ارزیابی الگوی سفرهای تحصیلی در مقاطع ابتدایی و پیش‌دبستانی و تأثیر آن بر خصوصیات رفتاری و اجتماعی کودکان با رویکرد شهر دوستدار کودک و پیاده‌مداری، مورد مطالعاتی: محله شهرآرای تهران

بشیری, مریم; سالاری‌پور, علی‌اکبر; رمضانی, حمید

doi:10.22034/aaud.2023.338301.2669

ارزیابی الگوی سفرهای تحصیلی در مقاطع ابتدایی و پیش‌دبستانی و تأثیر آن بر خصوصیات رفتاری و اجتماعی کودکان با رویکرد شهر دوستدار کودک و پیاده‌مداری، مورد مطالعاتی: محله شهرآرای تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مریم بشیری ¹

علی‌اکبر سالاری‌پور ²

حمید رمضانی ³

¹ کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

² دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران (نویسنده مسئول).

³ مربی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

10.22034/aaud.2023.338301.2669

چکیده

در جامعه‌های شهری، سه واحد اجتماعی خانواده، مدرسه و فضاهای شهری، نقش بسیار مهمی در پرورش و شکل‌گیری شخصیت کودک ایفا می‌کنند. مسیرهای مدرسه، یکی از فضاهایی که کودکان بیش‌تر از سایر محیط‌های دیگر با آن در ارتباط قرار می‌گیرند و فرصتی مناسب برای حضور دانش‌آموزان در عرصه‌های عمومی و تجربه‌ی شهر است. امروزه با گسترش شهرنشینی و اهمیت یافتن سرعت حرکت در شهرها، استفاده از وسایل حمل‌ونقل موتوری، افزایش ‌یافته است. این امر نگرانی و چالش‌هایی را از جمله سلامت دانش‌آموزان را به همراه داشته است. این مساله منجر به انجام پژوهشی در زمینه شناسایی عوامل اثرگذار بر شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل فعال در سفرهای تحصیلی دانش‌آموزان شده است .هدف از این تحقیق، بررسی الگوهای سفر تحصیلی و عوامل تأثیرگذار بر آن بر اساس شاخص‌هایی از جمله شهر دوستدار کودک و قابلیت پیاده‌مداری و همچنین بررسی اثر نوع الگوی حرکتی بر ویژگی‌های رفتاری و اجتماعی دانش‌آموزان در محله‌ی شهرآرا است. روش به‌کار گرفته‌شده در این پژوهش، باتوجه‌ به ماهیت نوع توصیفی- کمی و از لحاظ نوع هدف، کاربردی است. پس از توزیع ۳۵۱ پرسش‌نامه مشتمل بر ۵۷ پرسش در میان دانش‌آموزان مقاطع پیش‌دبستانی و ابتدایی (با گستره سنی ۵-۱۲ سال) در محله شهرآرا، با بهره‌گیری از نرم‌افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل انجام شد. در این تجزیه و تحلیل، با بررسی همبستگی بین متغیرها، به تفسیر داده‌های موجود از پرسش‌نامه‌ها پرداخته شد. نتایج این پژوهش نشان داد که تمایل به پیاده‌روی در دانش‌آموزان محله بررسی‌شده به طور میانگین کم‌تر از حد متوسط است و الگوی حرکتی رایج در میان آن‌ها، الگوی حرکتی غیرفعال می‌باشد به‌طوری‌ که تنها 29.9 درصد از دانش‌آموزان نمونه گرفته‌شده به‌صورت روزانه و بیش‌تر از 67 درصد از آنان در طول هفته کم‌تر از دو بار الگوهای حرکتی فعال را استفاده می‌کنند. همچنین انتخاب الگوی‌های حرکتی دانش‌آموزان تحت‌تأثیر ساختار شهری و ویژگی‌های اجتماعی و اقتصادی کودکان قرار دارد و از سویی نوع الگوی حرکتی در شکل‌گیری شخصیت کودکان نقش به‌سزایی داشته و بر خصوصیات رفتاری و اجتماعی کودکان تأثیرگذار می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

سفرهای تحصیلی

شهر دوستدار کودک

الگوی حرکتی

قابلیت پیاده‌مدار

عنوان مقاله English

Evaluating Pattern of Educational Trips in Elementary and Preschool Grades and its Impact on Behavioral and Social Traits of Children based on the Child-Friendly City Approach and Walkability; Case Study: ShahrAra Neighborhood in Iran

نویسندگان English

Maryam Bashiri ¹

Ali Akbar Salaripour ²

Hamid Ramezani ³

¹ M.Sc in Urban Development, Faculty of Architecture and Art, University of Guilan, Rasht, Iran.

² Associate Professor of Urban Development Department, Faculty of Architecture and Art, University of Guilan, Rasht, Iran (Corresponding Author).

³ Instructor of Academic Center for Education, Culture, and Research, Tehran, Iran.

