تحلیل عملکرد شناشیر بیرونی با توجه به نقش آن در سایه‌اندازی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشکده انرژی معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران (نویسنده مسئول).

2 استاد گروه معماری، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران.

3 دانشیار و رئیس بخش انرژی و نور، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، تهران، ایران.

چکیده

بوشهر دارای بافت تاریخی ارزشمندی است و نکات آموزنده بسیاری در زمینه معماری اقلیمی دارد؛ هم از دید کلی در خصوص بافت و هم در مورد جزییات و اجزای معمارانه. در عین حال، درخصوص برخی از عناصر آن، مانند شناشیر که در نمای ساختمان‌های بوشهر کاربرد زیادی دارد، کماکان ابهاماتی در خصوص کارایی و عملکرد آن باقی است و جا دارد با انجام بررسی‌های دقیق تأثیر آن بر عملکرد ساختمان مشخص گردد. در بین تعداد قابل ‌توجهی راهکارِ علمی و تجربی، یکی از کاربردی‌ترین راهکارها بازکاوی و مطالعه عناصر اقلیمی و زمینه‌ای یک منطقه مشخصِ شهری و تطبیق آن با ساخت‌وسازهای سنتی آن است. با مطالعه پژوهش‌های پیشین، در مورد شناشیر، این نتیجه به دست می‌آید که بیش‌تر مطالعات انجام‌شده بر اساس مطالعات توصیفی تحلیلی پیرامون علت وجودی شناشیر بوده‌‌اند و تنها در چند مورد به بررسی تأثیر شناشیر بر شرایط تهویه طبیعی ساختمان پرداخته ‌شده است. در مقاله حاضر تلاش شده ‌است بعد دیگری از عملکرد شناشیر مورد بررسی قرارگیرد، با این امید که دریافت جدیدی از کارکرد شناشیر حاصل گردد. راهکاری که نویسندگان اتخاذ کرده‌اند استفاده از نرم‌افزارهای شبیه‌سازی ردینس و هانی‌بی برای تحلیل، تبیین و ارائه راه‌حل است. با تحلیل بررسی‌های انجام‌شده الگوی درست شناشیر بیرونی در بوشهر از منظر سایه‌اندازی ارائه شده است که قابل ‌استفاده معماران طراح خواهند بود. به همین منظور پس از بررسی و شناسایی گونه‌های مختلف شناشیر، در چهار تیپ مختلف، با استفاده از شبیه‌سازی رایانه‌ای میزان تأثیر شناشیر بر روشنایی فضای داخل مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. نتایجِ به ‌دست ‌آمده نشان می‌دهد شناشیر متصل به سقف که به میزان یک متر از سقف امتداد یافته ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌است، تا حد زیادی شبیه به یک سایبان افقی عمل می‌کند. از طرف دیگر، این نوع شناشیر، از نظر سایه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اندازی، در مقایسه با شناشیر متصل به کف با ارتفاع ۱ تا ۱.۵ متر، عملکرد به مراتب بهتری دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Performance of the Shanashir according to its Role in Shading

نویسندگان [English]

  • Marjan Soleimanzadeh 1
  • Shahin Heidari 2
  • Behrouz Mohammad Kari 3
1 Master of Architecture and Energy, School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Iran (Corresponding Author).
2 Professor of Architecture, Faculty of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Iran.
3 Associate Professor of Road, Housing and Urban Development Research Center, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Bushehr has a valuable historical texture which provides many instructive points in the field of climatic architecture, in terms of both the general characteristics of the texture and the architectural details. However, there are ambiguities about the efficiency and performance of some of its elements one of which is the Shanashir. This element is widely used in the facades of the buildings in Bushehr, making it important to determine its effect on the building performance. Among the considerable number of scientific and experimental solutions, one of the most practical solutions is to review and study the climatic and contextual elements of a specific urban area and compare them with the traditional constructions in it. Reviewing previous studies on Shanashir indicates that most studies have described and analyzed the reasons for the use of the Shanashir in the building and just a few studies have addressed the effect of the Shanashir on the natural ventilation in the building. In the present study, it is attempted to examine another dimension of the function of the Shanashir to find new things about its function. To this end, the simulation software of Radiance and Honeybee are applied to analyze, and explain findings, and provide solutions. By analyzing the investigations performed, the right pattern of the exterior Shanashir in Bushehr in terms of shading is presented, which can be used by designer architects. To this end, after identifying and examining various types of Shanashir (4 types), the effect of the Shanashir on interior lighting is assessed through computer simulation. The results show that the Shanasir attached to the roof, which extends one meter from the roof, acts much like a horizontal canopy. On the other hand, this type of Shanashir, in terms of shading, has a much better performance compared to the Shanasir (with a height of 1 to 1.5 meters) attached to the floor.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Vernacular Architecture
  • Bushehr
  • Shading
  • Shanashir
  • Daylight Simulation