دکتر مصطفی بهزادفرمعماری و شهرسازی آرمان شهر2008-5079185120250823Assessing the Impact of Spatial Intermediary Systems on Presence Indicators in Public Spaces; Case Study: Traditional Bazaar of Isfahanارزیابی تأثیر سامانههای فضایی میانوند مبتنی بر شاخصهای حضورپذیری در عرصههای جمعی، مورد مطالعاتی: بازار سنتی اصفهان11822622210.22034/aaud.2025.508439.2959FAاحسانزارعیگروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.جمالالدینمهدینژادگروه معماری، دانشکده مهندسى معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).0000-0003-0407-0818حامدمضطرزادهگروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.وحیدهحجتیگروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.Journal Article20250223Spatial intermediary systems serve as elements connecting public and private spaces. Although they play a crucial role in facilitating movement, enhancing spatial integration, and promoting social interactions, their impact on the presence of public spaces has received relatively less attention. This study aims to analyze and prioritize the factors affecting the presence of spatial intermediary systems in the traditional bazaar of Isfahan. The research employs a mixed-method approach. In the qualitative phase, key components of presence, namely environmental, physical, functional, and psychological dimensions, were identified through a content analysis of theoretical texts. In the quantitative phase, these components were evaluated using a Likert-scale questionnaire administered to users of Isfahan’s traditional bazaar (n = 372). The collected data were analyzed using a one-sample t-test, analysis of variance (ANOVA), confirmatory factor analysis (CFA), and a Friedman test. The results revealed that spatial intermediary systems influence the presence of public spaces differently, depending on their functional, physical, and psychological characteristics. In the tourist area (Shah Square and Bazaar), psychological factors (including sense of place, vibrancy, and identity) had the most significant impact (factor loading = 0.83, ranked first in the Friedman test). In the tourist-service area (Qaysariyah), the functional factors (including economic activities, accessibility, and amenities) were identified as the most important (factor loading = 0.79, ranked second in the Friedman test). In the service-local area (from Dar-e-Bagh Rasteh to Nezamiyah and Kohne Square), both functional and environmental factors were found to influence the presence significantly. ANOVA analysis indicated a significant difference among various areas in psychological variables (P = 0.02), while other variables remained statistically insignificant. The findings suggest several strategies to enhance the presence of spatial intermediary systems: improving perceptual quality and spatial identity in historical areas, and upgrading functional infrastructure in service-economic areas. The results of this research offer invaluable insights for optimizing public space designs and enhancing presence in traditional bazaars and other urban public spaces.سامانههای فضایی میانوند، بهعنوان عناصر واسطهای میان فضاهای عمومی و خصوصی، نقش مهمی در تسهیل حرکت، یکپارچگی فضایی و ارتقاء تعاملات اجتماعی دارند. با این حال، بررسی دقیق تأثیر این سامانهها بر حضورپذیری فضاهای جمعی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل و اولویتبندی عوامل مؤثر بر حضورپذیری در سامانههای فضایی میانوند در بازار سنتی اصفهان انجام شده است. روش پژوهش از نوع آمیخته (کیفی- کمی) است. در بخش کیفی، با استفاده از تحلیل محتوای متون نظری، مؤلفههای کلیدی حضورپذیری شامل ابعاد محیطی، کالبدی، عملکردی و روانشناختی شناسایی شد. در بخش کمی، این مؤلفهها با استفاده از پرسشنامه مبتنی بر طیف لیکرت و نمونهگیری هدفمند از کاربران بازار سنتی اصفهان (۳۷۲ نفر) مورد آزمون قرار گرفت. دادهها از طریق آزمون تی تکنمونهای، تحلیل واریانس (ANOVA)، تحلیل عاملی تأییدی (CFA) و آزمون فریدمن تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تأثیر سامانههای فضایی میانوند بر حضورپذیری بسته به ویژگیهای عملکردی، کالبدی و روانشناختی هر محدوده متفاوت است. در محدوده گردشگری (میدان و بازار شاه)، بعد روانشناختی (حس