تأثیرگذاری الگوی رمزگذاری غیرهژمونیک بر ارتقاء کنش‌پذیری و خلق فضاهای بازنمودی، مورد مطالعاتی: میدان بهارستان در شهر تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه طراحی‌شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ، تهران، ایران.

2 استاد گروه طراحی‌شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

چکیده

نظریه فضای اجتماعی، دیدگاهی تریالکتیکی به فضا است که توأمان فضای محسوس، پنداشته و بازنمودی را در کنار هم قرار می‌دهد. این نظریه در پاسخ به رویکردهای مدرنیستی و سرمایه‌دارانه به فضای شهری قرار می‌گیرد. در واقع چنانچه فضا در ابعاد صرفاً محسوس و پنداشته خود محدود شود، هدف اساسی مورد انتظار از فضا؛ که آن را به محملی برای بروز فضای زیسته و کنش‌پذیری بدل می‌کند، از بین می‌رود. با این توضیح این مقاله بر آن است تا ضمن بررسی دوگانه‌های فضا/ نافضا و فضای سرمایه‌داری یا مدرن/ اجتماعی و الگوهای رمزگذاری، تأثیرگذاری آن‌ها بر مقوله معناپذیری فضا و کنش‌پذیری را بررسی نماید. نتیجه این بررسی دست‌یابی به مدلی مفهومی و تحلیلی است که براساس آن می‌توان به بررسی فضای شهری از حیث تأثیرگذاری الگوی رمزگذاری بر میزان کنش‌پذیری پرداخت. بنابراین در ادامه از مدل به‌دست آمده در تحلیل میدان بهارستان به‌عنوان نمونه پژوهش بهره برده شده است. روش تحقیق در بررسی نمونه‌ موردی، کیفی بوده و به‌صورت کارشناس‌محور (به‌منظور بررسی ابعاد محسوس و پنداشته فضا) و مردم‌محور (با هدف بررسی بعد بازنمودی فضا) انجام شده است. در گام اول از تکنیک مشاهده و در گام دوم از تکنیک مصاحبه عمیق (مصاحبه با 36 نفر) استفاده شده است. نتایج هر دو بخش حاکی از محدودیت فضا و الگوی رمزگذاری هژمونیک برای بروز مفهوم عمل و کنش‌پذیری در فضا است. براساس نتایج برای ارتقا کنش‌پذیری در فضا و ایجاد فضای بازنمودی، لازم است عواملی چون کنترل فضایی مثبت متشکل از حق شهروندی و حق مشارکت در کنار معیار تصرف فضایی و عدالت اجتماعی/ فضایی مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effectiveness of the Non-Hegemonic Coding on Improving the Passivity and Creating Representation Spaces; Case Study: Baharestan Square of Tehran

نویسندگان [English]

  • Maryam Mohammadi 1
  • Mostafa Behzadfar 2
1 Associate Professor of Urban Design, Faculty of Architecture and Urban Planning, Art University, Tehran, Iran
2 Professor of Urban Design, School of Architecture & Environmental Design, Iran University of Science & Technology, Tehran, Iran
چکیده [English]

Social space theory is a trialectics view of the space that brings together the perceived, conceived, and representation space. This theory responds to the modernist and capitalist approaches to urban space. If space is limited to its perceived and conceived dimensions, the principal purpose expected from the space that transforms it into a place for the emergence of the lived space and passivity, will be removed. The current paper aims to investigate the dualities of space, non-space, and social or modern capitalist space and coding patterns and their effectiveness on the meaningfulness of space and passivity. The result of this study is to achieve a conceptual and analytical model, based on which one can study the urban space in terms of the effectiveness of the coding pattern on the passivity. Therefore, the obtained model was used in analyzing Baharestan Square as the case study in the following. The research method was qualitative and used experts-oriented (to study the perceived and conceived dimensions of space) and people-oriented (to investigate the representation aspect of space). In the first step, the observation technique was used. In the second step, an in-depth interview (interviewing 36 people) was applied. The results of the two sections indicate the space limit and hegemonic coding model for the emergence of the action and passivity concepts in the space. According to the results, to improve the passivity in the space and create the representation space, it is required to consider positive space control consisting of citizen rights and participation right in addition to the spatial occupation and spatial and social justice.

کلیدواژه‌ها [English]

