تعیین ساختار فضایی همسایگی مبتنی بر تامین رفتار قلمروپایی با بهره‌گیری از منطق نحو فضا

همتی, خاطره; فیضی, محسن; اسلامی مجاوری, نصر

doi:10.22034/aaud.2023.391720.2775

تعیین ساختار فضایی همسایگی مبتنی بر تامین رفتار قلمروپایی با بهره‌گیری از منطق نحو فضا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

خاطره همتی ¹

محسن فیضی ²

نصر اسلامی مجاوری ³

¹ دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

² استاد گروه منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

³ استادیار گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2023.391720.2775

چکیده

خانه اولین رکن زندگی اجتماعی و مهم‌ترین فضای زیست انسان است که با تعریف قلمرو و نسبت آن با فضاهای دیگر، به تعاملی پایدار با این قلمرو اولیه دست می‌یابد. افزایش تراکم شهری به دنبال تغییرات سبک زندگی معاصر منجر به تضعیف سلسله‌مراتب فضاهای متکی به خانه و تغییر در مختصات فضاهای همسایگی‌‌‌ شده است که سبب گشته با برهم خوردن نظام رفتار قلمروپایی در خلاء نظارت ساکنان، به محلی صرفاً برای گذر تقلیل یابند. هدف این پژوهش تبیین راهکارهای کاهش گسست بین نظر و عمل، با ارائه تدقیق چارچوب نظری و آزمون بعد کالبدی با استفاده از روش نحو فضا و پاسخ به این پرسش اصلی است که چه ساختار و چیدمان فضایی و ویژگی‌های کالبدی مبتنی بر پیکره‌بندی، متضمن رفتار قلمروپایی در قلمروهای ثانویه می‌باشد. فرض پنهان پژوهش این است که با ایجاد سلسه‌مراتب فضایی در قلمروهای ثانویه و تقسیم آن‌ها به سه مرتبه‌ی فضایی در کنار توجه به تاثیرات ویژگی‌های پیکره‌بندی کالبدی و ساختار دسترسی بین حریم‌ها، بتوان به قلمروهای ثانویه تعاملی با مالکیت اشتراکی شفافی دست یافت که قابل دفاع باشند. روش‌شناسی پژوهش تبیین چارچوب طراحی به صورت کیفی و طبیعت‌گرا و از منظر عملی، آزمون کنترل‌شده نتایج طراحی با بهره‌گیری از روش نحو فضا و قیاس تطبیقی پارامتر عمق فضایی در نرم‌افزار UCL Depthmap به منظور تحلیل ویژگی‌های کالبدیِ موثر می‌باشد. نتایج نشان می‌دهد که اولا ایجاد سلسله‌مراتب فضایی در قلمروهای ثانویه منجر به تقویت رفتار قلمروپایی در فضای متکی به خانه می‌شود، ثانیا نحوه چیدمان و ویژگی‌های کالبدی این فضاهای باز میانی همچون فرم حریم‌ها، طول و عرض دسترسی، تعداد دسترسی‌ها، موانع حرکتی، گوشه‌ها و کنج‌ها در تعیین حریم قلمروها موثرند. همچنین این موارد در کنار مواردی چون دید، نظارت طبیعی و حضور مردم که مستلزم پشیبانی از فعالیت‌های متناسب می‌باشد، پیشنهادی هدفمند برای پژوهش‌های آتی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

رفتار قلمروپایی

فضای قابل دفاع

فضای متکی به خانه

روش نحو فضا

عمق فضایی

عنوان مقاله English

Determining the Spatial Organization of the Neighborhood based on Providing Territorial Behavior Using Space Syntax

نویسندگان English

Khatereh Hemmati ¹

Mohsen Faizi ²

Nasr Eslami Mojaveri ³

¹ Ph.D. Candidate of Architecture, School of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

² Professor of Landscape Architecture, School of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran (Corresponding Author).

³ Assistant Professor of Architecture, School of Architecture and Urban Planning, Iran University of Art, Tehran, Iran.

چکیده English

Home is the first pillar of social life and the most important space of human life, which by defining the territory and its relationship with other spaces, achieves a balanced interaction with this primary territory. The increased urban density following the changes in the contemporary lifestyle has led to the weakening of the home-based-spaces, which provided a just passing through spaces due to the disruption of the territorial behavior in the lack of residents' surveillance. The purpose of this research is to reduce the gap between theory and practice, by presenting the theoretical framework and testing the physical features using space syntax, answering the question of what spatial structure and physical features based on configuration imply territorial behavior. The research’s hidden assumption is that by creating spatial hierarchies in secondary territories and dividing them into three spatial domains, plus paying attention to the effects of physical configuration characteristics and the access structure between domains, it is possible to achieve interactive secondary territories with transparent shared ownership that can be defended. The research methodology is to explain the design framework in a qualitative and naturalistic way, and from a practical point of view the controlled tests of the design results using the space syntax and the comparative analogous of the mean depth in the UCL Depthmap software to analyze the effective physical features. The results show that firstly, the creation of spatial hierarchy in secondary territories leads to the strengthening of territorial behavior in the home-based-spaces, secondly, the arrangement and physical characteristics of these central open spaces, such as form of domains, access length and width, and its number, movement barriers and corners are effective in determining the privacy of territories. Also, these cases, along with visibility, natural surveillance, and people presence requiring activity support, are targeted suggestions for future researches.