مکان، سرزندگی و هویت) بیشترین تأثیر را دارد (بار عاملی 0.83، رتبه اول در آزمون فریدمن). در محدوده گردشگری- خدماتی (قیصریه)، متغیر عملکردی (فعالیتهای اقتصادی، دسترسیپذیری و امکانات) حائز اهمیت بیشتری است (بار عاملی 0.79، رتبه دوم). در محدوده خدماتی- بومی (راسته درباغ تا نظامیه و میدان کهنه)، متغیر عملکردی و محیطی بیشترین تأثیر را بر حضورپذیری داشتهاند. تحلیل ANOVA نشان داد که تفاوت معناداری بین محدودههای مختلف در متغیر روانشناختی وجود دارد (P=0.02)، درحالیکه سایر متغیرها تفاوت معناداری نشان ندادند. بر اساس یافتهها، بهبود کیفیت ادراکی و تقویت هویت فضایی در محدودههای تاریخی، و ارتقاء زیرساختهای عملکردی در محدودههای خدماتی- اقتصادی، مهمترین راهکارهای ارتقاء حضورپذیری سامانههای فضایی میانوند هستند. نتایج این پژوهش میتواند در بهینهسازی طراحی فضاهای عمومی و تقویت حضورپذیری در بازارهای سنتی و سایر عرصههای جمعی شهری مورد استفاده قرار گیرد.https://www.armanshahrjournal.com/article_226222_59e719c72ee9b89e7445a474bd10db40.pdfدکتر مصطفی بهزادفرمعماری و شهرسازی آرمان شهر2008-5079185120250823Role of the Blending Concepts and Ideas of Courtyard and Garden in the Formation of Certain Important Works of Contemporary Iranian Architectureنقشِ در هم آمیختگی مفاهیم و انگارههای حیاط و باغ در شکلگیری بعضی آثار مهم معماری معاصر ایران193422812610.22034/aaud.2025.464285.2896FAحسینسلطانزادهاستاد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).0000-0003-3974-5205احسانسلطانزادهدانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی معماری، پردیس بینالمللی فارابی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.Journal Article20240623Architectural spaces are designed based on more or less recognized processes, which may sometimes rely on patterns, elements, and formal ideas, and at other times on specific concepts and notions associated with them. It appears that, based on a form of Western traditionalism—founded by René Guénon and prominently represented by Titus Burckhardt—the concepts of the courtyard and the garden became intertwined, a phenomenon that has influenced some contemporary architects and their works. This research aims to examine how the concepts and definitions of the courtyard and garden in historical Iranian architecture have influenced contemporary architecture. The research question is: How has the perception and understanding of historical Iranian architectural concepts played a role in the design of certain contemporary buildings? This study employs an interpretive-historical research method. Some of the notions related to Iranian architecture serve as independent variables, while specific contemporary designs and buildings are considered dependent variables. The statistical population of the study includes several architectural works by Nader Ardalan and Kamran Diba. The findings indicate that the definitions of the garden and courtyard in the writings of these two architects are intertwined. This interconnection has influenced the design of some of their works, such as the Management Center building by Ardalan and the Humanities Faculty at the University of Isfahan by Kamran Diba. For instance, in the design of the Management Center building, a combination of a school courtyard with the conception of a garden featuring a single pavilion shaped the design idea. In contrast, contemporary educational spaces with modern teaching methods cannot be accommodated within a spatial structure belonging to a pedagogical model of the past. This is likely one of the reasons for functional and spatial changes in the school (Imam Sadegh University). Similarly, in Kamran Diba’s design of the Humanities Faculty, multiple central courtyards differ from the conventional university design patterns in Iran and worldwide. This can be interpreted as an emphasis on the central courtyard as a key identity-forming element in contemporary architecture.