کاربست تکنیک ردیابی چشم در فهم ادراک بصری کاربران از خیابان شهری، مورد مطالعاتی: خیابان عفیف‌آباد شیراز

روستا, مریم; فتاحی, کاوه; اسلامی, شکوفه

doi:10.22034/aaud.2024.458450.2884

کاربست تکنیک ردیابی چشم در فهم ادراک بصری کاربران از خیابان شهری، مورد مطالعاتی: خیابان عفیف‌آباد شیراز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مریم روستا ¹

کاوه فتاحی ²

شکوفه اسلامی ³

¹ دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول).

² دانشیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

³ کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

10.22034/aaud.2024.458450.2884

چکیده

این پژوهش در پی آن است که به بررسی نحوه کاربست تکنیک ردیابی چشم در فهم بی‌واسطه ادراک بصری خیابان‌های شهری توسط کاربران بپردازد. به این منظور، ضمن انتخاب خیابان عفیف‌آباد شیراز به عنوان نمونه مورد مطالعه، با برداشت عکس‌های 360 درجه قابل کاربرد در آزمایشگاه واقعیت مجازی، مواجهه بصری پانزده نفر از دانشجویان معماری و شهرسازی با این تصاویر، به کمک هدست مخصوص و نرم‌افزار Fove برداشت شده و داده‌های حاصل به کمک نرم‌افزار Gaze Analysis مورد تجمیع و تحلیل قرار گرفته است. شاخص «توجه بصری» به کمک دو سنجه «تثبیت» و «ساکاد» و در قالب مؤلفه‌های «کف» ، «آسمان»، «مبلمان»، «پوشش گیاهی» و «ساختمان‌ها» تحلیل شده است. هم‌چنین به منظور افزایش اعتبار روش، پرسش‌نامه‌ای تدوین و ضمن بازدید میدانی و گشت هدایت‌شده توسط جامعه آماری مرحله قبل، تکمیل گردید. یافته‌های پژوهش ضمن ارائه تحلیلی از وضعیت ادراک بصری کاربران از خیابان عفیف‌آباد شیراز و مقایسه بخش‌ها (سکانس‌ها)ی مختلف این خیابان، بیان‌گر ظرفیت تکنیک ردیابی چشم در فهم ادراک بصری شهروندان به‌صورت بلاواسطه از فضاهای شهری است که می‌تواند در تحلیل‌ ابعاد مختلف فضای شهری در نسبت با ادراک بصری شهروندان مورد کاربست قرار گیرد. یافته‌ها هم‌چنین اهمیت وجود ساختمان‌های نشانه‌ای در فرآیند ادراک خیابان‌های شهری، اهمیت توجه به تباین و تأکید در جداره‌های خیابان، تأثیر جداره همکف در مواجهه و تعامل فرد با بدنه خیابان و نیز تأثیر چیدمان و طراحی پوشش گیاهی در فرآیند ادراک خیابان‌های شهری را نشان می‌دهد. نتایج این پژوهش مؤید اهمیت استفاده از روش‌های بلاواسطه‌ی فهم ادراک بصری به عنوان مکمل روش‌های پیشین است و می‌تواند در طرح‌های سامان‌دهی منظر و بازطراحی خیابان‌های شهری توسط طراحان و برنامه‌ریزان شهری مورد کاربست قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

ردیابی چشم

واقعیت مجازی

ادراک بصری

خیابان شهری

عنوان مقاله English

The Application of the Eye Tracking Technique in Understanding Users’ Visual Perception of Urban Streets; Case Study: Shiraz’s Afif Abad Street

نویسندگان English

Maryam Roosta ¹

Kaveh Fattahi ²

Shokoufeh Eslami ³

¹ Associate Professor of Urban Planning, Faculty of Arts and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran (Corresponding Author).

² Associate Professor of Architecture, Faculty of Arts and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran.

³ M.A. of Urban Design, Faculty of Arts and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran.

