چارچوبی جهت اولویت‌بندی فضا به منظور بهبود شرایط احساسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

چکیده

درحوزه مطالعه احساس هر عبارت توصیف‌گر مکان می‌تواند در یک مدل دوار و توسط دو بعد "انگیختگی" و "خوشایندی" تعریف شود. به منظور ایجاد و حفظ احساس مناسب در فضا، فرضیات پژوهش به چگونگی ایجاد محدوده‌ای برای مقادیر متغیرهای احساسی اختصاص دارد. در این تحقیق از روش شبه‌تجربی استفاده شده و نمونه موردی بازار سنتی شیراز توسط پرسشنامه مورد آزمون قرار گرفته است. پژوهش شامل چند مرحله است: پس از مقدمه‌ای کوتاه با توجه به ادبیات موجود، چارچوب تحقیق و سؤالات پژوهش بیان می‌شود. سپس با تعریف واژه‌های کلیدی به شرح موضوع پرداخته خواهد شد. در مرحله اول، پس از سنجش میزان احساس شرکت‌کنندگان در هر دسته از مسیرهای بازار سنتی شیراز به اثبات رابطه بین دو متغیر انگیختگی و خوشایندی جهت تأیید استفاده از شبکه احساسی راسل و همکاران پرداخته می‌شود. در مرحله دوم، با طبقه‌بندی مسیرهای شناخته شده در بازار سنتی شیراز و تعیین موقعیت هر مسیر در این شبکه دوار، تعریفی از "محدوده بهینه" برای هر مسیر صورت می‌گیرد. در مرحله سوم روشی برای بیان شماتیک این محدوده بر روی نمودار دوار ارائه می‌شود. تمامی این مراحل با هدف تعیین مقادیر مناسب "انگیختگی" و "خوشایندی" به منظور ایجاد و حفظ احساس مناسب در فضا صورت می‌گیرد. در نهایت اولویت بندی فضاها به منظور بهبود شرایط احساسی صورت خواهد گرفت. با انجام این روش ارزیابی بر روی یک سامانه (مجموعه‌ای از انواع فضاهای عملکردی) مشخص می‌شود که هر مسیر (خط محوری) از نظر احساسی در چه جایگاهی نسبت به عملکرد خود قرار دارد. آنچه نتایج این تحقیق را از دیگر مطالعات مشابه متمایز می کند، در نظرگرفتن مجموعه (بازار) به عنوان یک سامانه، شیوه بیان شماتیک محدوده مقادیر احساسی مجاز و تعیین اولویت‌های اجرایی جهت بهبود شرایط احساسی کل سیستم است.

کلیدواژه‌ها


Daneshmand, S. (2013). Upgrading a Route Assessment Method for Improving Way- finding performance, Case Study: Shiraz Traditional Vakil Bazaar, Doctoral Dissertation, Department of Architecture and Urbanism, Iran University of Science and Technology.

Donovan, R. & Rossiter, J.R. (1982). Store Atmosphere: An Environmental Psychology Approach, Journal of Retailing, 58 (1), 34-57.

Garling, T. (1983). Swedish Environmental Psychology, Journal of Environmental Psychology, 2, 233-251

Hunt, M.E. (1985). Enhancing a Building’s Image ability, Journal of Architecture and Planning Research, 2, 151-168.

http://cargocollective.com/sevensixfive/Voronoi-peppergrinder (visited on 2013).

http://www.comp.lancs.ac.uk/~kristof/research/notes/voronoi/ (visited on 2013).

http://www.cs.uu.nl/docs/vakken/ga/slides7.pdf (visited on 2013).

http://www.voronoi.com/wiki/index.php?title=Main_Page (visited on 2013).

Mehrabian, A. & Russell, J.A. (1974). An Approach to Environmental Psychology, Cambridge, MA: MIT Press.

Rezazadeh, R. (2006). Introducing the Emotional Network and its Application in the Policy of the Urban Space’s Quality, Hand book, Tehran, Iran University of Science and Technology, winter.

Russell, J. A., & Pratt, G. (1980). A Description of the Affective Quality Attributed to Environments. Journal of Personality and Social Psychology, 38, 311-322. https://www2.bc.edu/~russeljm/publications/Russell1980.pdf

Russell, J.A. (1980). A Circumplex Model of Affect. Journal of Personality and Social Psychology, 39(6), 1161-1178. https://www2.bc.edu/~russeljm/publications/Russell1980.pdf

Russell, J.A., Weiss, A. & Mendelsohn, G.A. (1989). Affect Grid: A Single-item Scale of Pleasure and Arousal, Journal of Personality and Social Psychology, 57(3), September, 493-502. https://testwww2.bc.edu/james-russell/publications/JPSP1989.pdf

Vockell, E. (2006). Educational Psychology: A Practical Approach Workbook, on-line book, HTML, Retrieved 21: 12, 3 October 2006 (MEST). http://education.purduecal.edu/Vockell/EdPsyBook/

Yoo, Sh. Y. (1991). Architectural Legibility of Shopping Centers: Simulation and Evaluation of Floor Plan Configurations, Doctoral Dissertation, Department of Architecture, University of Wisconsin, Milwaukee.