کلیدواژه‌ها English

Territorial Behavior

Defensible Space

Home-Based Space

Space Syntax Approach

Mean Depth

Aghalatifi, Azadeh. 2012. People and Home: Recognition od Interaction between People and Home in Contemporary Era of Iran. PhD Diss of Architecture: Tehran University [in persion]. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/82eabc3a4c3ce5d144e23aacc3fc1316
Altman, Irwin. 1975. Privacy, Personal Space, Territory, Crowding. United States: Brooks/Cole Publishing Company.
Becker, Franklin D. 1973. “Study of spatial markers.” Journal of Personality and Social Psychology 26(3): 439-455. https://doi.org/10.1037/h0034442
Becker, Franklin D., and Clara Mayo. 1971. “Delineating personal distance and territoriality.” Environment and Behavior: 375-381. https://www.proquest.com/docview/1292758968?sourcetype=Scholarly%20Journals
Chermayeff, Serge, and Alexander Tzonis. 1971. Shape of Community: Realization of Human Potential. United Kingdom: Penguin.
Eslami Mojaveri, Nasr. 2022. Creating a Design Model, Regarding Home based Everyday Behavior Patterns of Residents. PhD diss in Architecture: Tehran University [in persion].
Eslami Mojaveri, Nasr, Hamidreza Ansari, and Alireza Einifar. 2022. A study of the relationship between neighbourhood syntactic properties and walking and sitting behaviour in three urban contexts in Tehran.” The Journal of Architecture 27(5-6): 827-857. https://doi.org/10.1080/13602365.2022.2144410
Felipe, Nancy J., and Robert Sommer. 1966. “Invasions of personal space.” Social Problems 14: 206-214. https://doi.org/10.1525/sp.1966.14.2.03a00080
Gans, Herbert J. 2008. “Involuntary segregation and the ghetto: Disconnecting process and place.” City & Community 7: 353-357. https://doi.org/10.1111/j.1540-6040.2008.00271_2.x
Hemmati, Khatereh. 2022. Residential Neigbourhood Solidarity: Designing a Safe neighbourhood -Defensible and under Surveillance- by a Social Sustainability Approach. M.A. Diss of Sustainable Architecture: Iran University of Science and Technology [in persion]. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/f08c7fa455b055e3933b521c9fdca57d
Hillier, Bill. 2015. Space is the machine: A configurational theory of architecture. Space Syntax. https://discovery.ucl.ac.uk/id/eprint/3881/1/SITM.pdf
Hillier, Bill, and Julienne Hanson. 1984. The Social Logic of Space. Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511597237
Larimian, Taimaz, Zahra Sadat Saeideh Zarabadi, and Arash Sadeghi. 2013. “Developing a fuzzy AHP model to evaluate environmental sustainability from the perspective of Secured by Design scheme—A case study.” Sustainable Cities and Society (7): 25-36. https://doi.org/10.1016/j.scs.2012.10.001
Lees, Loretta, and Elanor Warwick. 2020. Defensible Space on the Move: Mobilisation in English Housing Policy and Practice. United States: John Wiley & Sons.
McGinley, Phyllis. 1959. Province of the heart. The Viking Press.
Mohammadzadeh Azari, Nima. 2018. ‘’Analysis of Urban form ‘s Effect on Social Sustainabitty of Tehran Neighborhoods’’ Case Studies : Neighborhoods of Chizar, Shahrak Qarb,Madaa’en, and Imamzadeh Yahya. M.A. Diss of Urban Planning: Tehran University [in persion]. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/aaa188575d9ba849b924ed4974c8cf02
Newman, Oscar. 1996. Creating Defensible Space. United States: U.S. department of housing and urban development office of policy development and research. https://www.huduser.gov/publications/pdf/def.pdf
Park, Robert Ezra, Ernest Watson Burgess, Roderick Duncan McKenzie, and Louis Wirth. 1925. The city, chicago. chicago: University of Chicago Press.
Porteous, J. Douglas. 1976. “Home: The Territorial Core.” Geographical Review 66(4): 383-390. https://doi.org/10.2307/213649.
Sommer, Robert. 1969. Personal space. United Kingdom: Prentice-Hall.
Sommer, Robert, and Franklin D. Becker. 1969. “Territorial defense and the good neighbor.” Journal of Personality and Social Psychology 11(2): 85-92. https://doi.org/10.1037/h0027046
T. Hall, Edward. 1966. The Hidden Dimension. United Kingdom: Knopf Doubleday Publishing Group.
Tavassoli, Mahmoud. 1986. Principles and techniques of urban design in Iran. Tehran: Ministry of Road, Urban Development. [in Persian]
Thrasher, Frederic Milton. 1927. The gang: A Study of 1,313 Gangs in Chicago. chicago: University of Chicago Press.
Tunstall, Rebecca, and Alex Fenton. 2006. In the Mix: A Review of Research on Mixed Income, Mixed Tenure and Mixed Communities. What Do We Know? York: Joseph Rowntree Foundation. https://urbanrim.org.uk/cache/Tunstall&Fenton_In-the-mix.pdf
Whyte, William Foote. 1949. Street corner society. Chicago: University of Chicago Press.
Yablonsky, Lewis Yablonsky. 1962. The violent gang. New York: Macmillan.
Yazdanfar, Seyed Abas Agha, and Nassim Nazari. 2015. “Proposed Physical-Environmental Factors Influencing Personal and Social Security in Residential Areas.” Procedia - Social and Behavioral Sciences (201): 224-233. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.08.171
Zorbaugh, Harvey Warren. 1929. The Gold Coast and the slums. Chicago: University of Chicago Press.