سنجش نقش خاطره جمعی در فرآیند احیای خانه‌ها و بافت قدیمی ساغریسازان رشت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری معماری، دانشکده تحصیلات تکمیلی و مجتمع فنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت، ایران.

2 استادیار معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

3 استادیار معماری، دانشکده تحصیلات تکمیلی و مجتمع فنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت، ایران.

چکیده

بافت‌های قدیمی با ارزش شهر رشت ازجمله محله قدیمی ساغریسازان به‌مثابه بستر وقوع رویدادها، یادآور خاطرات فردی و جمعی شهروندان بوده و نقش مهمی را در خوشایندی و معنادار نمودن محیط شهری ایفا می‌نماید. ایفاء نقش مورد نظر مستلزم وجود کُدهای قابل شناسایی در بافت‌های  قدیمی است که گذر زمان موجب فرسایش آن‌ها شده است. این پژوهش به بررسی خاطره جمعی ساکنین در احیای خانه‌ها و بناهای قدیمی با ارزش ساغریسازان می‌پردازد. پس از پرداختن به نظریه‌های موجود در زمینه خاطره جمعی و مطالعه موردی با رویکرد تحلیلی به آزمون فرضیه پرداخته شده است. پرسش این تحقیق حول این محور قرار دارد که آیا می‌توان از خاطرات جمعی شهروندان درجهت احیای خانه‌ها و بافت‌های  قدیمی با ارزش معماری، بهره گرفت؟ همچنین محوریت این تحقیق برگرفته از این فرض است که به‌نظر می‌رسد استمرار و حفظ هویت کلیت بافت ساغریسازان به خاطره جمعی و حس تعلق شهروندان در بافت مورد نظر وابسته است. هدف از این تحقیق یافتن پیشنهادات عملی برای افزایش کیفیت در بافت‌های قدیمی با ارزش بوده؛ و از آنجایی ‌که تبیین کیفی عوامل و محورهای محیطی جهت حصول به پیشنهادات اجرایی است، لذا روش تحقیق در این پژوهش توصیفی- تحلیلی و کسب اطلاعات از طریق منابع کتابخانه‌ای صورت پذیرفته است. برای بررسی خانه‌ها و بناهای بومی مورد مطالعه، پرسشنامه سنجش شاخص‌ها تهیه و تنظیم و در بین 47 نفر از ساکنین این بافت قدیمی توزیع شد و اطلاعات جمع‌آوری شده با نرم‌افزار 1SPSS تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهند که به‌دلیل توجه مدیریت شهری به ساخت و سازهای جدید، بافت قدیمی رها شده و بسیاری از خاطرات در این محله رنگ باخته است، نقش خاطره جمعی در احیای بافت‌های قدیمی با ارزش می‌تواند با به‌کارگیری مشارکت شهروندان و دریافت نقشه‌های شناختی آن‌ها نسبت به مکان، حفاظت از آیین‌ها و برگزاری نمایش‌های آیینی خاطره انگیز در مکان‌های مذهبی و حفظ عناصر بومی قدیمی با ارزش و به‌کارگیری آن در ساخت و سازهای جدید و مورد مطالبه روز شهروندان صورت پذیرد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing the Role of Collective Memory in the Process of Rasht’s Saqarisazan Houses and Old Texture Revitalization

نویسندگان [English]

  • Mahmoud Ananahad 1
  • Hamzeh Gholam Alizadeh 2
  • Farzaneh Asadi MalekJahan 3
1 Ph.D. of Architecture, Faculty of Graduate Studies, Islamic Azad University, Rasht Branch, Rasht, Iran.
2 Assistant Professor of Architecture, Faculty of Architecture and Art, University of Guilan, Guilan, Iran
3 Assistant Professor of Architecture, Faculty of Engineering, Islamic Azad University, Rasht Branch, Rasht, Iran.
چکیده [English]

