نیازسنجی فیزیکی- کالبدی کاربران ساختمان‌های بلندمرتبه مسکونی، مورد مطالعاتی: منطقه 9 شهرداری شهر مشهد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشگاه تکنولوژی وین، وین، اتریش.

چکیده

شهر مشهد به‌عنوان دومین شهر بزرگ ایران و نیز یکی از پرمخاطب‌ترین شهرهای جهان اسلام در سال‌های اخیر به سمت توسعه عمودی روی آورده است. این مسأله علی‌رغم وجود نقدهای منفی خود، می‌تواند با استفاده از راهکارهای مناسب و درک صحیح از نیازهای کاربران خود تبدیل به یک فرصت توسعه مناسب برای شهر مشهد شد. توجه به بلند‌مرتبه‌ ‌سازی به‌ویژه در بخش‌های شمال‌غربی شهر مشهد در حال افزایش است. با وجود توسعه کمی سال‌های اخیر، نکته قابل توجه، عدم وجود ضوابط مدون ساختمانی برای ساختمان‌سازی بلند‌مرتبه است که می‌تواند وضعیت نامناسبی را در آینده به همراه داشته باشد. از طرفی دیگر عدم توجه به نیازسنجی ساکنان این بناها مشکلاتی چند را به همراه داشته است. این تحقیق که براساس نیازسنجی از کاربران ساختمان‌های بلند مسکونی در منطقه 9 شهرداری شهر مشهد صورت گرفته نشان می‌دهد که به‌طور عمده کاربران، واحدهای سه و چهار خوابه را ترجیح می‌دهند. مطالعات نشان می‌دهد بیش از نیمی از کاربران واحدهای دوبلکس را ترجیح می‌دهند؛ و بیشترین تقاضا مربوط به واحدهای بین 150 تا 250 مترمربعی است. اکثر مخاطبان، محدوده مورد نظر را برای ساخت بناهای بلند‌مرتبه مناسب می‌دانند و بیشتر تمایل به سکونت در طبقات بالا دارند. موضوع بسیار پر اهمیت، وجود تراس یا حیاط است که اکثر کاربران به آن توجه دارند. همچنین مطالعات نشان می‌دهد میان سن کاربر و طبقه انتخابی، همچنین نوع واحد، رابطه معنی‌دار و همبستگی وجود دارد. هرچه سن کاربر بالاتر می‌رود طبقه انتخابی بالاتری را مورد نظر قرار می‌دهند. از نظر نوع کاربری‌ها و خدمات  مورد نیاز در این ساختمان‌ها برخی از فضاها نظیر مارکت، باغ و فضاهای سبز عمومی، مجموعه‌های ورزشی و غیره در اولویت است.  

کلیدواژه‌ها


Armstrong, P. (2008). Green Design of Residential High Rise Building in Livable Cities. IBS/NAHB Symposium, Orlando.
Bani Massoud, A. (2009). Iranian Contemporary Architecture, Honar-e-Memari Press.Teharn
Daneshpour, A., Mahdavi nia, M., & Ghiasi, M.M. (2009). Knowledge of Environmental Psychology in High-rise Buildings with Sustainable Architecture Approach. Journal of Hoviatshahr, 5, 29-38.
Diba, D., Ardalan, H., Asadi Khansari, H., Afkham, A., & Zahed, N. (1998). Contemporary Engineering and Architecture of Iran. Ministry of Housing & Urban Development- Engineering and Cnostruction Board
Gholabchi, M., & Golabchi, M.R. (2013). Principles of High-rise Buildings Design. University of Tehran Press, 1st Edition
Golabchi, M. (2001). Criteria of Design and Construction of Tall Building. Journal of HONAR-HA-YE-ZIBA, 9, 52-62.
Hasanvand, S., Bemaniyan, M., & Khojaste, M. (2014). The Consideration of High-rise Building Role in Utilization of Urban Open Space; Case Study: Region 1 of Tehran Metropolitan. American Journal of Engineering Research, 3(4), 135-143.
Höweler, E. (2003). Skyscrapers, Design of the Recent Past and for the Near Future. Thames & Hudson, UK.
Khakpur, B.A., Zomorodian, M.J., Sadeghi, S., & Moghadami, A. (2011). Analysis of Physical Vulnerability in Mashhhad, Region 9, from the Perspective of Earthquake. Journal of Geography and Regional Development, 16, 1-34
KRGT Report. (2014). High Rise Residential Green Towers. Sazab E Shargh, Consultant Engineers, Mashhad.
Mabhoot, M., Soroush, F., & Rahmani, S. (2013). Assessment of the Positive and Negative Effects of High-rise Building According to the Goals of Sustainable Urban Development. The 8th Symposium on Advances in Science and Technology, Mashhad, Iran.
Mahvan, A. (2004). History of Mashhad. Mah Nashr Press, Mashhad.
Mashhad City in Search of Identity. (2005). The Department of Housing and Urban Development.
Mashhad Master Plan. (2014). Farnahad Consultant Engineering. Mashhad.
Niu, J. (2003). Some Significant Environmental Issues in High rise Residential Building Design in Urban Areas.Energy and Building, 36, 1259-1263.
Rahnama, M., & Heravi, M. (2014). Study of Physical-spatial Effect of High Rise Building. AJER Journal, 3(1), 233-244.
Talebi, Z. (1996). Architectural Design Guide of Residential High Rise Buildings. Report, 236, Ministry of Housing and Urban Development.
Yeang, K. (2007). Designing the Eco-skyscrapers: Premises for Tall Building Design. The Structural Design of Tall and Special Buildings.