چکیده English

This study investigated how the eye-tracking technique could be employed to help understand users’ immediate visual perception of urban streets. For this, Afif-Abad Street in Shiraz City was selected as the case study. After acquiring applicable 360° photos at a virtual reality laboratory, a special headset and the FOVE software were used to record the visual exposure of fifteen Architecture and Urban Planning students to the images, as data were summarized and analyzed using the Gaze Software. Meanwhile, urban designers and policy-makers must understand citizens’ visual encounters with these urban spaces and evaluate their visual preferences in analyzing and redesigning streetscapes based on users’ cognitive preferences”. Also, to enhance the validity of the technique, a questionnaire was developed, which was completed by the statistical population, after a field visit and a guided tour in the earlier stage. Findings led to an analysis of users’ visual perception of the Shiraz Afif Abad Street and a comparison of various sections (sequences) of this street, indicating the capacity of the eye-tracking technique in understanding citizens’ immediate visual perception of urban spaces, which could be employed in analyzing various dimensions of urban spaces in terms of citizens’ visual perception. The findings also indicated the significance of the presence of sign-based buildings within the process of perceiving urban streets, attention to contrasts and differences and emphasis on street walls, the effects of ground-floor walls on the individual’s exposure and interaction with the street body, and the effects of vegetation design and arrangement in the process of perceiving urban streets. The results of this study underscored the significance of using immediate techniques of understanding visual perception as a complementary technique of previous methods while helping urban planners and policy-makers to organize the landscape and redesign urban streets.

