ظهور«معنا» در مکان، با تأکید بر معماری «پدیدارشناسانه»، مورد مطالعاتی: فضای شهری سبزه‌میدان قزوین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 کارشناسی ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

10.22034/aaud.2019.97317

چکیده

فقدان معنا در معماری عملکردگرای مدرن، تأکید بر وجوه بصری و فیزیکی، جنبه‌های ادراکی مخاطب و همچنین شناخت او از فضا را ناچیز شمرده و معنا را از مکان، می‌زداید؛ پژوهش حاضر بر آن است که با پیگیری مفهوم حس مکان در معماری امروز، بر ارتقای کیفی آن تأکید ورزد. حس مکان، در پی ایجاد ارتباطی مطلوب میان ادراکات مخاطب با محیط است به‌گونه‌ای که با مکان‌مند‌سازی فضای معماری، خلاء عملکردگرایی مفرط مدرن را برطرف نماید. درپی تزریق معنا و توجه بر انتظارات مخاطب، تعاملات اجتماعی که به‌عنوان اساسی‌ترین دستاورد کیفی در جوامع امروزی مطرح هستند، در مکان جاری شده و به حضور فرد، منجر می‌شوند؛ این مقاله با بررسی مجموعه سبزه‌میدان قزوین و بناهای تاریخی اطراف آن، به‌عنوان مورد مطالعاتی در پی دستیابی به حس مکان است؛ فرضیه پژوهش مطرح می‌دارد که با پیگیری مفاهیم پدیدارشناسی، مخاطب به حس مکان مطلوب در فضا دست می‌یابد. روش تحقیق، در ابتدا کیفی می‌باشد که به تحلیل و توصیف مفاهیم مرتبط با «حس مکان» پرداخته خواهد شد؛ همچنین در ادامه با بهره‌گیری از شیوه پیمایشی برای اثبات فرضیه، داده‌های پژوهش با استفاده از نرم‌افزار Spss v.16 آنالیز شده‌اند. تحلیل داده‌ها در جامعه آماری که شامل تعدادی از متخصصین معماری و شهرسازی می‌باشند، صورت گرفته است و براساس آن، عوامل مؤثر بر آفرینش حس مکان فضای معماری بررسی شده‌اند. متغیرهای اساسی در راستای اثبات فرضیه: دعوت‌کنندگی و تمایل به حضور، دستیابی به تعاملات اجتماعی مطلوب و ارتقای کیفی فضای شهری و معماری پیگیری شده‌اند که هریک دارای مؤلفه‌های مختص به خود می‌باشند؛ درپی انتخاب چنین ساختارهایی جهت پیگیری پژوهش حاضر، دستیابی به فضاهای معمارانه مطلوب به لحاظ کیفی، در‌گرو شناخت عوامل ادراکی مخاطب در فضا است؛ این جنبه از پژوهش احساسات مخاطب فضا، در مکانی که در آن حضور می‌یابد را مقدم شمرده و درپی دستیابی به آن است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Th Appearance of “Meaning” in Place, with an Emphasis on “Phenomenological” Architecture; Case Study: Urban Space of Qazvin’s Sabzeh Meidan

نویسندگان [English]

  • Fariba Alborzi 1
  • Shayesteh Parvineyan 2
1 Assistant Professor of Architecture, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
2 M.A. of Architecture, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

Lack of meaning in the modern functionalist architecture belittles the emphasis on the visual and physical aspects, audience’s perceptional aspects, and his/her recognition of space and removes meaning from the place; the present study intends to pursue the concept of sense of place in today’s architecture and underline its qualitative enhancement. The sense of place comes about following the creation of an optimal relationship between the audience’s perception and the environment in such a way that it is found bridging the extreme modern functionalism’s gap through spatial architectural space modeling. Following the inserting meaning and paying attention to the audience’s expectations, the social interactions that are considered as the most essential quality accomplishments in the today’s communities flow in the place and lead to the individual’s presence; the present article investigates Sabzeh Meidan Complex in Qazvin and the historical buildings in its periphery as the case studies to achieve a sense of place; the study hypothesis posits that the pursue of the phenomenological concepts enables the audience reach a favorable sense of place in the space. The study method is seminally qualitative and the concepts related to the sense of place will be analyzed and described. Moreover, subsequently, the survey method is used for proving the hypothesis by analyzing the study data in SPSS Software, version 16. The data analysis has been carried out in the statistical population consisted of a number of architecture and urban planning experts. Based thereon, factors influencing the creation of sense of place in architectural space have been investigated. The essential variables in line with the study hypothesis justification is the quality of inviting and tendency to attend, achievement of the favorable social interactions and qualitative enhancement of the urban and architectural space each of which possesses its own specific indicators; following the selection of such structures for pursuing the current research paper’s subject, the achievement of the favorable architectural spaces in qualitative terms depends on the recognition of the audience’s perceptional factors in space; this aspect of research gives priority to and seeks achievement of the feelings and emotions of a space’s audience in the place they attend.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Meaning
  • Perception
  • Sense of Place
  • Phenomenology
  • Architectural Space
  • Sabzeh Meidan
Administration of Cultural Heritage of Qazvin, (2015). 

Ardalan, N., & Bakhtiar, L. (2001). The Sense of Unity. (H. Shahrokh, Trans.). Isfahan: Khaak publication. 

