نقش محیط های ساخته شده در سلامت روان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

چکیده

با وجودی که افراد ساعات قابل توجهی از عمر خویش را درون محیط های ساخته شده به سر م یبرند، اما از تاثیر مستقیم عوامل محیطی و مناظر پیرامون مجموعه های ساخته شده بر سلامت روان، خصوصا فشار روانی (استرس)، آگاهی چندانی ندارند. در حیطه روان شناسی محیط، پژوهش های متعددی درباره استرس و تاثیر آن بر سلامت روان صورت گرفته، اما تاکید این مطالعات بیشتر بر مولفه های شخصی، شرایط اجتماعی و حتی متغیرهای محیطی مانند آلودگی صوتی، دمای محیط، ازدحام و تراکم بوده است. در این راستا مطالعات اندکی بر تاثیرات مستقیم طراحی محیط بر سلامت روان صورت گرفته است. لذا هدف از مطالعه حاضر این است که همگام با بررسی نظریه های موجود در حیطه روان شناسی محیط، آن دسته از ویژگی های خاص محیط طراحی شده که عوامل تولید استرس و افزایش یا کاهش آن محسوب می شوند، مورد بررسی قرارگیرند. روش تحقیق بر اساس مطالعات کتابخانه ای و تحلیل محتوایی پیرامون مبانی نظری پژوهش مورد نظر می باشد که با توجه به یافته های نوین در زمینه های روان شناسی محیط، روان شناسی عمومی و طراحی معماری صورت پذیرفته است.

کلیدواژه‌ها


-- Adolph, K. E. (1995). Psychophysical Assessment of Toddler’s Ability to Cope with Slopes. Journal of Experimental

Psychology: Human Perception and Performance, 21, 734-750.

-- Adolph, K. E., Gibson, E. J. & Eppler, M. A. (1990). Perceiving Affordances of Slopes: The Ups And Downs of

Toddlers Lcomotion. Emory Cognition Project, Report# 165, Atlanta, GA: Emory University.

-- Aiello, J. (1987). Human Spatial Behavior. In D. Stokols & I. Altman (Eds), Handbook of Environmental Psychology,

New York: Wiley, pp 385-504.

-- Altman, I. (1975). The Environment and Social Behavior: Privacy, Personal Space, Territory, Crowding. Brooks:

Cole Publishing Company.

-- Archea, J. (1977). The Place of Architectural Factors in Behavioral Theories of Privacy. Journal of Social Issues,

33(3), 116-137.

-- Arizi, H. & Farahany, H. (2008). Practical Procedures of Research in Clinical Psychology and Consulting. Tehran:

Danzheh Publishing Co

-- Baum, A., Paulus, P. B. (1987). Crowding. In D. Stokols & I. Altman (Eds), Handbook of Environmental Psychology,

New York: Wiley, 534-570.

-- Bechtel, R. (1976). Enclosing Behavior. Stroudsburg, PA: Dowden, Hutchinson & Ross.

-- Bell, P. A. (1981). Physiological, Comfort, Performance, And Social Effects Of Heat Stress. Journal of Social

Issues, 37, 71-94.

-- Bell, P. A. & Green, T. C. (1982). Thermal Stress: Psychological, Comfort, Performance, and Social Effects Of

Hot and Cold Environmenys. In G.W. Evance (Eds), Environmental Stress, Cambridge University Press, 75-105.

-- Bell, P. A. (2005). Reanalysis and Perspective in the Heat-Agresion Debate. Journal of Personality and Social Psychology. 89, 71-73.

-- Berlyne, D. E. (1971). Aesthetics and Psychology. NewYork: Appleton, Century Crofts.

-- Birren, F. (1978). Color and Human Respons. NewYork: Van Nostrand Company.

-- Birren, F. (1961). Color psychology and Color therapy, Secaucus. New Jersy: University Books Inc.

-- Cohen, S., Evans, G. W., Stokols, D. & Krantz, D. S. (1986). Behavior, Health, and Environmental Stress. NewYork:

Plenum.

-- Dondis, Donis A. (1983). A Primer of Visual Literacy. Massachusett Institute, Technology Cambridge. Massachusett:

Mit Press.

-- Evans, G. W. (2003). The Built Environment and Mental Health. Journal of Urban Health: Bulletin of the New

York Academy of Medicine, 80(4), 536-555.

-- Evans, G. W. & Cohen, S. (1987). Environmental Stress. In D. Stokols, I. Altman (Eds), Hanbook of Environmental

Psychology, New York: Wiley, 571-610.

-- Evans, G. W. & McCoy, J. M. (1998). When Buildings Don’t Work: The Role of Architecture in Human Health.

Journal of Environmental Physiology, 18, 85-94.

