بررسی تعامل اصول معماری ایرانی و انرژی خورشیدی از منظر فرم، تقارن و جهت گیری، نمونه موردی: خانه ی عباسیان کاشان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

4 استادیار معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران.

5 استاد مرمت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.

چکیده

در این نوشتار سعی بر آن است تا ورای آنچه که به عنوان اصول پایداری در معماری سنتی ایران مطرح می شو د، نظام قانونمند مسلط بر معماری ایرانی که نمودی فاخر از توجه به انطباق با مسائل اقلیمی و استفاده ی بهینه از انرژی خورشیدی است را با بهره گیری از نرم افزار های شبیه ساز انرژی نظیر اکوتکت 1، سولار تولز 1 و وِدِر تولز 3 تحلیل کرده و به بیان نتایج به زبان گرافیک بپردازد. در پژوهش حاضر بر اساس داده های اقلیمی تهیه شده به روش ساندیا، ابتدا میزان دریافت انرژی خورشیدی عناصر مختلف خانه ی عباسیان کاشان مورد تحلیل واقع شده و سپس عملکرد معماری ایرانی در نحوه ی ایجاد برهمکنش میان جهت گیری، فرم و تقارن با خورشید بررسی گردیده است. ابزارهای اصلی تحلیل در این پژوهش شامل نر م فزارهایی نظیر اِکوتِکت آنالیز 4، رِویت 5 و اِسکِتچ آپ 6 می باشند. به گونه ای که عملیات تعیین زون های حرارتی نمونه در نرم افزار رِویت و مدل سازی در نرم افزار اِسکِتچ آپ انجام می گیرد.  محاسبات تابش خورشیدی در انواع مستقیم و پراکنده نیز در اِکوتِکت انجام گرفته است. همچنین، مطالعات خورشیدی با استفاده از ریزنرم افزارهای هماهنگ با اِکوتِکت، نظیر سولار تولز و وِدِر تولز صورت گرفته است. نتایج این تحقیق، نشان خواهد داد که عناصر خانه ی ایرانی، متناسب با زندگی انسان در طول سال، میزان دریافت حرارت را بر مبنای عملکرد فضا ها در شمال و جنوب، شرق و غرب، به صورتی متعادل توزیع کرده و خانه ی ایرانی را به عنوان سامانه ای هماهنگ با حرکت خورشید، معرفی می نماید. بنابراین، می توان این گونه نتیجه گرفت که سامانه ی حرارتی خانه ی ایرانی برگرفته از اصولی است که نه تنها موجب ایجاد نظامی هماهنگ در ساختار معماری سنتی ایران شده است، بلکه تعریف کننده ی مسیری است که بنای ایرانی هماهنگی خود را با محیط (در جهت آسایش انسانی)  اثبات می نماید.

کلیدواژه‌ها


-- Baran, M., Yıldırım, M., Yılmaz, A. (2011). Evaluation of Ecological Design Strategies in Traditional Houses in

Diyarbakir. Journal of Cleaner Production, 19 (6-7), 609-619.

-- Dili, A.S., Naseer, M. A., Zacharia, T. (2010). Thermal Comfort Study of Kerala Traditional Residential Buildings

Based On Questionnaire Survey among Occupants of Traditional and Modern Buildings. Energy and Buildings,

42 (11), 2139-2150.

-- Ebrahimpour. A., Marefat, M. TMY2 Data for Review and Software for Production and Conversion, Third International

Conference on cooling, Heating and Air Conditioning, Tehran, Iran.

-- Heidari S., Pitts A.C., Sharples S. (2000). Adaptive Comfort Behavior in Iranian Courtyard Houses. World Renewable

Energy Congress VI. Pergamon, Oxford, 710-713.

-- Kasmai, M. (2003). Climate and Architecture, (2th Ed.), Esfahan: khak.

-- Khorshidifard, E. S. (1999). Abbasian Historic House: Architectural Masterpieces of the World, Consistent With

the Existence, Kashan.

-- Lechner, N. (2006). Cooling Heating Lighting (M. Keynejad, R. Azari, Trans.), Tabriz: Tabriz Islamic Art University.

-- Marsh, A. J. (1997). Performance Analysis and Conceptual Design. Thesis, The University of western Australia:

Australia.

-- Moore, F. (2003). Environmental Control System, (M. Keynejad, R. Azari, Trans.). Tabriz: Tabriz Islamic Art

University.

-- Muhaisen, A. S., Gadi, M. B. (2006). The Way of Proportional Efficiency Influence on Amount of Solar Intake and

Required Energy of Temperate Climate in Roma’s Courtyard. Building and Environment, 41(3), 245-253.

-- Rijal, H. B., Yoshidam H., Umemiya, N. (2010). Seasonal and Regional Differences in Neutral Temperatures in

Nepalese Traditional Vernacular Houses. Building and Environment. 45(12), 2743-2753

-- Shaterian, R. (2011). Climate and Architecture of Iran, (2th Ed.), Tehran: Simaye Danesh.