ارزیابی نقش رضایت‌مندی سکونتگاهی بر دلبستگی به مکان با تأکید بر مؤلفه‌های هویت‌ساز در محلات سنتی، مورد مطالعاتی: محله آقازمان شهر سنندج

فرهاد, شراره; مقصودی تیلکی, محمد جواد; هدایتی مرزبالی, معصومه

doi:10.22034/aaud.2019.163953.1760

ارزیابی نقش رضایت‌مندی سکونتگاهی بر دلبستگی به مکان با تأکید بر مؤلفه‌های هویت‌ساز در محلات سنتی، مورد مطالعاتی: محله آقازمان شهر سنندج

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

شراره فرهاد ¹

محمد جواد مقصودی تیلکی ²

معصومه هدایتی مرزبالی ³

¹ دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.

² استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

³ استادیار گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی آیت الله آملی، آمل، ایران.

10.22034/aaud.2019.163953.1760

چکیده

رشد افقی شهرها، تخریب منابع طبیعی، کاهش تراکم جمعیت در محلات سنتی شهرها، ساخت محیط‌های مسکونی سازگار با زندگی ساکنان و افزایش کیفیت زندگی از مهم‌ترین چالش‌های مدیریتی شهرهای ایران است. اگرچه پژوهش‌های مختلف متغیرهای مؤثر بر ارتقای دلبستگی به مکان یا نتایج ارتقای این حس را شناسایی نمودند، که همه آنان بر نقش سازنده ارتقای این حس بر کیفیت زندگی تأکید نمودند. اما، تأثیرگذاری مؤلفه‌های کالبدی مسکن بر میزان دلبستگی به مکان به‌صورت تجربی در میان ساکنان مورد سنجش قرار نگرفته است. لذا این پژوهش تلاش می‌نماید تا به بررسی نقش مؤلفه‌های هویت‌ساز کالبدی در رضایت‌مندی ساکنان از مسکن خود، و تأثیر این مؤلفه‌ها بر دلبستگی به محله را در میان ساکنان، مورد سنجش قرار دهد. ماهیت پژوهش از منظر هدف، کاربردی، روش انجام تحقیق، «توصیفی ـ پیمایشی» و ابزار گردآوری داده‌ها نیز مبتنی بر پرسشنامه است. جامعه آماری شامل کلیه ساکنان محله آقازمان بوده است و نمونه آماری شامل 300 نفراز ساکنین می باشد که به شیوه نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. داده‌های تحقیق با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS) مورد تحلیل قرار گرفت که نتایج نشان می‌دهند، میزان تأثیرگذاری مؤلفه‌های هویت‌ساز بر رضایت از محله (0.58) و بر دلبستگی به محله (0.15) بوده است. نتایج با تأیید مدل پیشنهادی تحقیق تأیید می‌کنند که مؤلفه‌های هویت‌ساز از طریق رضایت از محله بر دلبستگی به محله تأثیر غیرمستقیم دارد. همچنین، نتایج تأیید می‌کنند که مؤلفه‌های هویت‌ساز با اثر‌گذاری بر ارزیابی‌های عینی و ذهنی، و ارتقای رضایت‌مندی از مسکن ساکنان بر حس دلبستگی به مکان اثر می‌گذارد. بر پایه نتایج این تحقیق، درک مثبت از کیفیت محیط مسکونی می‌تواند همبستگی معناداری با افزایش سطح دلبستگی به محله ایجاد کند که موجب افزایش ماندگاری در محله می‌شود.

کلیدواژه‌ها

وابستگی به مکان

رضایت‌مندی سکونتی

مؤلفه‌های هویت‌ساز

سنندج

عنوان مقاله English

Assessment of the Residential Satisfaction Role in Place Attachment with an Emphasis on Identity Elements in Traditional Neighborhoods; Case Study: Aghazaman Neighborhood, Sanandaj

نویسندگان English

Sharareh Farhad ¹

Mohammad Javad Maghsoodi Tilaki ²

Masoome Hedayai Marzbali ³

¹ Ph.D. Candidate of Architecture, Department of Architecture, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.