طراحی فضاهای معماری بر پایه فرآیندهای کمابیش شناختهشدهای صورت میگیرد که از آن میان گاه بر پایه الگوها، عناصر و ایدههای صوری و گاه بر پایه بعضی مفاهیم و انگارههای مربوط به آنها میتواند صورت پذیرد. به نظر میرسد که بر پایه نوعی سنتگرایی غربی که رنه گنون پایهگذار آن و تیتوس بورکهارت یکی از افراد شاخص آن بود، مفهوم حیاط و باغ در همآمیخته و این پدیده بر روی بعضی از معماران معاصر و آثار آنان تأثیر داشته است. هدف این تحقیق بررسی چگونگی نقش مفاهیم و تعاریف صورتگرفته از حیاط و باغ در معماری تاریخی ایران و تأثیر آن بر معماری معاصر است. پرسش تحقیق این است که چگونگی ادراک و فهم مفاهیم معماری تاریخی ایران در طراحی بعضی از بناهای معاصر نقش داشته است؟ از روش تحقیق تفسیری- تاریخی در این پژوهش استفاده شده است. بعضی از انگارههای مربوط به معماری ایرانی متغیر مستقل و برخی از طرحها و ساختمانهای معاصر، متغیر وابسته این پژوهش هستند. جامعه آماری تحقیق، مربوط به چند اثر معماری از نادر اردلان و کامران دیبا میباشد. نتایج تحقیق نشان میدهد که تعریف باغ و حیاط در نوشتههای این دو معمار درهم آمیخته شده و این آمیختگی در طراحی معماری بعضی از آثار آنان مانند ساختمان مرکز مدیریت اثر اردلان و در طرح دانشکده علوم انسانی دانشگاه اصفهان اثر کامران دیبا تأثیر داشته است، به این ترتیب که در طراحی ساختمان مرکز مدیریت ترکیبی از حیاط یک مدرسه با تصوری از یک باغ با تنها یک کوشک، ایده طراحی را شکل داده، در حالی که فضاهای آموزشی معاصر با شیوههای جدید تدریس را نمیتوان در کالبدی متعلق به نوعی متفاوت از تدریس متعلق به گذشته جای داد و احتمالا یکی از علل تغییرات در کارکرد و فضای مدرسه (دانشگاه امام صادق (ع)) همین است. در طرح دانشکده علوم انسانی اثر کامران دیبا نیز شماری حیاط مرکزی وجود دارد که با الگوهای معمول طراحی دانشگاهی در ایران و جهان متفاوت است که آن را میتوان ناشی از اهمیت دادن به حیاط مرکزی به عنوان یک عنصر مهم هویتبخشی به معماری معاصر دانست.https://www.armanshahrjournal.com/article_228126_aba47a2f2c0b1d81d8649ad0b72cd356.pdfدکتر مصطفی بهزادفرمعماری و شهرسازی آرمان شهر2008-5079185120250823Urban Branding and the Challenges of Place Quality (A Critical Reading of Contradictory Representations in Four Global Cities)برندسازی شهری و چالشهای کیفیت مکانی (خوانشی انتقادی از بازنماییهای متناقض در چهار کلانشهر جهانی)355722740710.22034/aaud.2025.461796.2892FAفاطمهبراتزادهکارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.0000-0003-4856-8669هومنقهرمانیاستادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران (نویسنده مسئول).0000-0002-6213-8537Journal Article20240615In the context of globalization and urban competitiveness, cities are striving to develop strategies and initiatives to enhance their prominence on global and international stages. Urban branding is a tool that enhances a city's competitive advantage by presenting a positive image, which contributes to economic, social, and physical development, thereby improving the overall quality of life. This study aims to examine how tangible place qualities are influenced by urban branding within the context of globalization, and to analyze the contradictory impacts of these transformations on target stakeholders in space. Focusing on the experiences of four global cities, the research seeks to gain a deeper understanding of the mutual influence between tangible place qualities and urban branding strategies. Following the data collection phase, selected projects in four cities —New York, London, Shanghai, and Hong Kong —were examined to identify the place qualities shaped by urban branding. The actions taken in these projects were analyzed through content analysis using MAXQDA software (version 2018), based on relevant documentary sources. The findings of this study are derived from certain place qualities emphasized by scholars in the field of urban design within the framework of urban branding, as well as from an analysis of the transformations observed in selected urban spaces across four global cities—New York, London, Shanghai, and Hong Kong, aimed at achieving urban branding goals. The results highlight specific place qualities that have been influenced by urban branding, encompassing eleven key attributes: intangible cultural heritage, identity and sense of place, building with symbolic architecture, tourism receptivity, efficient access and public transportation network, sociability, flexibility, heritage acceptance and local architectural values, pedestrianization, eventfulness, functional diversity and mixed uses. In what follows, the manner in which these qualities are influenced and interpreted within the context of branding is explained, showing that in an asymmetric balance, some place qualities have been enhanced while others have declined. Since urban branding is an ambivalent issue that emerges under the influence of both endogenous and exogenous forces, its focus on enhancing the city’s image has paradoxically transformed spatial qualities. However, some of these qualities—such as eventfulness and buildings with symbolic architecture—are affected by other mediating variables.