چگونگی مسیریابی مردان و زنان در فضای شهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار معماری، دانشکده هنر ومعماری، واحد علوم وتحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

چکیده

رفتار مسیریابی در فضای شهری با دریافت اطلاعات از محیط انجام می شود. اطلاعاتی که فرد ناظر در هنگام تعیین مسیر نیاز دارد، شامل مکان قرارگیری و یا نقطه مبدا حرکت، مقصد نهایی  و مسیرهای ارتبا طدهنده میان دو نقطه مبدا و مقصد است. این مقاله در پی بیان این مسأله است که مردان و زنان چگونه در مسیرهای متفاوت از طریق دریافت اطلاعات انتخاب مسیر م یکنند؟ مردان و زنان چه تفاوت هایی در استفاده از عوامل راهنمای مسیریابی دارند؟ روش تحقیق این مقاله تحلیلی- توصیفی بوده و برای گردآوری داده ها از روش کیفی، تهیه پرسشنامه ب ههمراه تصاویر استفاده شده است. حجم جامعه آماری برابر با 300 نفر از مردان و زنان در خیابان های امام رضا، دانشگاه و امام خمینی است؛ که از طریق فرمول کوکران حجم جامعه محاسبه گردیده است. در هر خیابان 100 پرسشنامه تکمیل شد، که از این میان 50 پرسشنامه از زنان و 50 پرسشنامه از مردان سؤال شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد، رفتار مسیریابی مردان و زنان تفاوت دارد و آ نها از عناصر بصری متفاوتی در هنگام حرکت در مسیرهای مختلف استفاده می کنند. مردان از میان عوامل راهنمای مسیریابی، ابتدا به معابر توجه م یکنند، در صورتی که زنان بیشتر به نشانه ها اهمیت میدهند. در هنگام استفاده از معابر، مردان از طریق شمردن تقاطع ها و زنان با استفاده از نام معابر انتخاب مسیر می نمایند. از دیگر تفاوت های مردان و زنان در هنگام مسیریابی توجه آن ها به ویژگی های متفاوت نشانه ها است. مردان نشانه هایی که در فاصله های دورتر و با طبقات بیشتر را بهتر شناسایی می کنند. از سویی دیگر، زنان در هنگام مسیریابی بیشتر از نشانه های مستقر در فواصل نزدیک و با تعداد طبقات کمتر، استفاده می کنند.

کلیدواژه‌ها


Allen, G. (2000). Men and Women, Maps and Minds. In Nuallain (Ed.), Spatial Cognition: Foundations and Applications (3-18). Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.

Arthur, P. & Passini, R. (1992). Wayfinding -people, Signs, and Architecture, New York: McGraw-Hill.

Devlin, A. S. (1976). The ‘Small Town’ Cognitive Map: Adjusting to a New Environment. In G. T. Moore & A. H. Golledge (Eds.), Environment Knowing: Theories, Research and Methods, 58-66. Stroudsburg, PA: Downden, Hutchinson & Ross.

Diane Lewis, K. (2010). Way Finding for Healthcare Environments: A Case Study and Proposed Guidelines. Master of Arts, Iowa State University, Ames, Iowa.

Downs, R. M., & Stea, D. (1977). Maps in Minds: Reflections on Cognitive Mapping. New York: Harper & Row.

Golledge, R. G. (1999). Way Finding Behavior: Cognitive Mapping and other Spatial Processes. Baltimore and London: The Johns Hopkins University Press.

Gross, M. D., & Zimring, C. (1992). Predicting Way Finding Behavior in Buildings: A Schema-Based Approach. In Y. Kalay (Ed.), Evaluating and Predicting Design Performance, 367-377. New York: Wiley.

Heinen E., Maat, K. & Van Wee, B. (2011). Day-to-Day Choice to Commute or Not by Bicycle, Transportation Research Record, Journal of the Transportation Research Board, 2230-02, 9-18.

Kalia, A. A. (2009). Navigation through Buildings with Impaired Vision: Challenges and Solutions, Ph.D. Thesis, The University of Minnesota.

Lynch, K. (1960). The Image of the City. The MIT Press: Massachusetts Institute of Technology.

Medyckyj-Scott, D., & Blades, M. (1992). Human Spatial Cognition: It’s Relevance to the Design and Use of Spatial Information Systems. Geo Forum, 23(2), 215-226.

Passini, R. (1984). Spatial Representations, a Way Finding Perspective. Journal of Environmental Psychology, 4 (2), 153-164.

Porter, T. (1982). Colour Outside. London, the Architectural Press.

Rovine, M. J. & Weisma n, G. D. (1989). Sketch-map Variables as Predictors of Way Finding Performance. Journal of Environmental Psychology, 9, 217-232.

Smith, D. C. (2007). Environmental Communication Design with Emphasis on Way Finding Utilizing Visual Cues. Ph.D. Thesis, Graduate College Union Institute & University Cincinnati, Ohio.

Zannaras, G. (1976). The Relationship between Cognitive Structure and Urban Form. In, G. T. Moore and R. G. Golledge (Eds.), Environmental Knowing: Theories, Research, and Methods, 336-350, Dowden, Hutchinson and Ross, Inc., Stroudsburg, Pennsylvania.

Zimring, C. M. (1981). Stress and the Designed Environment. Journal of Social Issues, 37, 145–171.