بررسی تأثیر محیط طبیعی بر رفتار و اخلاق از دید متفکران اسلامی و نتایج آن در طراحی محیط مصنوع

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

امروزه با گسترش مکاتب طبیعت گرا، برخی تلاش کرده اند که با مبنایی نسبیت گرایانه تفاوت هویت های فرهنگی را در گوناگونی زمینه های اقلیمی و طبیعی تفسیر نمایند. در تعالیم دینی متونی در تأیید این تأثیر، متونی در رد و یکپارچگی هویت انسانی  الهی وجود دارد. بررسی دقیق میزان و نوع تأثیر محیط بر اخلاق و رفتار می تواند در تنظیم مبانی طراحی محیطی راهگشا باشد. این پژوهش تلاش دارد تا در مبحث حاضر به تشریح اندیشۀ اسلامی بر گرفته از نصوص دینی پرداخته و به موازات آن، نظر متفکران اسلامی در شاخه های مهم تفکر اسلامی، نظیر ابن سینا و فارابی در فلسفۀ مشاء، سهروردی در فلسفۀ اشراق، ابن عربی در حوزۀ عرفان و ابن خلدون در مبحث جامعه شناسی و علم تاریخ را در جهت اکتشاف، تحلیل و توسعۀ متون دینی به کار گیرد، و جایگاه این نظریات را در میزان تأثیرگذاری اقلیم بر رفتار نسبت به چهار مکتب روانشناسی رفتاری مقایسه نماید. روش پژوهش حاضر استدلالی  تحلیلی است و با طرح سؤالات مکاتب معاصر، به دنبال یافتن پاسخ، در میان اندیشه های اسلامی می باشد و اندیشمندان اسلامی تلاش نموده اند در یک بحث عقلی و دینی، نوع و میزان صحیح این تأثیر را بیان نمایند. بر اساس یافته های این تحقیق اقلیم های سخت و خشن که دارای قابلیت های کمتری برای آسایش انسان هستند زمینه ساز بروز و نمود رفتار و اخلاق های مناسب تری برای انسان می باشند و اقلیم های معتدل با قابلیت های محیطی بالا، زمینه های انحراف اخلاقی را برای انسان در پی دارد. از مباحث مهم و ارزشمند نظریه پردازان اسلامی که امروزه کمتر مورد تحلیل قرار گرفته آن است که، برای اقلیم های چهارگانه "سرد و خشک"، "گرم و مرطوب"، "گرم و خشک" و "معتدل)سرد و مرطوب(" استعدادها و قابلیت های رفتاری متفاوتی را بیان نموده اند که از این میان طبع و اقلیم گرم و خشک قابلیت های بیشتری را برای پرورش معنوی انسان در جهت بروز رفتارهای مناسب و تکامل اخلاق، فراهم می آورد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analyze of environment’s effects on behavior and comportment, from Islamic Intellectuals Point of View and its Reaults on Environment Design

چکیده [English]

For a long time, the interrelations between humankind and nature and their reciprocal effects had been a beloved area of interest for scientists and philosophers. Nowadays in some different branches of sciences such as design, environmental psychology, geology and humanism the experts refer to the nature. The mainly questions which the researchers were looking for their answers contain the survey of “how much the outside and environment could affect the behavior and morality?” and “What kind of effects?” This research is going to illustrate the Islamic thoughts derivative from holy texts and corresponding that study the other Islamic philosopher’s idea and approaches about it. For example we are going to probe and disclose the thoughts of Avicenna, Farabi, Sohravardi, Ebne Arabi and Ebne khaldoon who had been known as famous Islamic thoughtful in area of philosophy, sociology and history. This research will explore the place of these approaches in area of influence between outside and behavior and compare the result with four schools of behavioral psychology. The methodology of this research is logical – analytical. It would try to expand the Quran’s theory: “Comfort is the root of rebellion” by using the ideas of Islamic thinkers. Based on this theory the harsh environment which has low quality of life - such as Mecca - will provide better conditions for morality instead of welfare cities like Saba and Aad & Samood city which make people interested in obliquity. From worthy Ideas of Islamic thinkers which have been abandoned for a long time we can result that the different continents will provide different effects on behaviors and morality. For example for quadruplet regions “cold and dry”, “warm and wet”, “warm and dry” and “cold and wet” we can see different behavioral categories. The “warm and dry” regions have had better conditions for growing the morality and idealism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • impress
  • Temperament
  • Continent
  • Comportment
  • Islamic Intellectu