چکیده English

Three social units of family, school, and urban spaces in urban communities play a vital role in nurturing and shaping the child's character. School routes are one of the spaces children are connected to more than other environments, providing a proper opportunity for students to be present on public platforms and experience the city. Now, expanded urbanization and the importance of movement pace in cities have increased the use of motor vehicles. This issue has led to concerns and challenges, including students' health. This problem has resulted in a study to identify factors affecting various methods of active transportation in educational trips of students. This study aims to investigate the educational trip patterns and factors affecting it based on indicators such as child-friendly city and walkability and examine the impact of various movement patterns on students' behavioral and social traits in the ShahrAra Neighborhood. The method used in this study is descriptive-quantitative regarding the nature of research and is applied in terms of objective. After 351 questionnaires containing 57 questionnaires were distributed among preschool and elementary students (with the age range of 5-12) in ShahrAra Neighborhood, data analysis was done through SPSS Software. In this analysis, the available data from questionnaires were interpreted by assessing the correlation between variables. The results of this study showed that the willingness to walk among students of the neighborhood is averagely lower than the medium level, and the common movement pattern is inactive so that only 29.9% of students in the studied sample use active patterns daily, and more than 67% use active movement patterns less than twice a weak. Also, movement patterns are selected by students under the influence of urban structure and socioeconomic characteristics of children. On the other hand, the type of movement pattern plays a significant role in shaping the character of children and affects their behavioral and social characteristics.

کلیدواژه‌ها English

Educational Trips

Child-Friendly City

Movement Pattern

Walkability

Riggio, Eliana. 2002. Child friendly cities: good governance in the best interests of the child. Journal of Environment & Urbanization 14(2): 45-58. https://doi.org/10.1177/0956247802014002
McDonald, Noreen, Elizabeth Deakin, and Annette Aalborg. 2010. Influence of the social environment on children’s school travel. Preventive Medicine 50: 65-68. https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2009.08.016
Zudhy Irawan, Muhammad. 2011. Promoting Active Transport in Students’ Travel Behavior: A Case from Yogyakarta (Indonesia). 4(1): 45-52. doi: 10.5539/jsd.v4n1p45
Pikora, Terri, Billie Giles-Corti, Fiona Bull, Konrad Jamrozik, and Rob Donovan. 2003. Developing a framework for assessment of the environmental determinants of walking and cycling. Social science & medicine 56(8): 1693-1703. https://doi.org/10.1016/S0277-9536(02)00163-6
Sapawi, Roslina, and Ismail Said. 2012. Constructing indices representing physical attributes for walking in urban neighbourhood area. Procedia-Social and Behavioral Sciences 50: 179-192. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.08.026
Egretta Sutton, Sharon, and Susan Kemp. 2002. Children as a partner in neighbourhood placemaking. Journal of Environmental Psychology 22: 171-189. https://doi.org/10.1006/jevp.2001.0251
Azmi, Diana, and Hafazah Karim. 2012. Implications of walkability towards promoting sustainable urban neighbourhood. Procedia-Social and Behavioral Sciences 50: 204-213. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.08.028. [in Persian]
Daneshpour, Seyed Abdolhadi, Abdul Hamid Noqrekar, and Ali Akbar Salaripour. 2016. comparing the relationship between children and neighbourhoods in traditional and modern neighbourhoods, a case study: Saghrisazan and Golsar neighbourhoods of Rasht. Scientific, Research Quarterly 7(27). https://sid.ir/paper/177424/fa . [in Persian]
Hatamzadeh, Yaser, Mighat Habibian, and Ali Khodaie. 2014. Factors influencing the choice of walking style in students’ study trips by degree. 14th International Conference on Transportation and Traffic Engineering. https://civilica.com/doc/419723/. [in Persian]
Khalili, Morteza, Ehsan Heydarzadeh, and Khalil Kalantari. 2014. Analysis of Factors Affecting Female Students’ Walk to School, A Case Study of District 7 of Tehran. Bi-Quarterly Journal of Art University 12: 43-59. https://doi.org/10.30480/aup.2014.101. [in Persian]
Saberi, Hamid, Farshad Tahmasebizadeh, and Amar Shahir. 2016. Child-friendly urban spaces: Attitudes and characteristics. Fifth National Conference on Architecture, Restoration, Urban Planning and Environment. https://confpaper.com/articles/6102. [in Persian]
Armgan, Alireza, and Amir Samimi. 2010. Choice of modes of transportation on study trips: active or inactive. The 12th International Conference on Transportation and Traffic Engineering. https://civilica.com/doc/200607/. [in Persian]
Khodae, Ali, Alireza Armgan, and Amir Samimi. 2011. Investigating the selection of active transportation methods in study trips in Tehran. 11th International Conference of Transportation and Traffic Engineers. https://civilica.com/doc/154837/. [in Persian]
Manouchehri, Bahar, and Katayoun Alizadeh. 2014. Child-Friendly City, A Step towards a Sustainable City of the Future (Case Study: Mashhad). In the First National Conference in Search of Tomorrow’s Analysis of Concepts and Examples in the Iranian Islamic City. Tehran, Iran, October 2014, Diba Ofogh Raya Company. https://civilica.com/doc/348570/. [in Persian]
Mamdouhi, Amir Reza, Milad Mehdizadeh, and Mohsen Fallah Zavareh. 2014. A Parental Decision Model for Schoolchildren’s Study Travel Method. Transportation Engineering 7(1). https://www.sid.ir/paper/223998/fa. [in Persian]
Mansoori, Amir, and Minoo Qara Biglou. 2011. the quality of urban open space in interaction with children. Studies of Iranian-Islamic cities 6. [in Persian]
Kermani, Ali Reza. 2011. A Sociological Reflection on Urban Planning in Iran, Children and Urban Space. Shargh Newspaper 13. [in Persian]