² Assistant Professor of Urban Planning, Department of Art and Architecture, Payame Noor University, Tehran, Iran

³ Assistant Professor of Landscape Architecture, Department of Architecture, Ayatollah Amoli Azad University, Amol, Iran.

چکیده English

Horizontal growth of cities, destruction of natural resources, reduction of population density in traditional neighborhoods of cities, construction of residential areas compatible with the lives of residents, and increasing the quality of life are among the most significant management challenges of Iranian cities. Although various studies identified the influential variables on the improvement of the place attachment or the results of improving this sense and emphasized the constructive role of improving this sense on the quality of life, the effectiveness of the physical elements of housing in the place attachment is not measured experimentally among the residents. Therefore, the current study tries to investigate the role of physical identity-making elements in the housing satisfaction of residents and evaluate the impact of these components on the attachment to the neighborhood among the residents. The current research is applied in terms of nature, and the research method is descriptive-survey. Data collection tools are also based on the questionnaire. The statistical population includes all the residents of the Aghazaman Neighborhood, and the statistical sample is 300 of the residents selected using a random sampling method. Research data were analyzed using Partial Least Square Modeling. The results show that the effectiveness of the identity elements on the satisfaction with the neighborhood is 0.58. Also, its effect on the neighborhood attachment is 0.15. The results confirm the research suggested model and indicate that the identity elements indirectly affect the neighborhood attachment through satisfaction with the neighborhood. Also, the results approve that the identity elements affect the place attachment by influencing the subjective and objective evaluations and improving the housing satisfaction of residents. According to the research findings, a positive understanding of the quality of the residential area has a significant correlation by increasing the level of neighborhood attachment that increases the persistence in the neighborhood.

کلیدواژه‌ها English

Place Attachment

Residential Satisfaction

Identity Elements

Sanandaj

Anton, C.E., & Lawrence, C. (2014). Home is Where the Heart Is: The Effect of Place of Residence on Place Attachment and Community Participation. Journal of Environmental Psychology, 451-461.https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0272494414000954

Bemanian, M.R., KHolami Rostam, N., & Rahmatpanah, H. (2010). Identity-Maker Components in the Iranian Houses Traditional Architecture, “Case Study: Rasoolian House”. Two Quarterly Studies in Islamic Art, 7(3), 55-68. https://www.sid.ir/fa/Journal/ViewPaper.aspx?id=147699

Bonaiuto, M., Fornara, F., & Bonnes, M. (2003). Indexes of Perceived Residential Environment Quality and Neighbourhood Attachment in Urban Environments: A Confirmation Study on the City of Rome. Landscape and Urban Planning, 65(1-2), 41-52. https://www. sciencedirect. com/ science/ article/abs/pii/S0169204602002360

Campbell, A., Converse, P.E., & Rodgers, W.L. (1976). The Quality of American Life: Perceptions, Evaluations, and Satisfactions. Russell Sage Foundation.

Cao, X., Wu, X., & Yuan, Y. (2018). Examining Built Environmental Correlates of Neighborhood Satisfaction: A Focus on Analysis Approaches. Journal of Planning Literature, 33(4), 419-432. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0885412218765443

Caro, L.M., & Gracia, J.A.M. (2007). Cognitive-Affective Model of Consumer Satisfaction. An Exploratory Study within the Framework of a Sporting Event. Journal of Business Research, 60 (2007), 108-114. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0148296306001767

Chen, N., & Dwyer, L. (2018). Residents’ Place Satisfaction and Place Attachment on Destination Brand-Building Behaviors: Conceptual and Empirical Differentiation. Journal of Travel Research, 57(8), 1026-1041. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0047287517729760

Cheshmehzangi, A. (2015). Urban Identity as a Global Phenomenon: Hybridity and Ontextualization of Urban Identities in the Social Environment. Journal of Human Behavior in the Social Environment, 25, 391-406. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/10911359.2014.966222

Clark, W.A., Duque-Calvache, R., & Palomares-Linares, I. (2017). Place Attachment and the Decision to Stay in the Neighbourhood. Population, Space and Place, 23(2), 1-16. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/psp.2001

Galster, G. (1987a). Homeowners and Neighborhood Investment. Durham, NC:Duke University Press.

