ارزیابی منابع تأثیر‌گذار طراحی شهری در ایران بر اساس رویکرد بومی‌سازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده بارتلت، دانشگاه یو سی ال، لندن، انگلستان

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد تئوری های شهرسازی، مدرسه نو طراحی، دانشگاه پارسون، نیویورک، آمریکا.

3 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

چکیده

بومی‌سازی دانش طراحی شهری همواره یکی از دغدغه‌های متخصصان طراحی شهری در ایران بوده است. وجود محیط‌های ساخته شده بر اساس فرهنگی متفاوت از کشورهای تولیدکننده دانش، لزوم بومی‌سازی را پررنگ‌تر کرده است. بومی‌سازی دانش به دو گونه پاسخگویی برای شرایط خاص بومی و تولید دانش بومی مطرح شده است. توجه به مسائل خاص بومی و ارائه روش‌های یکسان برای آن‌ها گونه متداول‌تری است، اما با وجود تلاش برای تولید دانش بومی مسأله‌ای که نادیده گرفته شده است که ارزیابی میزان موفقیت آن است. پیش‌فرض مقاله حاضر بر این است که بر پایه نظریه‌های بومی، بهتر و آسان‌تر می‌توان به محیطی موفق و متناسب با بستر فیزیکی و فرهنگی دست یافت. بنابراین با ارزیابی تلاش‌هایی که تاکنون صورت گرفته، موفقیت گام‌های بعدی در ایجاد نظریه بومی و در پی آن ایجاد محیطی خوب تسهیل خواهد شد. بر اساس اهداف کلی دانش طراحی شهری و خصوصیات زمینه‌ای پنج معیار اصلی ارائه شده است. داشتن روش به منظور بازنگری و اعتبار سنجی، تحقق پذیری به معنای عملیاتی بودن، درس گرفتن از تجربیات به مسائل خاص شهرهای ایرانی و اهمیت‌دادن به ارزش‌های فرهنگی و بومی معیارهای اصلی برای ارزیابی بومی‌سازی دانش طراحی شهری در نظرگرفته شده است. نتایج تحقیق انجام شده نشان می‌دهد که در میان کتاب‌های طراحی شهری در ایران، برخلاف توجه به مفاهیم بومی، روش معینی برای حصول به این اهداف ارائه نشده است. از طرف دیگر رابطه این نظریه‌ها با تجربیات گذشته دارای ضعف ساختاری است که در نتیجه تجربیاتی که بر اساس همین نظریه‌ها در آینده به دست می‌آیند هم امکان بازنگری و بهبود در راستای ایجاد محیطی مطلوب را فراهم نمی‌کنند. در نهایت نیز در بخش نتیجه‌گیری به ارائه پیشنهاداتی در زمینه چگونگی مطالعات و پژوهش‌های آتی پرداخته می‌شود.

کلیدواژه‌ها


Alexander, Ch. (1987). A New Theory of Urban Design, Oxford University Press.

‎‭Bahrainy, S. H. ‬(1998). Urban Design Process, Tehran University Press‬.‬‬‬

Bahrainy, S. H. ‬ (1998). Modernism, Postmodernism, and after in Urban Design and Planning, Tehran: Tehran University Press.

Bani Masoud, A. (2009). Contemporary Architecture of Iran, Art of Architecture Press.

Curd, M. & Cover, J. A. (1998). Philosophy of Science the Central Issues. www norton & Company.

Cuthbert, Alexander R. (2006).The Form of Cities, Political Economy and Urban Design. Oxford, Blackwell.

Cuthbert, Alexander R. (2007). Urban Design: Requiem for an Era – Review and Critique of the Last 50 Years, URBAN DESIGN International, 12, 177–223.

Edensor, T., Jayne, M. (Eds.) (2012). Urban Theory beyond the West: a World of Cities. London: Routledge.

Ellin, N. (1999). Postmodern Urbanism, Revised Edition. New York: Princeton Architectural Press.

Foroughmand Araabi, H. (2016).A Typology of Urban Design Theories and its Application to the Shared Body of Knowledge, Urban Design INTERNATIONAL, Palgrave Macmillan.

Foroughmand Araabi, H., Khabazi, M. (2013). Contemplating the Condition of Urban Design’s Knowledge in Iran and Its Future Challenges, Hoviateshahr,Vol7 Issue 15, 37-48 .

Gosling, D. & Gosling, M. C. (2003). The Evolution of American Urban Design. Wiley.

Inam, A. (2011). From Dichotomy to Dialectic: Practicing Theory in Urban Design, Journal of Urban Design, 16:02, 257-277.

Koray, V. (1999). Urban Design in the Postmodern Context, URL: http://www. angelfire. com/ar/corei/ud. html (Zugriff: 12.12. 2009) 

Lang, J. (1987). Creating Architectural Theory: The Role of the Behavioral Sciences in Environmental Design, Van Nostrand Reinhold Co.

Lang, J. (2005). Urban Design: A Typology of Procedures and Products, Architectural Press.

Lang, J. (2009). Creating Architectural Theory: The Role of the Behavioral Sciences in Environmental Design (A. Einifar, Trans.), Tehran: Tehran University Press.

Larice, M., Macdonald, E. (editors). (2013). Urban Design Reader, Second edition, London: Routledge.

Moor, M., Rowland, J. selection and editorial matter. (2006). Urban Design Future, London: Routledge.

Pakzad, J. (2006). Theories and Process of Urban Design, Shahidi Press.

Pakzad, J. (2007). Guidance of Urban Space Design in Iran, Shahidi Press.

Tavassoli, M. (1995). Iranian Architecture and Urban Space versus the West, Fine Arts.

Tavassoli, M. (2009). Urban Design, the Art of Renewing Urban Structure, with Four Case Studies, Tavasoli.

‫Tavassoli, M., Bonyadi, N. (2007). Urban Space Design, Shahidi Press

Verma, N. (2011). Urban Design: An Incompletely Theorized Project in Companion to Urban Design, (T. Banerjee & A. LoukaitouSideris, Eds.), Routledge, 57-69.

Weicher J. (1973). A Test of Jane Jacobs’ Theory of Successful Neighborhoods. Journal of Regional Science, 13, 29-40.