در عصر جهانیشدن و رقابتپذیری شهری، شهرها به دنبال راهکارهایی هستند تا بتوانند خود را در عرصههای جهانی و بینالمللی مطرح کنند. برندسازی شهری بهعنوان یکی از استراتژیهای پیچیده و بین رشتهای جهت ارتقاء مزیت رقابتی در یک شهر، با هدف ارائه تصویر مثبت از آن مکان در توسعهبخشهای اقتصادی، اجتماعی، فیزیکی و بهبود کیفیت زندگی اهمیت روزافزونی پیدا کرده است. هدف این مطالعه بررسی چگونگی تأثیرپذیری کیفیتهای ملموس مکانی از برندسازی شهری در بستر جهانیشدن و تحلیل پیامدهای متناقض آن بر بازیگران هدف در فضا است. مطالعه حاضر تلاش دارد تا با تمرکز بر تجربه چهار شهر جهانی، به شناخت دقیقتری از تاثیر و تاثر کیفیت ملموس مکان و استراتژی برندسازی شهری دست یابد. در این مطالعه پس از جمعآوری اطلاعات، تعدادی از پروژههای منتخب در چهار شهر نیویورک، لندن، شانگهای و هنگکنگ بهمنظور شناسایی کیفیتهای مکانی متأثر از برندسازی شهری بررسی و سپس اقدامات صورتگرفته براساس اسناد مطالعاتی به کمک نرمافزار MAXQDA نسخه 2018 مورد تحلیل محتوا قرار گرفته است. یافتههای این مطالعه مستخرج از برخی کیفیتهای مکانی مورد تأکید پژوهشگران حوزه طراحی شهری در بستر برندسازی شهری و همچنین بررسی تحولات فضاهای شهری منتخب در چهار شهر جهانی نیویورک، لندن، شانگهای و هنگکنگ در راستای تحقق برندسازی شهری است. نتیجه مطالعه معرف کیفیتهای مکانی است که برندسازی شهری آنها را متأثر کرده است و شامل یازده کیفیت کلیدی (میراث ناملموس فرهنگی، هویتمندی و حس تعلق، وجود ساختمانهای با معماری نمادین، گردشگرپذیری، دسترسی مناسب و شبکه حملونقل عمومی کارا، اجتماعپذیری و حضورپذیری، انعطافپذیری، پذیرش میراث و ارزشهای معمارانه بومی، پیادهمداری، رویدادمداری، تنوع عملکردی و کاربریهای مختلط) است. در ادامه نحوه تأثیرپذیری این کیفیتها و تفسیر آن در بستر برندسازی شرح داده شده است که در یک تعادل نامتقارن برخی از کیفیتهای مکانی ارتقا و برخی دیگر تنزل یافته است. از آنجا که برندسازی شهری موضوع دوپهلویی است که متاثر از نیروهای درونسر و برونسر نمود پیدا میکند؛ با تمرکز بر ارتقاء تصویر شهر، کیفیتهای مکانی را بهگونهای متناقض دستخوش تغییر کرده، هر چند برخی از این کیفیتها مانند: رویدادمداری و وجود ساختمانهای با معماری نمادین متأثر از دیگر متغیرهای میانجی هستند.https://www.armanshahrjournal.com/article_227407_51bf29c575484e098a3d20c93bb886fe.pdfدکتر مصطفی بهزادفرمعماری و شهرسازی آرمان شهر2008-5079185120250823Impact of Façade Decorations on Creating Visual Privacy in the Inner and Outer Courtyards of Qajar Houses in Tabrizتاثیر تزیینات نما بر ایجاد محرمیت بصری در حیاطهای اندرونی و بیرونی خانههای قاجار تبریز597322812710.22034/aaud.2024.380543.2754FAمائدهپاشائی اصلکارشناسی ارشد معماری اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران (نویسنده مسئول).عارفمنادیاستادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه سوره، تهران، ایران.آزیتابلالی اسکوییاستاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.0000-0002-3589-1048یحییجمالیدانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.Journal Article20230109Privacy is one of the most fundamental features of Islamic architecture. Preserving privacy in traditional houses has been regarded as an essential concept and was considered a primary function of traditional dwellings. One of the most critical measures to maintain and establish privacy for the residents was the separation of courtyards into inner (andaruni) and outer (biruni) spaces. Islam emphasizes the observance of privacy and boundaries within the home, considering it a necessary condition for achieving security and peace of mind. To comply with divine rules and ensure the security of women in terms of privacy and hijab, buildings were designed in a way that the interior of the house could not be seen, allowing women inside to enjoy security and peace of mind. In this