Community

Psychology, 41, 689–708.

-- Elmore, R. F. (1979). Backward Mapping: Implementation Research and Policy Decisions. Political Science

Quarterly, 94(4), 601-616.

-- Golkar, K. (2009). Policy-Oriented Urban Design versus Design-Oriented Urban Design. SOFFEH, 46.

-- Golkar, K. (2011). Urban Design: Process or Processes. SOFFEH, 52.

-- Gosling, D. (1996). Gordon Cullen: Visions of Urban Design. London: Academy Editions.

-- Faludi, A. (1973). Planning Theory. Per- Gamon, Oxford.

-- Fixsen, D. L., Naoom, S. F., Blase, K. A., Friedman, R. M., Wallace, F. (2005). Implementation Research: A

Synthesis of the Literature. Tampa, FL: University Of South Florida, Louis De La Parte Florida Mental Health

Institute, the National Implementation Research Network.

-- Khoury, Zaki B. (1996). Implementing the New Urban Agenda: The Case of Ismailia, Egypt. Environment &

Urbanization, 8 (1). April.

-- Lang, J. (2005). Urban Design: A Typology of Procedures and Products. Oxford: Architectural Press.

-- Laurian, L., Day, M., Backhurst, M., Berke, P., Ericksen, N., Crawford, J., Dixon, J., Chapman, S. (2004). What

Drives Plan Implementation? Plans, Planning Agencies and Developers. Journal of Environmental Planning and

Management, 47 (4), 555-77.

-- Matland, Richard E. (1995). Synthesizing the Implementation Literature: The Ambiguity-Conflict Model of Policy

Implementation. Journal of Public Administration Research and Theory: J-PART, 5(2), (Apr. 1995) 145-174.

-- Moughtin, K., Cuesta, R, Sarris, C, Signoretta, P. (1999). Urban Design, Method and Techniques. Oxford: Architectural

Press.

-- Norton, Richard K. (2005). More And Better Local Planning: A Statemandated Local Planning In Coastal North

Carolina. Journal of The American Planning Association, 71 (1), 55-71.

-- Nutt, Paul C. (2007). Examining the Link between Plan Evaluation and Implementation. Technological Forecasting

and Social Change. 74(8), 1252-1271.

-- Oliveira, V., Pinho, P. (2009). Evaluating Plans, Processes and Results. Planning Theory & Practice, 10(1), 35 –

63.

-- Pakzad, J. (2007). How The Pioneers Of Urban Design In Iran Think. Abadi, 17, 8-19.

-- Rosenbaum, D. P. (1986). Community Crime Prevention: Does It Work? Beverly Hills, CA: Sage Publications.

-- Sager T. (1995). From Impact Assessment to Recommendation: How are the Impact Assessment Results Presented

and Used? Environ Impact Assess Rev, 15, 377–97.

-- Talen, Emily. (1996). After The Plans: Methods to Evaluate the Implementation Success of Plans. Journal of Planning

Education and Research.16 (2), 79-91.

-- Talen, Emily. (1997). Success, Failure and Conformance: An Alternative Approach to Planning Evaluation. Environment and Planning.

-- Trancik, R. (1986). Finding Lost Space. Van Nostrand Reinhold, New York.

-- Wandersman, A., Goodman, R. M., Butterfoss, F. D. (2005). Understanding Coalitions and How They Operate (M.

Minkler, Ed.), Community Organizing and Community Building For Health (2nd Ed., 292–313). New Brunswick,

NJ: Rutgers University Press.

-- Wildavsky, Aaron. (1973). if Planning is Everything Maybe is Nothing. Policy Sciences, 4 (2), 127-53.