Brentano, F. (1969). The Origin of Our Knowledge of Right and Wrong. (Ch. Bolm, Edit.). Routledge Revivals, First Edition. https://www.amazon.com/Origin-Knowledge-Right-Routledge-Revivals/dp/0415557909

Darabi, A. (2009). A Phenomenological Approach to the Discussion of Political Analysis. Journal of Political Studies. 2(5). 1-22. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=121120

Dartigues, A. (1994). What is Phenomenology (Qu’est-ce que la phenomenologies). (M. Navali, Trans.). Tehran: The Organization for Researching and Composing University Textbooks in the Humanities (SAMT).

Dehkhoda, A.A. (1994). Loghat -‭Nama (Dictionnaire Encyclopedique‬)‭‎.Tehran: Tehran University.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬

Ebrahimi, P. (1989). Phenomenology. Tehran: nashr-e-Dabir.

Falahat, M. (2007). The Concept of Place. HONAR-HA-YE-ZIBA MEMARY -VA-SHAHRSAZ. 26, 57-66. https://www.sid.ir/Fa/Journal/ViewPaper.aspx?ID=49948

Falahat, M., & Noohi S. (2012). The Nature of Signs and Their Role in Enhancement of Sense of Place in Architectural Spaces. HONAR-HA-YE-ZIBA MEMARY -VA-SHAHRSAZI. 01(17), 17-25. https://jfaup.ut.ac.ir/article_29693_5d3a3ef59639fe958621b4e4576f2540.pdf

Hafeznia, M.R. (2012). An Introduction to the Research Method in Humanities (Total Revision with Additions). Tehran: Institute for the Research and Authoring Books in the Field of Humanities (SAMT). 18th Edition. 

Hummon, D.M. (1992). Community Attachment: Local Sentiment and Sense of Place. New York: Plenum Press.

Javan forouzande, A., & Motalebi, G. (2007). The Concept of Place Attachment and its Elements. Hoviat shahr, 8(5), 27-37. https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?id=248837

Jean wabl, R. (1994). Les Philosophies de l Existence. (Y. Mahdavi, Trans.). Tehran: Kharazmi.

Khatami, M. (2008). Discusson on Phenomenology of Art. Tehran: Farhangestan-e Honer; Institute for Authoring, Translating and Publications the Textual Works of the Art, Second Edition. 

Livingston, M., Bailey, N., & Kearns, A. (2008). The Influence of Neighbourhood Deprivation on People’s Attachment to Places. Charted Institute of Housing, for the Joseph Rowntree Foundation. https://www.jrf.org.uk/report/influence-neighbourhood-deprivation-peoples-attachment-places

Mahmoudi Nejad, H., Pourjafar, M.R., Bemanian, M.R., Ansari, M., & Taghvaie, A.A. (2008). Phenomenology of Urban Environment: Towards Development of Space into Urban Place. Tehran: Iran Municipalities Organization. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=143817

Mohammadzadeh, M.N. (2006). The Memorable Memorial. Qazvin: Administration of Cultural Heritage of Qazvin, 1nd publication. 

Moran, D., & Mooney, T. (2002). The Phenomenology Reader. London, New York: Routledge.

Mostafavi, Sh. (2012). Heidegger and Hermeneutical Phenomenology of Art. Kimiya-ye-Honar. 3(1), 54-47. http://kimiahonar.ir/article-1-41-en.html

Norberg-Schulz, Ch. (1984). The Concept of Dwelling: On the Way to Figurative Architecture. New York: Rizzoli International Publications, Inc.

Norberg -Schulz, Ch. (2000). Architecture: Presence, Language, Place. Milan: Skria [Distributed by Abbeyvill Press, N Y].

Norberg-Schulz, Ch. (2003). Architecture: Meaning and Place. (V. Norouz Borazjani, Trans.). Tehran: Jaan-e Jahan Publication.

Norberg-Schulz, Ch. (2009). Genius Loci towards a Phenomenology of Architecture. (M.R. Shirazi, Trans.). Tehran: Rokhdad-e No. 

Partovi, P. (2013). Phenomenology of Place. Tehran: Farhangestan-e Honer; Institute for Authoring, Translating and Publications the Textual Works of the Art, Second Edition.

Relph, E. (2000). Geographical Experiences and Being in-The-world: The Phenomenological Origins of Geography In: Dwelling, Place and Environment; Towards a Phenomenology of Person and World. (D. Seamon., & R. Mugerauer, Eds.). Florida: Krieger Publishing Company.

Relph, E. (2010). Place and Placelessness. (M.R. Noghsan Mohammadi., K. Mandegari., & Z. Motaki, Trans.). Tehran: Armanshahr, 1nd Publication.

Shirazi, M.R. (2010). Phenomenology in Praxis Learning from Pallasmaa’s Phenomenological Interpretation of Villa Mairea. Architecture & Urban Development Journal. (4), 125-132. http://www.armanshahrjournal.com/article_32648.html

Tanhaei, H.A. (2015). An Introduction to the Schools and Theories of Sociology. Mashhad: Marandiz Publication & Tehran: Bahmanborna Publication.

Ujang, N. (2012). Place Attachment and Continuity of urban Place Identity. Social and Behavioral Sciences. (49), 156-167. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.07.014

Zumthor, P. (2015). Phenomenological Approach in Peter Zumthor’s Ideas. (M. Nikfetrat & S. Mirgozar, Trans.). Tehran: Elm-e Me’mar.