manner, the presence of boundaries and privacy between mahram and non-mahram individuals became entirely explicit and tangible through the use of specific architectural designs. The aim of this study, conducted through a historical method, is to examine the relationship between privacy and decorations in the façades of the inner and outer courtyards of Qajar houses in Tabriz. The research questions are as follows: What relationship do the decorations used in the façades of the inner and outer courtyards of houses have with each other, and what impact do they have on creating privacy? According to the findings, the decorations in the inner and outer courtyards differ significantly from one another. In the outer courtyard façades, the decorations—such as the use of recesses and shadows, increasing the density of lattice window components, raising the height of the porch cornice, and the use of embossed ornaments—resulted in a reduction of visual continuity, decreased transparency, and increased privacy. In contrast, the inner courtyards featured façades with fewer recesses, a lack of density in the lattice window components, and simpler decorations. The reason for this distinction lies in the presence of strangers and non-mahram individuals in the outer courtyard, as opposed to the inner courtyard.محرمیت یکی از اساسیترین ویژگیهای معماری اسلامی است. حفظ محرمیت در خانههای سنتی از مفاهیم ضروری محسوب شده و جزو عملکرد اصلی خانههای سنتی بوده است. یکی از اقدامات مهم برای حفظ و ایجاد حریم در خانه و محرمیت برای ساکنان، تفکیک حیاطها به صورت اندرونی و بیرونی است. دین اسلام به رعایت محرمیت و حریم در خانه انسان تاکید دارد و آن را شرط لازم برای دستیابی به امنیت و آرامش میداند. برای رعایت قوانین الهی و تامین امنیت زنان از نظر محرمیت و حجاب، ساختمانها به گونهای طراحی میشدند که داخل خانه قابل دیدن نباشد و زن در داخل خانه، از امنیت و آرامش برخوردار باشد بهنحوی که وجود حریم و محرمیت بین محرم و نامحرم با طراحی ویژه معماری به طور کاملا واضح و قابل لمس باشد. هدف از انجام این پژوهش که به روش تاریخی انجام گرفته است، بررسی نسبت محرمیت و تزیینات در نمای حیاطهای اندرونی و بیرونی خانههای قاجاری تبریز است. سوالات پژوهش نیز عبارتند از: تزیینات بهکار رفته در نمای حیاط اندرونی و بیرونی خانهها چه نسبتی باهم داشته و چه تاثیری بر ایجاد محرمیت دارند؟ مطابق یافتههای پژوهش معمولا تزیینات حیاط اندرونی و بیرونی متفاوت از یکدیگر هستند، بهگونهای که تزیینات بهکار رفته در نمای حیاط بیرونی با ایجاد شکستگیها وسایهها، افزایش تراکم اجزای مشبک پنجره، افزایش ارتفاع پیشانی ایوان، تزیینات برجستهی بهکاررفته و غیره منجر به کاهش تداوم بصری، کاهش شفافیت و افزایش محرمیت شده در حالیکه در حیاط اندرونی شکستگی در نماها کم، عدم وجود تراکم در اجزای مشبک پنجرهها و تزیینات به صورت ساده میباشند. دلیل این تفاوت، رفتوآمد افراد غریبه و غیرمحارم به حیاط بیرونی برخلاف حیاط اندرونی است.https://www.armanshahrjournal.com/article_228127_9c124ae47cd87626f2b4b97d61d26a5e.pdfدکتر مصطفی بهزادفرمعماری و شهرسازی آرمان شهر2008-5079185120250823Exploring the Factors Influencing the Formation of an Inefficient Social Housing Construction Pattern; Case Study: of Mehr Housing in Ilam Cityکنکاش در عوامل مؤثر بر شکلگیری الگوی ساخت مسکن اجتماعی ناکارآمد، مورد مطالعاتی: مسکن مهر شهر ایلام759122740810.22034/aaud.2025.486701.2927FAفائزهصیدینژاددانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.0009-0000-4061-4574کیومرثحبیبیاستاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران (نویسنده مسئول).0000-0001-5492-8259مهدیسعیدیاستادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.0000-0001-8282-0181Journal Article20241107One of the Iranian government's policies to provide affordable and accessible housing for low-income groups has been the “Mehr Housing” initiative. While this plan has addressed many of the anticipated issues, it also has certain shortcomings. Housing is not merely a physical matter; achieving adequate social housing requires attention to all necessary dimensions of desirable housing, including human and social aspects, cultural considerations, physical form and meaning, historical contexts, and so on. Many of these aspects were overlooked in the implementation of the