  • social space
  • Representation Space
  • action
  • Cultural Coding
Afroogh, E. (1998). Space and Social Inequality. Tarbiat Modares University Press, Tehran, Iran.
Ansari, M. (1997). The Public Sphere in Political Thought of Hannah Arendt. Political-Economic Journal, 117-118, 124-128. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=140504
Arendt, H. (2006). Special Issue: Hannah Arendt. Bukhara Journal, 85.
Arendt, H. (2016). The Human Condition. (M. Olia, Trans.). Qoqnoos Publishing Group, Tehran, Iran.
Bandar Abad, A. R., Moradi Masihi, V., Kavash Nia, H., & Aali, H. (2015). Study on the Concept of Urban Public Areas and the Frankfurt School of Critical Theory in Review. Internatinoal Journal Urban & Rural Management, 39, 263-290. http://ijurm.imo.org.ir/article-1-465-fa.html
Daliri, K. (2011). The Sructural Factors of Social Action; The Mechanism Review of Society’s Effect on Individual in Role Theory. Journal of Historical Sociology, 3(1), 153-176. https://jhs.modares.ac.ir/article-25-9643-fa.html
Daneshgarmoghaddam, G., Bahraini, S. H., & Einifar, A.R. (2012), Socialization Analysis of Physical Environment Affected by Natural Perception in the Human Environment. Honar-ha-ye -Ziba Journal-Architecture and Urban Planning, 45, 25-36. https://jfaup.ut.ac.ir/article_24682.html
Daneshpour, S. A., & Charkhchyan, M. (2007). Public Spaces and Factors Affecting Collective Life. Bagh Nazar Journal, 7, 19-28. http://www.bagh-sj.com/article_64.html
Delavare, A. (2010). Qualitative Methodology. Rahbord Journal, 54, 301-329. http://rahbord.csr.ir/Article/139409171442325000604
Elden, S. (2007). There is a Politics of Space Because Space is Political. Radical Philosophy Review, 10(2), 101-116. https://progressivegeographies.files.wordpress.com/2012/08/there-is-a-politics-of-space.pdf
Forgas, J. P. (2000). Interpersonal Behaviour: The Psychology of Social Interaction. (K. Beigi & M. Firoozbakht, Trans.). Abjad Publication, Tehran, Iran.
Karimi, S., & Nasr, A.R. (2013). Interview data analysis methods. Pazhuhesh Journal, 4(1), 71-94. http://pajohesh.nashriyat.ir/node/105
Lang, J. (2002). Creating Architectural Theory: The Role of the Behavioral Sciences in Environmental Design. (A. R. Eynifar, Trans.). 1st Edition. Tehran University Press, Tehran, Iran.
Lefebvre, H. (1991). The Production of Space. Blackwell, Oxford, United Kingdom.
Lefebvre, H. (2009). State, Space, World, Selected Essays. Edited by Neil Brenner and Stuart Elden. (G. Moore, N. Brenner, & S. Elden, Trans.). Minneapolis. University of Minnesota Press, Minnesota, United States. https://thecharnelhouse.org/wp-content/uploads/2017/08/Henri-Lefebvre-State-Space-World-Selected-Essays.pdf
Lynch, K. (2002). A Theory of Good City Form. (H. Bahraini, Trans.). Tehran University Press, Tehran, Iran.
Madanipour, A. (2000). Design of Urban Space: An Inquiry into a Socio-Spatial Process. (F. Mortazei, Trans.). Sherekat-e Pardazesh va Barnameirizi-e Shahri, Tehran, Iran.
Mahdavi, M.S., & Mobaraki, M. (2006). Analysis of Habermas’s Theory of Communication Action. Journal of Social Science, 8, 1-21. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?ID=213305
Mohammadi, M., & Ayatollahi, M. H. (2015). Factors Affecting the Promotion of the Socialization of Cultural Buildings, Case Study: Farshchian Cultural Center of Isfahan. Journal of Architeture & Urban Planning, 15, 96-79. http://aup.journal.art.ac.ir/pdf_12_0.html
Navabakhsh, M., & Karimi, F. (2013). Exploring the Concept of Power in Michel Foucault’s Theories. Journal of Political Studies, 49-63. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=110384
Nowzari, H.A. (2002). Re-reading Habermas. Nashr-e Cheshmeh, Tehran, Iran.
Pishevar, A. (1997). Political Sociology. Islamic Azad University Press, Ahvaz, Iran.
Pooladi, K. (2009). A History of Political Thought in the West. Nashr-e Markaz, Tehran, Iran.
Ranjbar, H., Haghdoost, A-k., Salsali, M., Khoshdel, A., Soleimani, M., & Bahrami, N. (2012). Sampling in Qualitative Research: A Guide to for beginning. Journal of Army University of Medical Sciences, 10(3), 238-250. http://eprints.ajaums.ac.ir/1408/1/JAUMS_No_39_10.pdf
Salehi, K., Bazargan, A., Sadeghi, N., & Shokouhi Yekta, M. (2015). Phenomenological analysis of the perception and experience of elementary school teachers’ lives of the weaknesses and strengths of the appraisal-descriptive program. Journal of Research in Educational Systems, 9(31), 19-68. http://www.jiera.ir/article_49442.html
Shayan Mehr, A. (2015). Hannah Arendt. Nashr-e Akhtaran, Tehran, Iran.
Sohrabi, I., & Skafi, M. (2015). The Habermas Comparative Theory. Journal of Ma’rifat-i Farhnagi Ejtemaii, 6(2), 63-78. http://marefatefarhangi.nashriyat.ir/node/219
Sojoodi, F. (2008). Applied Semiotics. 2nd Edition. Elm Publication, Tehran, Iran.
Sojoodi, F. (2009). Intercultural Communication: Translation and its Role in the Inclusion/Exclusion Processes. In Semiotics: Theory and Practice. 1st Edition. Elm Press, Tehran, Iran.
Tohidfam, M., & Hosseinian Amiri, M. (2009). Integration of Action and Structure in the thoughts of Giddens, Bourdieu and Habermas and its Effect on the New Sociology. Scientific Journal Management System, 4 (3), 79-107. http://www.ipsajournal.ir/article_95.html
Turkameh, A. (2014). A Critique of Henri Lefebvre’s The Production of Space. A Critique of Political Economy. https://pecritique.com/
Zieleniec, A. (2007). Space and Social Theory. SAGE Publications, California, United States.