بررسی رابطه دلبستگی محیطی با میزان سلامت روان و سازگاری اجتماعی دانش آموزان سال اول دبیرستان شهرستان ورامین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

2 دانشیار روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

چکیده

دلبستگی محیطی، به پیوند عاطفی بین فرد و محیط اطلاق میشود. این مفهوم تجارب زندگی افراد را به میزان قابل توجهی تحت تأثیر قرار می دهد. فردی که به محیطش دلبسته است، احساسات مثبتی، نظیر: شادی و رضایت نسبت به محیط و مردمش دارد. بروز چنین احساساتی نه تنها منجر به سلامت روان بلکه افزایش سازگاری آن ها می شود. پژوهش حاضر، با بررسی دلبستگی محیطی، استنتاجاتی درباره پیامدهای دلبستگی محیطی بر سلامت روان و سازگاری اجتماعی دارد، تا اهمیت محیط زندگی و به تبع آن آثار معماران را در سازگاری و سلامت روان انسان نشان دهد. یکی از نظریه هایی که درباره روابط عاطفی بین انسان و محیط نقش تبیین کننده دارد، نظریه دلبستگی  است. دلبستگی به محیط، عاملی تعیی نکننده و اثرگذار در سازگاری و سلامت روان است. با توجه به اثرگذاری دلبستگی به محیط بر جنبه های مختلف رفتار انسان و اهمیت و ضرورت سلامت روان و سازگاری اجتماعی به خصوص در نوجوانان، پژوهش حاضر به محققین امکان می دهد، تا نقش عوامل مرتبط با سلامت روان و سازگاری اجتماعی را به طور گسترده تر در رابطه با محیط مورد بررسی قرار دهند. در بررسی حاضر، نمونه ای شامل 340 نفر دانش آموز دختر و پسر (پسر 170 نفر و دختر 170 نفر) به روش نمون هگیری تصادفی از مناطق مختلف شهر ورامین انتخاب شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه دلبستگی محیطی (AE) و یک پرسشنامه سلامت روان(GHQ)  گلدبرگ، پرسشنامه سازگاری اجتماعی (CTP)، و یک پرسشنامه جمعیت شناختی  
استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش همبستگی، آزمون مستقل t  و تحلیل واریانس یک طرفه استفاده شد. نتایج نشان دادند که دلبستگی محیطی با برخی از مؤلفه های سلامت روان و سازگاری اجتماعی همبستگی معنی داری دارد. به طورکلی دلبستگی مکانی، اجتماعی و دلبستگی کلی دختران در سطح خانه بیش تر از پسران است. به علاوه نوجوانان در وضعیت اقتصادی- اجتماعی پایین از دلبستگی محیطی بیشتری برخوردار هستند.

کلیدواژه‌ها


Altman, I., Low, S. (1992). Human Behavior and Environments. Advances in Theory and Research Place Attachment.

Journal, 12(2), 8589.

 Burchfield, B. (2009). Attachment as a Source of Informal Social Control in Urban Neighborhoods. Journal of

Criminal Justice, 37(3), 4554.

 Burchfield, B. (2009). Attachment as a Source of Informal Social Control in Urban Neighborhoods. Journal of

Criminal Justice, 37(3), 4554.

 Davidson, O. (2004). Housing Residential Environments and Fear of Crime Canada, Vilnius. It/Housing,

 Giuliani, M. V. (2003). Theory of Attachment and Place Attachment. Psychological Theories for Environmental

Issues, 32, 137170.

 Giuliani, M. V. A. F., R. (1993). Place Attachment in Developmental and Cultural Context. Journal of Environmental

Psychology, 13, 267274.

 Halpenny, E. A. (2010). Pro Environmental Behaviors and Park Visitors. Journal of Environmental Psychology,

30, 409421.

 Hughey, J., Speer, P.W. (2002). Community, Sense of Community, and Networks. in Psychological Sense of Community:

Applications, and Implications Research. Kluwer Academic/Ple, 22, 69–84.

 Joan, M., Brehm, B. W. E., Richard, S. Krannich. (2006). Community Attachments as Predictors of Local Environmental

Concern. The Case for Multiple Dimensions of Attachment. American Behavioral Scientist, 50, 142165.

 Jorgensen, B. S. A. S. R.C. (2001). Sense of Place as an Attitude: Lakeshore Owners Attitudes toward Their Properties.

Journal of Environmental Psychology, 21, 233248.

 Kearns, A. A. P. M. (2001). The Significance of Neighborhood. Urban Studies, 38, 21032110.

 Kyle GT, G. A., Manning, R., Bacon, J. (2004). Effects of Place Attachment on Users’ Perceptions of Social and

Environmental Conditions in a Natural Setting. Journal of Environmental Psychology, 24, 213225.

 Pretty, G. H., Chipuer, H.M., Bramston, P. (2003). Sense of Place amongst Adolescents and Adults in Two Rural

Australian Towns. Environmental Psychology, 23(5), 273287.

 Pretty, G. H., Chipuer, H.M., Bramston, P. (2003). Sense of Place Amongst Adolescents and Adults in Two Rural

Australian Towns: the Discriminating Features of Place Attachment, Sense of Community and Place Dependence

in Relation to Place Identity. Environmental Psychology, 23, 273287.

 Proshansky, H. M., Abbe, K. F., & Kaminoff, R. (1995). PlaceIdentity: Physical World Socializations of the Self.

in L. Groat (Ed.), Readings in Environmental Psychology: Giving Places Meaning, Human Behavior and Environment,

12, 112.

 Sampson, E. E. (1977). Psychology and the American Idea. Journal of Personality and Social Psychology, 35(3),

767782.

 Scopelliti, M., Giuliani, M. V. (2004). Choosing Restorative Environments across the Life Span: a Matter of Place

Experience. Journal of Environmental Psychology, 24, 423437.

 Tuan, Y. F. (2001). Space and Place: the Perspective of Experience. Minneapolis.

 Tuan, Y. F. (1974). A Study of Environmental Perception, Attitudes and Values. Minneapolis.

 Uzzell, D., Pol, E., Badenas, D. (2002). Place Identification, Social Cohesion and Environmental Sustainability.

Environment and Behavior, 34(2), 2653.

 Van Den Berg, A. E., Koole, S. L., Wulp, N. Y. (2003). Environmental Preference and Restoration: (How) Are

They Related. Journal of Environmental Psychology, 23(3), 135146.