Mehr Housing project in Ilam city. The present study aims to investigate how the set of challenges facing the housing construction plan for low-income groups has impacted the Mehr Housing project in Ilam. Accordingly, the objective of this research is to investigate the factors affecting the formation of an ineffective social housing model and to identify the issues and damages resulting from the implementation of the Mehr Housing project in Ilam. This research falls within the category of fundamental-applied studies and employs a mixed-methods approach. Data collection was based on indicators extracted from a review of relevant scientific sources. The data collection tool was a questionnaire, which was distributed purposefully within the selected area. The obtained data were analyzed using exploratory factor analysis, and after calculating the relevant matrices, the key factors were identified, interpreted, and labeled. Nine factors—1. Accessibility, 2. Social Participation, 3. Environmental-Aesthetic, 4. Per Capita, 5. Household Economy, 6. Culture and Context, 7. Safety and Security, 8. Physical-Spatial, and 9. Utilities and Services—were found to influence the formation of social housing. Collectively, these factors explained 18.60% of the total variance in the variables. Finally, based on the variance explained by each factor, an effective conceptual and operational model was designed and presented.یکی از سیاستهای دولت در ایران جهت تأمین مسکن ارزانقیمت و آسان برای اقشار کمدرآمد، سیاست احداث مسکن مهر بوده است که علاوه بر برطرف نمودن بسیاری از مسائل مورد انتظار توسط این طرح، معایبی نیز بر آن وارد است. زیرا مسکن صرفاً یک امر فیزیکی نیست و برای رسیدن به مسکن اجتماعی کارآمد، باید به تمامی ابعاد موردنیاز مسکن مطلوب اعم از بُعد انسانی و اجتماعی، ملاحظات فرهنگی، کالبد و معنا، زمینههای تاریخی و غیره توجه نمود. بسیاری از موارد یادشده در اجرای طرح مسکن مهر شهر ایلام نادیده گرفته شده و پژوهش حاضر بر آن است تا به این سؤال پاسخ دهد که مجموعه مسائل پیشروی طرح ساخت مسکن اقشار کمدرآمد، چگونه مسکن مهر شهر ایلام را تحتتأثیر قرار داده است. بر این اساس، هدف از این پژوهش کنکاش در عوامل مؤثر بر شکلگیری الگوی ساخت مسکن اجتماعی ناکارآمد و شناسایی مسائل و آسیبهای ناشی از اجرای پروژه مسکن مهر در شهر ایلام میباشد. این پژوهش در زمره مطالعات بنیادی- کاربردی قرار دارد و از رویکرد روششناسی آمیخته بهره میبرد. گردآوری دادهها بر پایه شاخصهایی صورت گرفته که از مرور منابع علمی مرتبط استخراج شدهاند. ابزار جمعآوری داده، پرسشنامهای بوده که در محدودهای انتخابشده به شیوه هدفمند توزیع شده است. دادههای بهدستآمده با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی تحلیل گردیدهاند و پس از محاسبه ماتریسهای مربوطه، عوامل کلیدی شناسایی، تفسیر و نامگذاری شدهاند. نه عامل: ۱- دسترسی، ۲- مشارکت اجتماعی، ۳- محیطی- زیباییشناسی، ۴- سرانه، ۵- اقتصاد خانوار، ۶- فرهنگ و زمینه، ۷- ایمنی و امنیت، ۸- کالبدی- فضایی، ۹- تأسیسات و خدمات، بر شکلگیری مسکن اجتماعی مؤثر هستند. این عوامل در مجموع توانستهاند 18.60 درصد از واریانس کل متغیرها را تبیین نمایند. در پایان، با توجه به میزان واریانس تبیینشده توسط هر عامل، مدلی مفهومی- عملیاتی اثربخش طراحی و ارائه شده است.https://www.armanshahrjournal.com/article_227408_92b27f0081ec7861395e98ef9487e0bd.pdfدکتر مصطفی بهزادفرمعماری و شهرسازی آرمان شهر2008-5079185120250823Analyzing the Physical Components of the living Environment Effective in Promoting Social Solidarity in Residential Complexes; Case study: Sobhan and Golha Residential Complex in Tehranتحلیل نقش متغیرهای کالبدی موثر بر ارتقاء همبستگی اجتماعی در مجتمعهای مسکونی، مورد مطالعاتی: مجتمع مسکونی سبحان و گلها در شهر تهران9310722744610.22034/aaud.2025.478446.2915FAمهرانقنبری مطلقدانشجوی دکتری معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان، سمنان، ایران (نویسنده مسئول).حمیدرضاعظمتیاستاد گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، تهران، ایران.0000-0002-2168-2640حسینمرادینسباستادیار، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.