کلیدواژه‌ها English

Eye Tracking

Virtual Reality

Visual Perception

Urban Street

Batool, A., P. Rutherford, P. McGraw, and T. Ledgeway, eds. 2022. Gaze correlates of view preference: Comparing natural and urban scenes. Light. Res. Technol 54: 576-594. DOI:10.1177/14771535211055703
Blascheck,T. K. Kurzhals, M. Raschke, and M. Burch. 2017. Visualization of Eye Tracking Data: A Taxonomy and Survey. Computer graphics forum 36(8): 260-284. https://doi.org/10.1111/cgf.13079
Chen, Ziru, Yaling Huang, Yuanping Shen, Weicong Fu, Xiong Yao, Jingkai Huang, Yuxiang Lan, Zhipeng Zhu, and Jiaying Dong. 2023. How Vegetation Colorization Design Affects Urban Forest Aesthetic Preference and Visual Attention: An Eye-Tracking Study. Forests 14: 1491. https://doi.org/10.3390/f14071491
Dovey, Kim, and Stephen Wood. 2015. “Public/Private Urban Interfaces: Type, Adaptation, Assemblage.” Journal of Urbanism 8(1): 1-16. DOI:10.1080/17549175.2014.891151
Dupont, Lien., Marc Antrop, and Veerle Van Eetvelde. 2015. Does Landscape Related Expertise Influence the Visual Perception of Landscape Photographs? Implications for Participatory Landscape Planning and Management. Landsc. Urban Plan 141: 68-77. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2015.05.003
Dupont, Lien, Kristien Ooms, Andrew Duchowski, Marc Antrop, and Veerle Van Eetvelde. 2017. Investigating the Visual Exploration of the Rural Urban Gradient Using Eye-Tracking. Spat. Cogn. Comput 17: 65-88. DOI:10.1080/13875868.2016.1226837
Eckstein, Maria K., Belén Guerra-Carrillo, Alison T. Miller Singley, and Silvia A. Bunge. 2017. “Beyond eye gaze: What else can eyetracking reveal about cognition and cognitive development?. Developmental Cognitive Neuroscience 25: 69-91. https://doi.org/10.1016/j.dcn.2016.11.001
Gao, Yu, Tong Zhang, Weikang Zhang, Huan Meng, and Zhi Zhang. 2020. Research on Visual Behavior Characteristics and Cognitive Evaluation of Different Types of Forest Landscape Spaces. Urban For. Urban Green 54: 126788. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2020.126788
Gehl, Jan, and Birgitte Svarre. 2013. “How to Study Public Life”. Washington: Island Press.
Gholami, Yasaman, Seyed Hassan Taghvaei, Saeid Norouzian-Maleki, and Rouhollah Mansouri Sepehr. 2021. Identifying the Stimulus of Visual Perception Based on Eye-Tracking in Urban Parks: Case Study of Mellat Park in Tehran. J. For. Res. 26: 91-100. https://doi.org/10.1080/13416979.2021.1876286
Guo, Suling, Wei Sun, Wen Chen, Jianxin Zhang, and Peixue Liu. 2021. Impact of Artificial Elements on Mountain Landscape Perception: An Eye-Tracking Study. Land 10: 1102. https://doi.org/10.3390/land10101102
Heffernan, Emma., Troy Heffernan, and Wei. Pan. 2014. The Relationship between the Quality of Active Frontages and Public Perceptions of Public Spaces. Urban Design International 19: 92-102. https://doi.org/10.1057/udi.2013.16
Hollander, Justin B., Alexandra Purdy, Andrew Wiley, Veronica Foster, Robert J. K. Jacob, Holly A. Taylor, and Tad T. Brunyé. 2019 .Seeing the city: using eye-tracking technology to explore cognitive responses to the built environment. Journal of Urbanism: International Research on Placemaking and Urban Sustainability 12: 156-171. https://doi.org/10.1080/17549175.2018.1531908
Kerimova, Nadezhda, Pavel Sivokhin, Diana Kodzokova, Karine Nikogosyan, and Vasily Klucharev. 2022. Visual processing of green zones in shared courtyards during renting decisions: An eye-tracking study. Urban For. Urban Green 68: 127460. https://doi.org/10.1016/j.ufug.2022.127460
Kickert, Conrad. 2016. Active Centers – Interactive Edges: The Rise and Fall of Ground Floor Frontages. Urban Design International 21: 55-77.
Li, Na, Shanshan Zhang, Lei Xia, and Yue Wu. 2022. Investigating the Visual Behavior Characteristics of Architectural Heritage Using Eye-Tracking. Buildings 12: 1058. https://doi.org/10.3390/buildings12071058
Lavdas, Alexandros, Nikos A. Salingaros, and Ann Sussman. 2021. Visual Attention Software: A New Tool for Understanding the ‘Subliminal’ Experience of the Built Environment. Appl. Sci. 11: 6197. https://doi.org/10.3390/app11136197
McMains, Stephanie A., and Sabine Kastner. 2008. “Visual Attention, Encyclopedia of Neuroscience.” Springer Berlin: Springer. DOI:10.1007/978-3-540-29678-2_6344
Noland, Robert B., Marc D. Weiner, Dong Gao, Michael P. Cook, and Anton Nelessen. 2017. Eye-Tracking Technology, Visual Preference Surveys, and Urban Design: Preliminary Evidence of anEffective Methodology. Journal of Urbanism 10: 98-110. https://doi.org/10.1080/17549175.2016.1187197
Orquin, Jacob L., and Simone Mueller Loose. 2013. Attention and choice: A review on eye movements in decision making. Acta Psychol 144: 190-206. https://doi.org/10.1016/j.actpsy.2013.06.003
Simpson, James. 2018. Street DNA: The Who, Where and What of Visual Engagement with the Urban Street. Journal of Landscape Architecture 13: 50-57. https://doi.org/10.1080/18626033.2018.1476032
Simpson, James, Megan Freeth, Kimberley J. Simpson, and Kevin Thwaites. 2019 .Visual engagement with urban street edges: insights using mobile eye-tracking. Journal of Urbanism: International Research on Placemaking and Urban Sustainability 12: 259-278. https://doi.org/10.1080/17549175.2018.1552884
Skaramagkas, Vasileios, Giorgos Giannakakis, Emmanouil Ktistakis, Dimitris Manousos, Ioannis Karatzanis, Nikolaos Tachos, Evanthia Tripoliti, Kostas Marias, Dimitrios I. I. Fotiadis, and Manolis Tsiknakis. 2021. Review of Eye Tracking Metrics Involved in Emotional and Cognitive Processes. IEEE Reviews in Biomedical Engineering 16: 260-277. doi:10.1109/RBME.2021.3066072
Wang, Peng, Wenjuan Yang, Dengju Wang, and Youjun He. 2021. Insights into Public Visual Behaviors through Eye-Tracking Tests: A Study Based on National Park System Pilot Area Landscapes. Land 10: 497. https://doi.org/10.3390/land10050497
Yang, Bincheng, and Hongwei Li. 2021. Visual Attention Model Based on Eye Tracking in 3D Scene Maps. ISPRS Int. J. Geo-Inf 10: 664. https://doi.org/10.3390/ijgi10100664
Zeisel, John, Nina M. Silverstein, Joan Hyde, Sue Ellen Levkoff, M. Powell Lawton, and William Michael Holmes. 2003. Environmental Correlates to Behavioral Health Outcomes in Alzheimer’s Special Care Units. The Gerontologist 43: 697-711. DOI:10.1093/geront/43.5.697
Zheng, Junming, Yanzhen Huang, Yashan Chen, Lei Guan, and Qunyue Liu. 2022. Subjective Preference and Visual Attention to the Attributes of Ornamental Plants in Urban Green Space: An Eye-Tracking Study. Forests 13: 1871. https://doi.org/10.3390/f13111871
Zhou, Sitong, Yu Gao, Zhi Zhang, Weikang Zhang, Huan Meng, and Tong Zhang. 2022. Visual Behaviour and Cognitive Preferences of Users for Constituent Elements in Forest Landscape Spaces. Forests 13: 47. https://doi.org/10.3390/f13010047