-- Evans, G. W., Rachel S. (2004). Motivational Consequences of Environmental Stress. Journal of Environmental

Psychology, 24(2), 143-165.

-- Gibson, J. J. (1979). The Ecological Approach to Visual Perception. Boston: Hughtonmiff Lin.

-- Gifford, R. (1997). Environmental Psychology. Principles and Practice. London, Boston: Allyn & bacan.

-- Glass, D. C. & Singer, J. E. (1972). Urban Stress. New York: Academic Press.

-- Lang, J. (1987). Creating Architectural Theory: The Role of Behavioral Sciences in Environmental Design. New

York: Van Nostrand Reinhold.

-- Ievy, B. I. (1984). Research in to The Psychological Meaning of Color. American Journal of Art Therapy, 23,

56-62.

-- Heft, H. (1981). An Examination of Constructivist and Gibsonian Approaches to Environmental Psychology, Population

and Environment: Behavioral and Social Issues, 4, 227-245.

-- Heft, H. (1988a). The Development of Gibson’s Ecological Approach to Perception: a Review Essay. Journal of

Environmental Psychology, 8, 825-334.

-- Kaminski, G. (1989). The Relevance of Ecologically Oriented Conceptualizations to the Theory Building in Environment

and Behavior Research. In E. It. Zube & G. T. Moore (Eds). Advances in Environment, Behavior and

Design, 2, 3-36, New York: Plenum.

-- Kaplan, R. & Kaplan, S. (1989). The Experience of Nature. New York: Cambridge.

-- Kaplan, R. & Kaplan, S. (1982). Cognition and Environment. New York: Praeger.

-- Kripke, D. F., Rische, S. C. & Janowsky, D. (1983). Bright White Light Alleviates Depression. Psychiatry Research

10, 105-112.

-- Kuller, R. & Lindsten, C. (1992). Health and Behavior of Children in Classrooms with and Without Windows.

Journal of Environmental Psychology, 12, 305-317.

-- Landwehr, K. (1988). Environmental Perception: An Ecological perspective. In D. Canter, M. Krampen & D. Stea

(Eds), Ethnoscapes, vol. 1: Environmental perspectives, 18-38, Alder shot, England: Averbury.

-- Lynch, Kevin. (1960). the Image of the City. MIT Press.

-- Mark, D. S. (1987). Eye Height-Scaled Information about Affordances: A Study of Sitting and Stair Climbing.

Journal of Experimental Psychology: Tluman Perception and Performance, 13, 683-703.

-- Mark, D. S., Balliett, J. A., Craver, K. D., Douglas, S. D., Fox, T. (1990). What an Actor Must Do in order to Perceive

the Affordance for Sitting. Ecological Psychology, 2, 325-366.

-- Mehrabian, A., Russell, J. (1974). An Approach to Environmental Psychology. Cambridge, MA: MIT Press.

-- Mehrabian, A. (1987). The Three Dimensions of Emotional Reaction. Psychology Today, 10(3), 57-61.

-- Norman, D. (1989). The psychology of Everyday Things. New York: Basic.

-- Proshansky, H. M., Ittleson, H. W., Rivlin G. L. (1970). Environmental Psychology: Man and His Physical Setting.

New York: Holt Rinehart and Winston.

-- Pufall, P. & Dunbar, C. (1992). Perceiving Weather or Not the World Affords Stepping on to an Over: A Developmental

Study. Ecological Psychology, 4, 17-38.

-- Russell, J. A., Snodgras, J. (1987). Emotion and the Environment. In D. Stokolos & I.Altman (Eds), Handbook of

environmental Psychology. Toronto: John wiley & sons.

-- Selye, H. (1976). Stress in Health and Disease. Reading (Mass): Butterworths.

-- Sommer, R. (1969). Personal Space. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.

-- Veitch, J. A., Gifford, R., Hine, D. W. (1991). Demand Characteristics and Full Spectrum Lighting Effects on Performance and Mood. Journal of Environmental Psychology, 11, 87-95.

-- Walden, T. A., Forsyth, D. R. (1981). Close Encounters of the Stressful Kind: Affective, Physiological, and Behavioral

Reactions to the Experience of Crowding. Journal of Nonverbal Behavior, 6, 46-64.

-- Walden, T. A., Nelson, P., Smith, D. E. (1981). Crowding, Privacy And Coping. Environment and Behavior, 13,

205-224.

-- Warren, W. H. (1984). Perceiving Affordances: Visual Guidance of Stair Climbing. Journal of Experimental Psychology:

Human Perception and Performance, 10(5).

-- Weismen, G. (1981). Evaluating Architectural legibility. Environment and Behavior, 13, 189-204.

-- Weismen, G. (1989). Designing Orient the User, in: Architecture. The AIA Journal, 78(10), 113-114.