The valuable old textures in Rasht, including the old Sagharisazan Neighborhood, are considered as the ground for the occurrence of events and reminder of the individual and collective memories of the citizens that play an important role in kinship and rendering the urban environment`s meaningfulness. The playing of the intended role entails the existence of identifiable codes in the old textures that have undergone depreciations in the course of time. The current research paper investigated the collective memories of the residents in the revitalization of the valuable and old Sagharisazan’s houses and buildings. After dealing with the existent theories in the area of the collective memory and performing a case study with an analytical approach, the hypothesis was tested. The present study’s question pivoted about the idea that is it possible to benefit from the citizens’ collective memories for the revitalization of the architecturally valuable old houses and textures or not? Moreover, the present study’s focal point has been drawn on the assumption that the continuation and preservation of the overall identity of Sagharisazan’s texture seems to be dependent on the citizens’ collective memory and sense of attachment in the intended texture. The goal of the present study was finding practical suggestions for increasing quality in the valuable old textures and, since the qualitative elaboration of the environmental factors and axes aimed at the achievement of executive suggestions, the present study’s research method was consequentially descriptive-analytical and the information has been gathered through searches in the library resources. To investigate the study sample volume’s vernacular houses and buildings, a questionnaire was prepared and arranged for assessing the indices that was administered to 47 residents in this old texture and the acquired information was analyzed using SPSS1. The results indicated that the old texture has been abandoned and many of the memories of this neighborhood have lost their color due to the urban management’s paying attention to new constructions. The role of collective memory in the revitalization of the valuable old textures can be actualized through citizens’ participation and acquiring of their cognitive amps in respect to place, preservation of the rites and rituals and holding of memorable ritual exhibitions in religious places and conservation of the valuable and old vernacular elements and applying them in the new constructions demanded by the modern statuses of the citizens.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Collective Memory
  • Sense of Place
  • Sense of Attachment
  • Old Textures
  • Sagharisazan
  • Rasht

Crap, F., & Zawadski, R. (1976). Dimensions of Urban Environmental. Quality Environmental Behavior, 8(2), 239-264.

Falahat, M.S. (2006). The Sense of Space and its Factors. Journal of Fine Arts, 26, 57-66.

Google Maps (2019). https://www.google.com/maps/place/Rasht.

Governorate of Rasht, (2015), Gilan. https://rasht.gilan.ir.

Grütter, J.K. (2014). Ästhetik der Architektur: Grundlagen der Architektur-Wahrnehmung. (Pakzad.J, Homayoun.A, Ed. & Trans.). Tehran: Shahid Beheshti University Press.

Halbwachs, M. (1980-1950). The Collective Memory. (Francis JD JV, Vid YP, Ed. & Trans.). Reprinted by Harper Colophon Books.

Lawson, B. (2012). Language Space. (Eyni Far. A, & Karimiyan. F, Trans.). Tehran, Tehran University Press.

Lewicka, M. (2008). Place Attachment, Place Identity, and Place Memory: Restoring the Forgotten City Past. Journal of Environmental Psychology, 211.

Lynch, K. (2014). The Theory of the City. (Bahrain. S.H, Sixth Ed. & Trans.) Tehran. Tehran University Press.

Ministry of Roads and Urban Development of the Islamic Republic of Iran, Gilan, (2015). http://gilan.mrud.ir.

Nadimi, H. (2014). Porch Review (Ten Articles on Architecture), Tehran, Islamic Republic of Iran’s Academy of Arts.

Partoy, P. (2013). Phenomenology Place, Tehran, Shadrng Press.

Québec Declaration on the Preservation of the Spirit of Placet. (2008). Adopted at Québec, Canada.

Rico, P. (1995). Forgotten Historical Memory. Journal of Talks, Tehran, 8, 49.

Rossi, A. (1982). The Architecture of the City. Cambridge, the MIT Press, Massachusetts.

Sarmast, B., & Motevaseli, M.M. (2010). Measure and Analyze the Role of Place Scale on the Place Attachment (Case Study: Tehran). Journal of Urban Management, 26, 133-146.

Schultz, S., & Schultz, D. (2014). Theories of Personality. (Seyed Mohammadi.Y, Ed. & Trans.). Publication Editing, Tehran.

Shamai, S. (1991). Sense of Place: An Empirical Measurement, 22, 347-358.

Sun-Young, R. (2003). Boundary and Sense of Place in Traditional Korean Dwelling. Sungkyun Journal of East Asian Studies, 3(2).`

Wilson, R. (2005). Collective Memory, Group Minds and the Extended Mind Thesis.