ودیههملاصالحیاستادیار، گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.Journal Article20240914The role of individuals in space becomes significant when various events are anticipated and organized according to the environmental context. Humans are inherently social beings, and their survival has always relied on interaction, solidarity, and communication with one another. The present study aims to identify the spatial capabilities and physical components of the environment to develop design principles for residential complexes that effectively promote residents’ sense of social solidarity and encourage social interactions. Ultimately, the goal is to present a sufficient model for designing residential complexes that enhances social solidarity. To achieve this, data were collected through a questionnaire that demonstrated appropriate reliability and validity, alongside the Delphi technique. Data analysis was conducted using descriptive and inferential statistics with SPSS and AMOS software. The results of the structural model revealed a path coefficient of 0.87 between the two variables "social solidarity" and "quality of the physical environment", indicating a positive moderate relationship. Additionally, the analysis identified strong connections among the four latent variables: social solidarity, sociability, quality of the physical environment, and social interactions. Consequently, one can conclude that improving the quality of the physical environment in residential complexes fosters residents’ inclination to engage in that setting and participate in both individual and social activities. The final research model, derived from standard coefficients in AMOS software, demonstrated a significant direct effect of the physical environment (with a path coefficient of 0.81) on the formation and enhancement of social solidarity. Furthermore, the quality of the physical environment in residential complexes has the most substantial impact on strengthening residents’ social solidarity, as indicated by a path coefficient of 0.96. In general, the results suggest that improving the physical components and overall quality of residential spaces can significantly foster social interactions, sociability, and a sense of belonging among residents.فعالسازی نقش افراد در فضا زمانی امکانپذیر است که رویدادها و برنامههای متناسب با بستر محیطی پیشبینی و سازماندهی شوند. انسان موجودی اجتماعی است و همواره بقای او وابسته به تعامل، همبستگی و ارتباط با دیگر انسانها بوده است. در پژوهش حاضر، تلاش شده است تا قابلیتهای فضایی و مؤلفههای کالبدی محیط و همچنین اصول طراحی مجتمعهای مسکونی که میتوانند در ارتقاء حس همبستگی و تعاملات اجتماعی ساکنان مؤثر باشند، شناسایی شود. در نهایت، مدلی برازنده و کارآمد برای طراحی مجتمعهای مسکونی مبتنی بر تقویت همبستگی اجتماعی ارائه گردیده است. روش پژوهش به شیوه دلفی انجام شد و دادهها با استفاده از پرسشنامهای دارای پایایی و روایی مناسب جمعآوری گردیدند. تحلیل دادهها با بهرهگیری از آمار توصیفی و استنباطی و نرمافزارهای SPSS و AMOS انجام شد. نتایج مدل ساختاری نشان میدهد که ضریب مسیر بین دو متغیر «همبستگی اجتماعی» و «کیفیت محیط کالبدی» برابر با 0.87 است که حاکی از رابطهای مثبت و در حد متوسط میباشد. همچنین، تحلیل روابط میان چهار متغیر پنهان پژوه -یعنی همبستگی اجتماعی، اجتماعپذیری، کیفیت محیط کالبدی و تعاملات اجتماع- قویترین ارتباط در مدل ساختاری را مشخص کرده است. بر این اساس، میتوان نتیجه گرفت که با بهبود کیفیت محیط کالبدی در طراحی مجتمعهای مسکونی، انگیزه برای حضور و انجام فعالیتهای فردی و اجتماعی ساکنان افزایش مییابد. مدل نهایی پژوهش که با ضرایب استاندارد در نرمافزار AMOS استخراج شده است، نشان میدهد که محیط کالبدی با ضریب مسیر 0.81 تأثیر مستقیم و معناداری بر شکلگیری و ارتقاء همبستگی اجتماعی دارد. همچنین کیفیت محیط کالبدی مجتمعهای مسکونی با ضریب مسیر 0.96 بیشترین اثر مثبت را در افزایش میزان همبستگی اجتماعی ساکنان ایفا میکند. به طور کلی، نتایج پژوهش بیانگر آن است که ارتقاء مؤلفههای کالبدی و کیفیت فضاهای مسکونی میتواند به شکل معناداری بستر تقویت تعاملات اجتماعی، اجتماعپذیری و حس تعلق به مکان را فراهم آورد.https://www.armanshahrjournal.com/article_227446_f0f71c6dd8a708e89c9a6cef81ff89c3.pdfدکتر مصطفی بهزادفرمعماری و شهرسازی آرمان شهر2008-5079185120250922Definition of Integrity Measurement Mechanism in the Historic Urban Landscape Based on the Concept of Completeness and Evolution
