واکاوی مفهوم تاب آوری فضایی-کالبدی در برابر زلزله، معرفی و اولویت بندی مهمترین معیارهای آن با استفاده از مدل Fuzzy-AHP ، مور دمطالعاتی: بافت مرکزی شهر رشت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 استاد گروه شهرسازی، دانشکده شهرسازی پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

3 استاد گروه شهرسازی، دانشکده شهرسازی پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2020.228193.2187

چکیده

اهمیت شهرها به عنوان شکل غالب سکونتگاه های انسانی روشن است، از طرف دیگر میزان آسیب پذیری شهرها با وجود
بلایای طبیعی اتفاق افتاده در سال های اخیر کشور رو به افزایش است. اکنون ما در زمانی قرار داریم که بازسازی های
عمده بعد از چندین زلزله بزرگ را در پیش روی می بینیم. لذا انجام این بازسازی ها به گونه ای که شهرها در برابر زلزله
احتمالی در آینده تاب آور باشند نیازمند یک جمع بندی از مهم ترین شاخص های مورد توجه می باشد. در این نوشتار ما
با بررسی بافت مرکزی شهر رشت که شامل بازار سنتی شهر، مجموعه تاریخی شهرداری، پیاده راه فرهنگی اعلم الهدی و
سبز ه میدان می باشد، به دنبال پاسخ این پرسش ها هستیم که 1. تاب آوری فضایی به چه معناست؟ 2. شاخص های مهم
برنامه ریزی فضایی-کالبدی تاب آور در برابر زلزله کدامند؟ 3. درجه اهمیت این شاخص ها چگونه است؟ و در این میان
مهمترین نکات وابسته به پاسخ این پرسش ها بررسی می گردد. در این مقاله با انتخاب چهار دسته شاخص، 20 معیار و
35 زیرمعیار تاب آوری کالبدی در برابر زلزله و استفاده از مدل ترکیبی منطق Fuzzy و AHP میزان اهمیت شاخص ها
و ترتیب اولویت معیارها و زیر معیارها مشخص می گردد. نتایج تحقیق نشان می دهد از بین چهار دسته شاخص عمده
تاب آوری کالبدی بافت مرکزی شهر رشت وضعیت فضاهای باز رتبه اول، از بین معیارهای مطرح شده، معیار ایمن سازی
شبکه های زیرساختی شهر در برابر بلایای طبیعی بالاترین امتیاز و در میان زیر معیارهای بررسی شده نیز فاصله تا
نزدیکترین فضای باز بالاترین رتبه را به دست آورده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of the Concept of Spatial-Physical Resilience in relation to Earthquake, through Introducing and Prioritizing Its Most Significant Criteria by Using Fuzzy-AHP Model (case study: The central texture of the city of Rasht)

نویسندگان [English]

  • Mahdiyeh Delshad 1
  • Manouchehr Tabibian 2
  • Seyed Mohsen Habibi 3
1 Ph.D. candidate of Urban Planning, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
2 Professor of Urban Design and Planning, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iranد
3 Professor, Faculty of Urban planning , Uni. of Tehran
چکیده [English]

There is no doubt that the cities are the most predominant human settlements to the eyes of the citizen, on the other hand, in recent years, scale of human settlement is facing increasingly natural disasters. Including its significant destruction after major earthquakes events. Having said that in this research, I am trying to provide a set of the most important indicators that could make cities resilient against possible earthquake in future. In these studies we are looking at the old center of the city of Rasht including traditional city market, the cultural path of the Alam-Al-Hoda, historical collection of Rasht municipality and square branch. Our aims are to answer to the following questions 1- what does the spatial resilience mean. 2- What are the most significant indicators in resilience spatial- physical planning in order to combat the impact of earthquake and its consequent damages? 3. What is the importance of these indicators? And further to examine the most important data related to the answer of the questions above. In this paper, we have selected four categories of indicators, 20 criterion and 35 sub-criteria of physical resilience against earthquake and by using AHP and Fuzzy hybrid logic model determines the importance of indicators and the order of priority of criteria and sub-criteria. The results show that among the four main categories of physical resilience indexes of central city of Rasht, the finding indicates that open spaces stand atop, among the criteria raised, the criterion of securing the infrastructure of the city against natural disasters was the highest and among the sub-criteria. The distance to the nearest open space is also the highest.

کلیدواژه‌ها [English]

  • planning
  • Resilience
  • Space
  • Physical structure
  • earthquake