Ibem, E.O., & Aduwo, B.E. (2013). Urban Housing and Social Development in Nigeria: Issues and Prospects. Developing Countries, Political, Economic and Social Issues, Hauppauge: Nova Publishers, 69-96

Ibem, E.O., & Amole, D. (2013). Residential Satisfaction in Public Core Housing in Abeokuta, OgunState,Nigeria. Social Research Indicators, 113(1), 563-581. https://link.springer.com/article/10.1007/s11205-012-0111-z

Ibem, E.O., Ayo-Vaughan, E.A., Oluwunmi, A.O., & Alagbe, O.A. (2019). Residential Satisfaction Among Low-Income Earners in Government-Subsidized Housing Estates in Ogun State. Nigeria, Springer Science,30(1), 75-96. https://link.springer.com/article/10.1007/s12132-018-9337-4

Jansen, S.J. (2013). Why is Housing Always Satisfactory? A Study into the Impact of Preference and Experience on Housing Appreciation. Social Indicators Research, 113(3), 785-805.

Lee, E., & Park, N. (2010). Housing Satisfaction and Quality of Life among Temporary Residents in the United States, Housing and Society, 37(1), 43-67. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/08882746.2010.11430580

Lewicka, M. (2010). What Makes Neighborhood Different From Home and City? Effects of Place Scale on Place Attachment. Journal of Environmental Psychology, 30(1), 35-51.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0272494409000449

Liu, Y., Wu, F., Liu, Y., & Li, Z. (2017). Changing Neighbourhood Cohesion under the Impact of Urban Redevelopment: A Case Study of Guangzhou, China. Urban Geography, 38(2), 266-290. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/02723638.2016.1152842

Mesch, G.S., & Manor, O. (1998). Social Ties, Environmental Perception, and Local Attachment. Environment and Behavior, 30, 504-519. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/001391659803000405

Mohit, M.A., & Nazyddah, N. (2011). Social Housing Programme of Selangor Zakat Board of Malaysia and Housing Satisfaction. Journal of Housing and the Built Environment, 26(2), 143-164. https://link.springer.com/article/10.1007/s10901-011-9216-y

Mohit, M.A., Ibrahim, M., & Rashid, Y.R. (2010). Assessment of Residential Satisfaction in Newly Designed Public Low-Cost Housing in Kuala Lumpur, Malaysia. Habitat International, 34, 18-27. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0197397509000447

Morris, E.W., & Winter, M. (1975). A Theory of Housing Adjustment. Journal of Marriage and the Family, 37(1), 79-88. https://www.jstor.org/stable/351032?seq=1

Nasr, T., & Majedi, H. (2013). The Analysis of the Concept of Identity in Paradigm Assessment in Enlivening the Urban Life. Armanshahr Architecture & Urban Development, 5(11), 269-277. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=241825

Onibokun, A.G. (1974). Evaluating Consumers’ Satisfaction with Housing: An Application of a System Approach. Journal of the American Institute of Planners, 40(3), 189-200. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01944367408977468

Rossi, P.H. (1980). Why FamiliesMove. Beverly Hills, CA: Sage.

Russell, J.A. & Pratt, G. (1980). A Description of the Affective Quality Attributed to Environments. Journal of Personality and Social Psychology, 38(2), 311-322. https://psycnet.apa.org/record/1981-07970-001

Scannell, L., & Gifford, R. (2017). Place Attachment Enhances Psychological Need Satisfaction. Environment and Behavior, 49 (4), 359-89. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0013916516637648

Shumaker, S.A., & Taylor, R.B. (1983). Toward a Clarification of People-Place Relationships: A Model of Attachment to Place. Environmental Psychology: Directions and Perspectives, 2, 19-25.