Case Study: Historic Urban Landscape of Boshruyehتعریف ساز و کار اندازهگیری یکپارچگی در منظر شهری تاریخی بر اساس مفهوم تمامیت و تکامل، مورد مطالعاتی: منظر شهری تاریخی بشرویه10913122144910.22034/aaud.2024.469842.2905FAمجتبیکاویاناستادیار گروه مرمت بناهای تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران (نویسنده مسئول).0000-0001-8179-3425محمدمسعوداستاد گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.0000-0001-6037-9938محمد حسنطالبیاندانشیار گروه حفاظت و مرمت آثار تاریخی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.0000-0002-9568-1819Journal Article20241012Integration in human historical and cultural works and consequently in landscapes have been investigated and analyzed in various articles and simple methods for its improvement have been presented. But the basis with which small values can be measured for the level of integration and coherence of a landscape has not been provided. The main goal of this article is to implement a metric system on a conceptual model to understand the integrity of landscapes. Based on this principle, a general review of conceptual diagrams and models defined for integration components in articles and other scientific works is done. Then, by choosing the most appropriate model and considering the evolutionary dimension of landscapes, a new idea and intellectual organization is presented to define their integrity in a quantitative dimension. This new idea and organization is based on a new understanding of the concept of completeness and incompleteness. In this way, the author considers the concept of integration as a stable situation in the perspective that it has passed its formation periods and considers the absence of integration as the status of an unfinished project. Then it shows which states in the conceptual model better represent the incomplete state in the formation of the subject and what changes intensify it. It creates a landscape in various dimensions. It should be noted that what this quantitative model suggests is only a system of thought and other researches are still needed until the components are fully loaded. At the end of the article, a vision of transforming this way of thinking into scientific metrics in the geographic information system (GIS) is presented in which the conceptual model for measuring the integrity of landscapes is shown in the form of indicators next to the screen of a software or technological device related to mapping.مقاله حاضر پس از بازبینی کلی نمودارها و مدلهای مفهومی تعریفشده برای مؤلفههای یکپارچگی در مقالات و آثار علمی دیگر با انتخاب مناسبترین مدل و در نظر گرفتن بعد تکاملی مناظر، ایده و سازمان فکری جدیدی برای تعریف میزان یکپارچگی آنها در بعد کمی ارائه میکند. بدین ترتیب که نگارنده مفهوم یکپارچگی را به صورت وضعیتی باثبات در منظر که دورههای شکلگیری خود را گذرانده در نظر میگیرد و نبودِ یکپارچگی را به عنوان وضعیت یک پروژه ناتمام محسوب میکند. سپس با استفاده از مفاهیم تمامیت و ناتمامی نشان میدهد که چه حالتهایی در مدل مفهومی، نشاندهنده وضعیت ناتمام در شکلگیری یک منظر است و چه تغییراتی آن را تشدید میکند. بنیان اصلی روش این تحقیق، استدلال منطقی و تطبیق رفتار یک مدل مفهومی با قواعد هندسی است و دیدگاهی که در پایان مقاله برای رفتار هندسی مدل مفهومی پیشنهاد میشود، این است که توسعه نامتوازن و رشد تکبعدی هر کدام از ویژگیهای منظر که توسط دیگر ابعاد و خصیصهها همراهی نشود، میتواند یکپارچگی محیط و منظر را تهدید نماید. آنچه که در نتیجهگیری مقاله ارائه میشود، آزمون مدل روی دو مورد از گزارههای جدول سوآت در مطالعات طرح ویژه شهر تاریخی بشرویه است که در آن نگارنده به کمک استدلالهای مقاله، قابلیت مدل مفهومی را برای نمایش این گزارهها آزمایش میکند. در انتهای مقاله، رؤیایی از تبدیل این شیوه فکری به سنجههای علمی در سیستم اطلاعات مکانی<sup>1</sup> بهنمایش گذاشته میشود. رویایی که در آن، مدل مفهومی سنجش یکپارچگی مناظر به شکل شاخصهایی در کنار صفحه نمایش یک نرمافزار یا وسیله تکنولوژیک مرتبط با نقشهبرداری نشان داده میشوند. شاخصهایی به شکل همین مدل مفهومی در تحقیق حاضر که ابعاد صفحات آنها مطابق اطلاعات کالبدی و توصیفی جمعآوریشده از محیط، همزمان با گسترش یا کاهش محدوده انتخابی تغییر میکند.https://www.armanshahrjournal.com/article_221449_5606920913396773b9b9e1f27fc38854.pdf