« تزئینات پیش ساخته درگنبد سلطانیه درقرن هشتم هجری قمری»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد رشته مرمت اشیا

چکیده

در سرزمین ایران، آثار معماری و تزئینات وابسته به آن، دارای گستردگی، تاریخ طولانی و ارزش هنری فراوانی می‌باشد که به طور مداوم درطول تاریخ تکامل یافته است. یکی از دوران‌های درخشان و قابل تأمل اواخرقرن 7 و اوایل قرن 8 هجری قمری (دوره ایلخانی) بوده است و دراین دوره آثار بسیاری طراحی و ساخته شده است. یکی از مواردی که طراحان و هنرمندان دوره مغول به کار برده‌اند؛ تزئیناتی است که به صورت قالبی و پیش‌ساخته در یکی از بناهای مهم و عظیم این دوره یعنی « گنبد سلطانیه » اجرا گردیده است. این نوع تزئین قالبی که ترکیبی از گچ و پارچه و کاغذ می‌باشد در آثار قبل و بعد از دوره مغول حتی در بناهای همزمان گنبد سلطانیه که ازنظرتزئینات دارای ارزشهای والایی هستند مشاهده نشده است. لذا در این مقاله سعی شده است به مزایا (خصوصیات) و ساختار و معایب این نوع تزئین پرداخته شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prefabricated Decorations made in Eight Century, Lunar Calender to Soltanieh Dome

نویسنده [English]

  • Azadeh Mohebali
M.A. in the field of Object Reparation
چکیده [English]

In territory of Iran, the architectural works and their related decorations holds a vast expansion and long history with sufficient artistic value and underwent perpetual evolution during the history. One of the most splendid and remarkable one was the end of seventh century ( Lunar ) and beginning of eight century (Ilkhaniese Era ) in which lots of works were designed and built. One of the cases that were used by Mongol artists and designers is decorations were used at a gaint spire in this era, namely "Soltanieh Dome" in prefabricated made. Such molding decoration type that was made in combination of fabric, paper and plaster which are not seen in the Mongol before and after eras even at those works built simultaneously with Soltanieh Dome which bear a high value. Thus,it is tried in this paper to pay attention to structure, privileges and deficits of this type decoration.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Soltanieh Dome
  • Prefabricated decorations
  • Lunar Calender

گفته های مرحوم دکتر باقر آیت­الله زاده شیرازی

مصاحبه با آقای ( مهندس محمد حسن محبعلی) درمورد ترکیب تزئینات با فضای معماری.

مصاحبه با (آقای ساعد کاشانی و خانم پروانه عسگری) درمورد ترکیب مواد و مصالح

کسایی، رضا، ، (1354)«قشررهای مکررتزئیناتی درگنبد سلطانیه ». فرهنگ معماری ایران.

ثبوتی، هوشنگ، ،(1380) معماری گنبد سلطانیه در گذرگاه هنر، نشر پازینه .   

رحمانی، غلامرضا وهمکاران،(1375)« آسیب­شناسی و مرمت تزئینات داخلی گنبد سلطانیه» . نخستین همایش حفاظت و مرمت اشیا تاریخی و فرهنگی.